سرویس : فرهنگی و اجتماعی , شنبه ۱۸ دی ۱۳۹۵ ۱۲:۳۹:۳۶ شناسه خبر : 1062513

دو گانه حجاب و پیشرفت

نکته ای که رضا شاه در ترکیه آتا تورک ندید!

چرا حجاب بايد درايران اجباري باشد؟ حال آنكه در دين اجباري نيست؟ آیا کشف حجاب باعث پیشرفت کشورهای غربی و یا متاثرین از آنها مثل مالزی و ترکیه شده است؟

نکته ای که رضا شاه در ترکیه آتا تورک ندید!

سرویس فرهنگی تبریزبیدار؛ 


چرا حجاب بايد درايران اجباري باشد؟ حال آنكه در دين اجباري نيست؟

با توجه به اينكه حد و مجازاتي براي فرد بيحجاب در دين اسلام وجود ندارد آيا اين مسئله فردي بودن حجاب رو نميرسونه؟

آیا پیشرفته شدن لزوما به معنای بی حجاب شدن است؟

آیا کشف حجاب باعث پیشرفت کشورهای غربی ویا متاثرین از آنها مثل ژاپن  ترکیه شده است؟


این تنها چند سال از انبوه سوالاتی است که در خصوص حجاب و ضرورتش در جامعه امروز ما مطرح می شود. در سالگرد دستور رضاشاه پهلوی برای کشف حجاب  به بررسی این موضوع پرداختیم.


حجاب پرچم دین است

آنچه كه در رابطه با عدم اجبار در دين در قرآن مطرح شده است و سخني است مطابق فطرت و عقل، عدم اجبار در اصل دين است. يعني در اين كه كسي اسلام يا هر عقيده ديگر را بپذيرد و آن را به عنوان محتواي فكري و رفتاري خود بپذيرد اجباري وجود ندارد و بلكه اجباري هم نمي تواند باشد. چرا كه دين و عقيده امري اجباري نيست. ممكن نيست كسي بدون اختيار خودش و بدون تحقيق و تفكر لازم حتي به وحدانيت خدا اعتقاد پيدا كند و اگر هم با اجبار به او بقبولانند كه خدا يكي است باز در درون خود آن را به عنوان يك مساله ثابت عقيدتي نخواهد پذيرفت. عقيده داشتن مثل دوست داشتن است كه به اجبار و تهديد نمي توان كسي را دوست داشت و نمي توان نسبت به چيزي عقيده پيدا كرد.


اما وقتي با اختيار و حكم عقل و فطرت دين اسلام حق شناخته شد و از طرف قلب و عقل به عنوان دين الهي و حق پذيرفته شد، ديگر بايد به لوازم اين عقيده پايبند بود. بنابراين اگر در قرآن و يا روايات پيامبر و ائمه عليهم السلام مطلبي به عنوان واجب اسلامي معرفي شد، ديگر نمي توان گفت كه من در عمل كردن يا نكردن نسبت به آن مختارم و هيچ عقابي در ترك آن براي من نبايد باشد. وقتي شخصي گفت من مسلمانم. يعني اگر خدا از طريق پيامبر و امامان دين به من گفت نماز بخوان بايد بگويم چشم، اگر گفت روزه بگير بايد بگويم چشم، اگر گفت حجاب داشته باش بايد بگويم چشم و ... . چرا كه معناي مسلماني همين است. همانطور كه هر فردي كشوري را براي زندگي انتخاب كرد ديگر در مقابل قوانين آن اختيار ندارد. بلكه بايد آنها را رعايت كند.


صمد بهروز استاد معارف اسلامی دانشگاه تبریز در این زمینه می گوید: برخی ها در پی فرافکنی هستند و می گویند خب ماموران پلیس چرا به برخورد با فلان دزدی کلان اقتصادی به چند تا تار مو گیر داده اند! در واقع این اشخاص با فرافکنی و به کار بردن این مغالطه می خواهند اهمیت  اشتباه کار خود را کم کنند و به نوعی با این کار می خواهند گناه خودشان  را به دوش بقیه بیندازند.


نمی شود هر کجای دین که به نفعمان بود را سوا کنیم

صمد بهروز عضو هیأت علمی دانشگاه تبریز در گفتگو با تبریزبیدار در بیان اهمیت مسئله حجاب در جامعه اسلامی اظهار داشت: حجاب از ضروریات دین ماست و ضروریات به مواردی اطلاق می شود که تاکنون کسی آن را انکار نکرده است. در بحث دین می بینیم بین علما در برخی موارد در مورد اصل قضیه و کیفیت اختلاف وجود دارد ولی ضروریات دین از مواردی است که تا کنون کسی انکار نکرده و حجاب در ردیف این موارد است و یک مسئله اتفاقی است.

وی افزود: در برخی موارد به حجاب، به عنوان پرچم دین تعبیر شده است. پرچم از قدیم الایام تا کنون وسیله تشخیص و جدا کردن بین دسته آدم ها بوده و اینکه گفته شده حجاب پرچم است یعنی تشخیص دهنده انسان مسلمان از غیر مسلمان بوده و هست. حال این پرچم هر چه بالاتر برود روسری ها پایین تر می آید و هر چه پرچم پایین تر بیاید روسری ها هم بالاتر  می رود!


 استاد معارف اسلامی دانشگاه تبریز ادامه داد: مثلا در قرآن کریم در مورد نماز که رکن دین است و به تعبیری اگر نماز نباشد دینی وجود ندارد به بیان کلیات کیفیت برپایی این عبادت پرداخته و به مسلمانان امر کرده که همانطور که پیامبر نماز را به جا آورد همانطور بخوانند ولی جالب است در مورد حجاب چنان مسئله با اهمیت است که تمام جزئیات و چگونگی رعایت آن با ذکر تبصره ها بیان شده است. 


وی تصریح کرد:  مجموعه این موارد نشان می دهد که  مسئله حجاب در دین ما اهمیت ویژه ای دارد و حفظ آن برابری می کند با خود دین و اینکه برخی می گویند من قبول ندارم،  نمی شود هر کجای دین که به نفعمان بود را سوا کنیم و بقیه را کنار بگذاریم دین مجموعه ای است که تک تک آنها باید رعایت شود.




Image title



حجاب و اجتماع

پوشش بيروني زنان و حتي مردان در محيط اجتماعي در حيطهي امنيت اجتماعي نيز تأثيرات محسوسي بر جاي مي گذارد، چه بسيار پوشش هاي نادرست و تحريك آميز كه بسياري از مخاطرات و ناهنجاري هاي اجتماعي را پديد آورده است.


روانشناسان «چشم چراني» را يك نوع انحراف رواني قلمداد مي كنند. فرد چشم چران هرگز با چند ساعت چشم چراني در روز قانع نمي شود و با ادامه اين روند به بيماري رواني ديگر به نام (vojeurisme) مبتلا خواهد. شد. پوشش هاي نادرست افراد جامعه مي تواند مفاهيم «عفت»، «حيا»، «خانواده» و... را كه در چارچوب «اخلاق اجتماعي» مي گنجد، دچار تغييرات جدّي كرده و جامعه را به سراشيبي سقوط اخلاقي بكشاند. اين نكات كه به اختصار ذكر شد نشان مي دهد كه مسئلهي پوشش حقي شخصي نيست كه بتوان آن را در حوزهي حريم خصوصي جاي داد. بلكه «حق الناس» است و درست رعايت نكردن آن تجاوز به حقوق ديگران محسوب مي گردد.


مسائلي در حوزه ي حريم خصوصي جاي مي گيرند كه با منافع اجتماعي ارتباط نداشته و قبول يا رد آن مسئله به منافع و مضر ديگر افراد جامعه آسيب نرساند. بنابراين هر رفتاري كه به منافع ديگران خدشه وارد نمايد ميتواند مشمول مقررات اجتماعي شود. حال با توجه به نتيجهي بحث به سؤال دوم مبني بر اينكه آيا در جامعهي اسلامي الزام به رعايت «حجاب» بايد به صورت «قانون» وضع گردد يا خير؟ مي توان به آساني پاسخ داد. در حقيقت قانونگذار جامعهي اسلامي با توجه به نكات ذكر شده براي اثبات عمومي بودن موضوع «حجاب» و بسياري ديگر از نكاتي كه مجال طرح آن در اين نوشتار نبود، اقدام به وضع قانون براي رعايت آن در جامعه نموده است.


بر اساس قانون پذيربودن حجاب، حكومت و حاكم مي تواند از باب نهي از منكر و صيانت از اخلاق و معنويت جامعه، حجاب را الزامي كند و براي آن مجازات تعيين نمايد. بي حجابي از محرمات الهي محسوب مي گردد و طبق قاعده هر فعل حرامي كه حدي بر آن تعيين نشده باشد قابل تعزير است. و تعزير نيز با نظرِ حاكم است،(4) يعني از ديدگاه فقهي حاكم شرع مي تواند براي جلوگيري از گسترش محرمات الهي و بالخصوص بي حجابي، مجازات وضع كند.


رضاخان  و اصرار بر «کشف حجاب»


با استقرار و تثبیت سلطنت پهلوی، دوره اجرای سیاستهای نوین استعمار انگلیس فرا رسید. سیاست مذهب زدائی و استحاله فرهنگی از طریق اشاعه فرهنگ تجددگرایی غربی در دستور کار هیأت حاکمه قرار گرفت.


جامعه ایران برای تبدیل شدن به جامعه ای بی هویت و غیر مولد باید از فرهنگ و ارزشها و سنتهای اسلامی - ملی تهی می شد. از آنجا که به دلیل ریشه دار بودن تفکر دینی و تقیدات مذهبی و عرفا و سنن ملی، سیاست مذهبی زدایی با مشکلات جدی و مقاومت اجتماعی مواجه بود، بنابراین دولتمردان رژیم جدید همانند تجربه اروپا تهاجم به مذهب را ابتدا از طریق رواج سکوالاریسم و لاقیدی و بی اعتنایی و تحقیر نمادهای دینی و سنن ملی آغاز کردند.


 رضا شاه پس از تنها سفر خارجی‌اش به ترکیه در 12 خرداد 1313، تحت تأثیر اقدامات غرب‌گرایانه آتاتورک قرار گرفت. در این دوره نیز شایعاتی دربارهٔ ممنوعیت حجاب در مدرسه‌های دخترانه پخش شد، ولی قانونی در این راستا تصویب نشد.

Image title


رضاشاه، فلسفه این اقدام احمقانه را، برای محمود جم که کشف حجاب در کابینه او انجام گرفته، چنین تشریح میکند: «این چادر چاقچورها را چطور می شود از بین برد؟!» دو سال است که این موضوع فکر مرا بخود مشغول داشته، از وقتی که به ترکیه رفتم و زنهای آنها را دیدم که پیچه و حجاب را دور انداخته و دوش به دوش مردها کار می‌کنند، دیگر از هر چه زن چادری بود بدم آمده است ».


 و در ادامه، برداشت خود را از کشف حجاب ترکیه چنین تحلیل می نماید که: اصلاً چادر و چاقچور، دشمن ترقی و پیشرفت مردم ماست.درست حکم یک دمل را پیدا کرده که باید با احتیاط به آن نشتر زد و از بینش برد!!».


این موضوع نشان دهنده آن بود که حکومت ایران در زمان رضاخان مساله مدرنیزه و صنعتی شدن غرب را می دید و در آرزوی آن به سر می برد اما حکومت تنها شاخ و برگ زیبای این درخت را مشاهده می کرد و ریشه و دانه‌ای که این درخت از آن رشد کرده را نمی دید.


این درحالی است که به باور کارشناسان توسعه اقتصادی الزاماً نیازمند هویت مستقل فرهنگی است. هیچ کشور‌ی بدون داشتن هویت مستقل فرهنگی توسعه پیدا نکرده است. علت هم این است اگر انسان‌ها را از فرهنگ تهی کنید مثل درختی می‌شوند که ریشه‌اش قطع شده باشد. این درخت نمی‌تواند روی پا بایستد و ریشه‌ای جدید هم فوراً ایجاد نمی‌شود. پس وجود هویت مستقل فرهنگی برای توسعه اقتصادی لازم است. بنابر این پیشرفت های اقتصادی ما لزوما نباید به تقلید از بقیه کشورها صورت گیرد و این پیشرفت بر مبنای الزامات و ظرفیت های فرهنگی کشورمان باشد.

نظرات

آذربایجان و پیرامون-در انتظار بهار
شنبه ۱۸ دی ۱۳۹۵ ۱۳:۴۳:۲۱
IR

سلام-حجاب یک دستور خدائیست که در همه ادیان ابراهیمی مخصوصا اسلام تاکید شده ویک عامل از عواملیست که برای حفظ تقواء و حیاءو عفت وحفظ کرامت زن در جامعه می باشد تا به ابزار شهوترانی مبدل نشود اما بی حجابی یا حجاب هیچکدام دلیل پیشرفت یا برعکس نیست وپیشرفت مدیریت خاص خود را می طلبد

راد
شنبه ۱۸ دی ۱۳۹۵ ۱۷:۳۵:۲۹
IR

اینکه دردین اجبارنیست مربوط به اصل پذیرش دین است والا پس ازگرایش به دین ارتداد جایز نیست درثانی درخیلی ازموارد مامکلف هستیم که به دستورات دین عمل کنیم یعنی مجبوریم وگرنه بایدپاسخگو باشیم .

آخرین اخبار

پربازدیدترین

پر بحث ترین

آخرین نظرات