تلگرام
کانال تبریزبیدار در تلگرام
دنبال کنید
سرویس : فرهنگی و اجتماعی , پنجشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۶ ۱۷:۵۵:۴۲ شناسه خبر : ۱۰۶۵۲۶۷

در نشست بررسی عدالت شهری در بستر شورای شهر تبریز مطرح شد(1)؛

جعفری آذر: قانون درآمد هر منطقه برای خودش شهر را تکه تکه کرد/ رشیدی: شعار برچیدن شوراها محصول نگاه محافظه کاران است / سیفی: کارهای غیر اولویت دار اجرا می شود اما توجه محرومان شهری در حاشیه است

در آستانه انتخابات شورای شهر در نشستی با حضور سه تن از کارشناسان رسانه ای و اجتماعی تبریز، به راهکارهای ایجاد عدالت در بستر شورای شهر پرداختیم.

به گزارش تبریز بیدار ،  شورای شهر یکی از فرصت های قانون اساسی کشورمان است که برای بالا بردن نظر مردم در امور جاری کشور در حوزه شهرییش بینی شده بود که این ظرفیت قانونی  از سال 76 و شروع دولت هفتم مهیا شد. از آنجا که وظیفه شورای شهر رسیدگی و نظرات بر امور شهرداری ها است در سالهایی که این ظرفیت قانونی در کشور ما ایجاد شده به دلیل حجم بالای منابع مالی شهرداری، همواره با حاشیه همراه بوده است. در آستانه انتخابات شورای شهر در نشستی با حضور سه تن از کارشناسان رسانه ای و اجتماعی تبریز، به راهکارهای ایجاد عدالت در بستر شورای شهر پرداختیم.  در تحرریه تبریزبیدار میزبان علی جعفر آذر، رئیس اداره کل ثبت و احوال آذربایجان شرقی، روح الله رشیدی کارشناس مسائل فرهنگی و اجتماعی و غلامرضا سیفی کارشناس حوزه رسانه بودیم. متن پیش رو حاصل نشست بررسی عدالت شهری در شوراهای شهر تبریز است.


تبریزبیدار: پس از حواشی ایجاد شده برای شوراها در طول دوران حیاتشان مساله ای که مطرح می شود این است که به دلیل ناکارآمدی شوراها باید جمع شوند و خود دولت تصدی نظارت بر شهرداری بر عهده بگیرد. حال به نظر شما ایا این جامعه هنوز ایجاد این ظرفیت قانونی را ندارد و یا به طور کلی وجود شوراها برای نظرات بر شهرداری لازم است؟


روح الله رشیدی: قانون اساسی کشور ما بر اساس آنچه که اعتقاد داریم مترقی است و همین قانون اساسی برای نظامی تدوین شده که معتقدیم بهترین ساختار برای رسیدن به آرمان های انقلاب اسلامی مردم ایران است. در قانون اساسی هم شوراها بر این اساس که حکومت به صورت کامل در اختیار مردم باشد در نظر گرفته شد و جمهوریت در جامعه ما عینیت یابد. ما باید شوراها زیر ظرفیت های قانون اساسی ببینیم. یکی از مصائبی که امروز جامعه دچار آن شده این است  برخی بر این تصورند که ظرفیت های نظام ظرفیت تحقق آرمان ها را ندارد در صورتی که اگر ظرفیت های قانون اساسی به درستی اجرا شود بسیاری از مشکلات کشور ما حل خواهد شد. ظرفیت های ساختاری کشور باید آنقدر بالا ببریم تا این تکلیف قانونی برای عینیت یافتن جمهوریت در نظام ما صورت بپذیرد. جمهوری اسلامی  بر اساس قانون اساسی خود ترسی از واگذاری امور به مردم ندارد و اتفاقا این حکومت بر این اساس تشکیل شده است. مشکلاتی که بر ای شوراها به وجود آمده و امروز برخی به همین دلیل بر طبل از میان رفتن آنها می کوبند محصول نگاه استفاده ابزاری قدرت گرایانه محافظه کاران چپ و راست است که شوراهای شهر را به عنوان سکوی پرتاب چهره کردن نفرات استفاده کرده اند. این که برخی می گویند امروز شوراها از میان برود  چون کارکرد خود از دست داده و شهردار از طریق وزارت کشور تعیین شود پاک کردن صورت مساله و از ترس مرگ خودکشی کردن است اتفاقا باید این حواشی شوراها اصلاح شود تا بستر فساد در شهرداری ها جمع شود.


روح الله رشیدی



جعفری آذر: این که برخی امروز دم از جمع کردن شوراها می زنند بدون حساب و کتاب است زیرا تشکیل شوراها  متن صریح قانون اساسی است و اختیاری نیست و قرار گرفتن آن در مات قانون اساسی کاملا حساب شده بوده است چرا که بر اساس دیدگاه امام باید امور کشور به خود مردم واگذار شد. شوراها بر این اساس بود که تمرکز زدایی از مسئولیت ها بود و این که چرا سالها این تکلیف قانونی با تاخیر اجرا شد به دلیل شرایط ابتدایی نظام بود. در طول 19 سال فعالیت شورا نظام نتیجه خاصی از شوراها نگرفته است به دلیل ظرفیت های گسترده شوراها بوده است. اگر شوراها را بخواهند از میان بردارند باید تشریفات قانونی و همه پرسی انجام شود و به همین صورت امکان پذیر نیست و یک نکته نباید فراموش کنیم شوراها با همه مشکلاتی که داشته 200 هزار نفر را در کل کشور به کار گیری کرده و این حجم ظرفیت اگر تعطیل شود فشار حضور چهره ها را در انتخابات مجلس و ریاست جمهوری خود را نشان می دهد که یک آسیب خواهد شد. برای اصلاح شورها باید بخشی از قانون های محوله را اصلاح کنیم و از طرفی مردم از این نگاه قومی و قبیله ای فاصله بگیرند. شوارها خیلی بهتر از دولت ها می توانستند در تحقق عدالت در شهرها و روستاها نقش ایفا کنند.


علی جعفری آذر




سیفی: یکی از مشکلاتی که شوراها دارند این است که نه نظام و نه مردم آنطور که باید و شاید آن را جدی نگرفته اند. اگر امروز از عوام و نخبگان نظر سنجی صورت گیرد قطعا به عملکرد شوراها نمره منفی خواهند داد. از طرفی دولتها و مجلس هایی که بر سر کار بوده اند و سیاست گذار شوراها بوده اند نگاه درستی به شوراها نداشته اند و عمدتا برای پیشبرد اهداف خود در مورد شوراها پز داده اند تا اینکه بخواهند شوراها را در مسیر درست خود قرار بدهند چه در زمان اصلاحات که تولد یافت بدون ابزار های نظارتی رها شد در صورتی که در نگاه تئورسین های دولت اصلاحات هر جا قدرت و ثروت یک جا جمع شود فساد به وجود می آید و ایجاد شوارها به این شکل بدون ابزارهای نظارتی خاص همانند  یک مزرعه بدون حصار بود، چه در زمان اصولگراها که با نگاه اشتباه کمیت شوراها را افزایش دادند و چه در زمان دولت فعلی به دنبال کاهش اختیارات شوراهاست. در هر صورت تکلیف نظام با شوراها مشخص نیست و تا زمانی که به ای نتیجه نرسیم که شوراها اندازه مجلس در زندگی روز مرّه مردم اثرگذار است این روال ادامه دارد و هر مجلسی که بر سر کار می آید بر اساس سلیقه خود در کمیسیون شوراها نوع کارکرد شوراها را تغییر می دهد. برای اصلاح شوراها باید ساختار خود شوراها و ابزارهای نظارتی بر آن را باید اصلاح شود تا به سمت کارکرد مطلوب حرکت شود.


غلامرضا سیفی





تبریزبیدار : با توجه به اینکه تبریز در میان بافت اجتماعی خود  قشرهای مختلفی دارد که سبب شده این جامعه یکپارچه نباشد حال در این میان نسبت تحقق عدالت اجتماعی با کارکرد شورای شهر تبریز چیست؟


 روح الله رشیدی: برای اینکه این مساله بررسی شود اول یک اسکنی از تبریز داشته باشیم در این میان بحث این گونه نیست که بگوییم که طیف های مختلف مردم را طبقه بندی کنیم ما وقتی می گوییم تبریز حاشیه نشین دارد منظور این نیست که حاشیه نشینی یک طبقه خاص است بلکه وقتی از حاشیه نشینی سخن گفته می شود هم حاشیه نشینی اقتصادی،  و هم فرهنگی و جغرافیایی مد نظر است. اگر محلاتی چون ملازینال و یوسف آباد و امثالهم حاشیه نشین جغرافیایی اقتصادی در نظر می گیریم جاهایی مثل ولیعصر و رشدیه را هم حاشیه نشین فرهنگی می دانیم اما باید فراموش نکنیم  مادر تمام مفاسد محرومیت های اقتصادی است و در پشت بند آن محرومیت های فرهنگی، آموزشی و ... به وجود می آید که موجب تولید فساد در یک منطقه شهر و سرایت ان به دیگر نقاط شهر می شود.


تبریز محصول امروز توسعه نا متوازن است. توسعه یعنی چی؟ توسعه یعنی شکفتن و انفجار به بیرون در اثر ایجاد یک گودال یعنی اینکه در اثر تمرکز گرایی امکانات در یک نقطه تمام  معضلات اجتماعی شهری همانند یک گل که شکوفه می زند را به بیرون پرتاب می کند و در مرحله بعد همین معضلات به مرکز بر می گردندعین  وضعیتی که امروز در شهر تبریز حاکم است.



Image title


تبریز یک شهر چند پاره است با خرده فرهنگ های متمایز و متناقض که در اثر همین توسعه یک شمال اجتماعی برخوردار و یک جنوب نا برخوردار در درون آن شکل گرفته است. حال برای تحقق عدالت اجتماعی شهری در تبریز باید توجه داشته باشیم که فرد باید فهم درستی از وضعیت شهر و مفهوم عدالت اجتماعی داشته باشد بنابر این در این وضعیت عملکردهای نقطه ای در فرآیند عدالت معنی ندارد.


جعفری آذر: تبریز به عنوان شهری صنعتی دانشگاهی و تجاری شناخته می شود اما امروز می بینیم امروز تبریز به عنوان یکی از مهاجر گریز ترین شهرها شناخته می شود. از طرفی می گویند تبریز یک کلانشهر است اما بیاید با واقعیت بررسی کنیم آیا تبریز این قدر کلان است که همانند شبه قاره هند نتوان آن را مدیریت کرد؟! این که تبریز امروز این چنین شده بر اثر قوانین غلط به شهری چند تکه تبدیل شده است که محصول همان نگاه توسعه محورانه است. در طول 17 18 سال گذشته زیر ساختی های شهری در تبریز به گونه ای اجرا شده که دوقطبی اقتصادی را در این شهر تشدید کرده است تا جایی که این مساله به ظلم اجتماعی در حق مناطق کم برخوردار تبدیل شده و اگر صحبت از معضلات اجتماعی مثل بزهکاری می شود همه انگشت ها به سمت این مناطق می رود سوال اینجاست این مناطق کم برخودار تعداد شهدا، مجالس حسینی و مساجدشان کم است که این انگ به آنها زده می شود. در این مناطق کدام پارتی و مرکز فساد تشکیل شده است؟ دعوای غنی و فقر نیست ولی مشکل اینجاست که محرومیت ها را با معضلات اجتماعی همسان در نظر گرفته اند. اصلا بر فرض اینکه منشا آلودگی ها در شهر این مناطق باشد راه حل آنها رها کردن این مناطق است؟ آیا نباید برای سرایت نکردن این آلودگی ها منشا آلودگی را درست کرد تا شهر سالم شود.



تبریز بیدار: با توجه به اینکه درآمد های شهری هر منطقه شهرداری در خود آن منطقه صرف می شود این مساله را در جهت تحقق عدالت اجتماعی چگونه ارزیابی می کنید؟ نقش شورای شهر در این میان چیست؟


جعفری آذر: اتفاقا در صحبت های قبلی اشاره شد که تبریز شبه قاره نیست که برای مدیریت آن تکه تکه عمل کرد. بله تبریز شهر بسیار بزرگی است اما بالاخره چارچوب آن مشخص است. علاوه بر این مساله در تبریز محلاتی داریم که عمر آنها به بیش از 50 سال برمیگردد و حتی نام شهدای دفاع مقدس در کوچه های محلات نوشته شده اما همچنان به عنوان سکونت گاه غیر رسمی شناخته می شوند. سوال اینجاست که با گذاشتن اسم سکونت گاه غیر رسمی کدام مسئولیت کلان حکومتی در قبال این مناطق از بین می رود؟ یعنی اگر زلزله و آتش سوزی و بیماری واگیر داری اتفاق بیافتد می گوییم چون غیر رسمی هستند خدماتی به این مناطق ارائه نمی دهیم یا در سایر حوزه ها به همین صورت. این اسم گذاشتن موجب شده که در توزیع اعتبارات طوری عمل شود که محرومیت این مناطق تشدید شود.


علاوه بر این از نظر بنده اگر شورای شهر متعهد و متخصص انتخاب شوند اما اگر امثال این قوانین برجای بماند تحول خاصی در زمینه تحقق عدالت اجتماعی نمی افتد. در حال حاضر در مملکت ما می گوییم نفت ثروت ملی است یعنی از محل فروش آن کل ملت بهره مند می شوند نه اینکه فقط به یک منطقه خاص برسد. در شهر هم باید به همین صورت باشد اما در اثر یک تصمیم ظالمانه، غیر مسئولانه و مغایر با حقوق شهروندی در شورای شهر درآمدهای هر منطقه در خود آن منطقه باید هزینه شود. اینجا شهر مردم تبریز است نه یک منطقه خاص که این چنین در مورد آن تصمیم گیری شده است.


اینکه می گویند برای حل این موضوع مناطق معین تاسیس کردیم هم اشتباه است مگر کادر این دو شهرداری با هم تفاوتی دارند که مثلا برای حل موضوع به کمک هم بیایند. علاوه بر این وقتی شهرداری مناطق بر اساس درآمد تقسیم بندی می شود قطعا برای یک کارمند حضور در یک منطقه خاص جذابیت ایجاد می کند و همین مساله زمینه فساد و رابطه بازی را ایجاد می کند. اما فرض کنیم مثل مدیر مدرسه ای که حضورش در این منطقه یا آن منطقه از لحاظ درآمدی برایش تفاوتی نداشته باشد قطعا راضی به خدمت در نقطه ای نزدیک به محل زندگی خود می شود.


لذا با وجود این قوانین ظالمانه تحقق عدالت اجتماعی غیر ممکن است مگر نه اینکه تلاش ما باید در جهت کم کردن فاصله فقیر و غنی باشد خب حال چگونه با این قوانین این کار امکان پذیر است.  نکته ای هم که نباید فراموش این است این قانون سبب می شود که شهر چند تکه شود و عرق هم شهری بودن و عرق ملی جای خود را به نفرت های اجتماعی فقیر و غنی بدهد و قطعا در دراز مدت این گونه قوانین در تضاد با وحدت ملی است.


وقتی نوع نگاه شهرداری این است که در مناطق محروم سرمایه گذاری نکند ارزش سرمایه های مردم به تدریج از بین می رود و خود مردم منطقه هم مشتاق به سرمایه گذاری در دیگر مناطق می شوند. وقتی برای یک پروژه ای مثل مترو با سرمایه گذاری ملی می آیند با دلایل در ظاهر علمی در یک منطقه ای که نیازی به ایجاد مترو نیست زیر ساخت های مترو ایجاد می کنند و در دیگر مناطق که در اولویت بوده اند حتی جایگزینی ایجاد نمی شود به تدریج خود مردم هم سرمایه گذاری در این مناطق را کاهش می دهند.



سیفی: بحث چند تکه شدن تبریز عمیق تر از بحث تاثیر قوانین است چرا به این وضعیت دچار شده ایم در کلام مولا علی (ع) در تعریف عدالت آنجا که می فرمایند عدالت یعنی هر چیزی سرجای خودش باشد مشخص می شود. حال این وضعیت ایجاد شده چند تکه تبریز حاصل نگاه آقایان است وقتی به مناطق محروم به چشم بزهکار نگاه می شود این خود بزرگترین ظلم است. در مناطق پایین شهر فرهنگسرا می سازند به حساب اینکه آنجا مثلا بی فرهنگ هستند! پلاک نوری و سمپوزیوم مجسمه سازی و پروژه های کلان عمرانی را  در مناطق مثل ائل گلی هزینه می کنند و بعد در مناطق پایین شهر فرهنگسرا می سازند. در صورتی که درد مناطق پایین شهر مشکل عمرانی است و اتفاقا در مناطق بالا شهر درد مسائل فرهنگی است و همین جابجایی اولویت ها یکی از بزرگترین معضلات شهری را ایجاد کرده است. غافل از اینکه درد امروز شهر جلو رفتن متوازن شهر است.


در شورای دوم یکی از آقایان پیشنهاد طرحی داد چون مناطق حاشیه اتوبان پاسداران روی گسل هستند بنابراین به آنها آب و برق ندهیم تا این مناطق از خطر زلزله در امان بمانند! مگر باغمیشه و رشدیه روی گسل نیستند که این چنین طرح هایی می دهند. در این شهر اولویت دار ترین موضوع توجه خاص به مناطق محروم تبریز است و ربطی به این شهردار و آن شهردار ندارد. در این شهر انواع کارهای غیر اولویت دار اجرا می شود اما توجه به مناطق محروم همچنان در حاشیه است. در تیم ماشین سازی میلیاردها تومان خرج کردند بدون اینکه نتیجه خاصی بدست آید و کسی هم نیست بگوید چرا خرج کردید؟