تلگرام
کانال تبریزبیدار در تلگرام
دنبال کنید
سرویس : سلامت و خانواده , چهارشنبه ۸ شهریور ۱۳۹۶ ۱۰:۲۰:۵۶ شناسه خبر : ۱۰۶۷۲۵۷

فصل زرد زندگی جوانان آذربایجانی از راه رسید؛

کورس ازدواج و طلاق در آذربایجان

در حال حاضر براساس آمارهای موجود از هر چهار ازدواج در ایران یکی به طلاق منجر می‌شود و در استان آذربایجان‌شرقی از هر ۵ ازدواج یکی به طلاق منجر می‌شود، به گفته متولیان این حوزه در این استان در سه ماهه اول سال به ازای هر چهار ازدواج یک طلاق در روستاها و به ازای هر ۳.۷ ازدواج یک طلاق در شهرهای استان ثبت شده است.

به گزارش تبریز بیدار ،  اعتیاد، طلاق، حاشیه‌نشینی، فساد،فحشا و بی‌بندوباری پنج آسیب اولویت‌دار و مهم استان آذربایجان‌شرقی در سال‌های اخیر اعلام شده است. از سویی از آنجایی که این روزها در ایام هفته ازدواج قرار گرفته‌ایم، بعد نیست در گزارش و تحلیلی به علل و پیامدهای کاهش ازدواج و به خصوص به کنکاش و بررسی علت افزایش طلاق که این روزها از جمله یکی از آسیب‌های اجتماعی مهم در کشورمان و به ویژه خطه آذربایجان‌شرقی مطرح است؛ بپردازیم.

 به باور بسیاری از کارشناسان و فعالان این عرصه، بزرگداشت روز ازدواج حضرت علی(ع) و فاطمه(س) و به ویژه هفته ازدواج اگر همراه با برنامه‌ریزی و روشنگری درست باشد، این چنین مراسمی زمینه را برای ارائه الگوهای برتر در حوزه ازدواج آسان و اسلامی در بین جوانان فراهم می‌سازد.

کورس ازدواج و طلاق در سر ایران

واقعیت این است در حال حاضر براساس آمارهای موجود از هر چهار ازدواج در ایران یکی به طلاق منجر می‌شود و در استان آذربایجان‌شرقی از هر پنج ازدواج یکی به طلاق منجر می‌شود و به گفته متولیان این حوزه، در استان آذربایجان‌شرقی در سه ماهه اول سال به‌ازای هر چهار ازدواج یک طلاق در روستاها و به‌ازای هر ۳.۷ ازدواج یک طلاق در شهرهای این استان ثبت شده است.

با این وجود، همچنین براساس آمار موجود آذربایجان‌شرقی در نرخ ازدواج یک پله بالاتر و در نرخ طلاق یک پله پایین‌تر از میانگین کشوری است. در کنار موارد بیان‌شده،گفته می‌شود هر ساعت 19 واقعه طلاق در کشور به ثبت می‌رسد، یعنی به‌عبارت‌دیگر به‌ازای هر 4.3 مورد ازدواج در کشورمان یک مورد منجر به طلاق می‌شود.

ازدواج آسان؛ چرا و چگونه؟

جالب‌تر آنکه اگر با نگاهی تحلیلی به وضعیت ازدواج و طلاق در برخی استان‌های کشورمان در سال‌های اخیر بپردازیم، متوجه خواهیم شد که در سال‌های اخیر روزبه‌روز بر میزان آمار ازدواج کاهش و آمار طلاق در کشور افزوده‌ شده است و به‌ عبارت‌ دیگر این روزها طلاق تقریباً دامن تمام شهرها و روستاهای کشور را در برگرفته است.

به سخن دیگر، این روزها کاهش آمار ازدواج و افزایش طلاق به نوعی مهم‌ترین و بزرگ‌ترین معضل اجتماعی در خانواده‌های ایرانی و در این میان آذربایجانی‌ها تبدیل شده است.

به هر حال آنچه در این خصوص مهم است این است که در آموزه‌های دینی ما مسلمانان به تشکیل خانواده و ازدواج جوانان تاکید فراوانی شده ولی به نظر می‌رسد در سال‌های اخیر افزایش طلاق به نوعی به مهم‌ترین و بزرگ‌ترین معظل اجتماعی کشورمان تبدیل شده به طوریکه اخیراً نیز مقام معظم رهبری با طرح این پرسش که « چرا در برخی مناطق، طلاق زیاد شده است؟»، افزایش طلاق را به عنوان یک معضل برای سبک زندگی امروز خانواده‌های ایرانی بیان کردند.

کابوسی با طعم طلاق

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در مورد آسان‌گیری ازدواج با تاکید بر اینکه شما اگر نگاه کنید به تشریفات ازدواج در میان اقوام مختلف،‌ خواهید دید در اسلام تشریفات ازدواج ساده است و در این ارتباط هم به همه ملت ایران و به ویژه جوانان توصیه می‌کنند که ازدواج‌ها را آسان کنند. بعضی‌ها ازدواج را مشکل می‌کنند. مهریه‌های گران و جهیزیه‌های سنگین ازدواج را مشکل می‌کند... خانواده‌ پسرها توقع جهیزیه‌های سنگین کنند؟ خانواده‌ دخترها برای چشم و هم‌چشمی دیگران جهیزیه‌ها، تشریفات،مجالس عقد و عروسی را رنگین‌تر کنند؟ چرا؟ اثر این را می‌دانید چیست؟ اثر این کارها این است که دخترها و پسرها بدون ازدواج در خانه‌ها می‌مانند، کسی جرأت نمی‌کند به ازدواج نزدیک شود».

اخیراً همچنین حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در اجرای بند یک اصل 110 قانون اساسی سیاست‌های کلی «خانواده» را که پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام تصویب شده است، ابلاغ کردند، در مورد ترویج ارزش‌های متعالی و سنت‌های پسندیده در ازدواج و خانواده تاکید کردند.

کاهش طلاق از ادعا تا واقعیت

در هر صورت براساس اعلام اداره ثبت و احوال آذربایجان‌شرقی، در سه ماهه نخست سال‌جاری ۲ هزار و 12 مورد طلاق و در این مدت همچنین هشت هزار و 966 مورد ازدواج در استان ثبت شده است. در سال گذشته نیز 35 هزار و 565 مورد ازدواج و هشت هزار و 997 مورد طلاق در استان به ثبت رسیده بود.

همانگونه که این آمارها نشان می‌دهند در سال‌های اخیر همواره نسبت ازدواج به طلاق در اکثر استان‌های کشورمان کاهش پیدا کرده و آمار طلاق نیز همچنان روند صعودی را طی می‌کند.گفته می‌شود در حال حاضر در کشور بیش از 12 میلیون دختر و پسر در آستانه ازدواج قرار دارند و بر همین اساس نیز بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که از سال 85 تا به امروز روند ازدواج در کشور رو به کاهش و میانگین سن ازدواج نیز هر سال بالاتر می‌رود.

در فرجام سخن باید گفت؛ بسیاری از متخصصان این حوزه بر این باورند؛ اگر جامعه‌ای به سوی افزایش طلاق پیش رود، حتمأ در آستانه بحران قرار می‌گیرد، این کارشناسان ناتوانی در تحمل مشکلات کار و زندگی، افزایش انحرافات اجتماعی در بین زنان و مردان مطلقه، ایجاد اختلالات روانی به خصوص افسردگی، اختلالات اضطرابی، رفتارهای پرخاشگرانه، احساس شکست در زندگی به شکل دلتنگی، خستگی، از پا افتادگی، پوچی و بی‌معنایی در زندگی، خودکشی، احساس گناه و ندامت، ایجاد تفکرات نامطلوب راجع به جنس مخالف و ... را از جمله آثار و پیامدهای منفی و جدی طلاق بیان می‌کنند.

بخت جوانانی که با طلاق گره خورده است

بر همین اساس نیز در سال‌های گذشته براساس مطالعه محققان یکی از دانشگاه‌های این استان که از مطالعه پرونده صد زوج شهر تبریز که به دادگاه‌های خانواده مراجعه و حکم طلاق آنها صادر شده بود، دریافتند که بالاترین علت درخواست طلاق در استان آذربایجان‌شرقی و در رأس آنها در شهر تبریز، مربوط به عامل اجتماعی 40 درصد بوده که از زیر مجموعه این عامل مهم‌ترین موارد تاثیرگذار به ترتیب ازدواج‌های تحمیلی و نسنجیده، توقعات نادرست زوجین از یکدیگر، سابقه دوستی و ارتباط قبل از ازدواج، تفاوت‌های تربیتی هر کدام 6 درصد، مداخله پدر و مادر و فامیل‌ها پنج درصد، روبنایی شدن پیوندهای جدید ازدواج سه درصد، و بقیه موارد اکثراً یک یا 2 درصد، از عوامل تاثیرگذار اجتماعی بر طلاق در شهر تبریز بوده است.

طلاق، فصل زرد زندگی این روزهای جوانان آذربایجان 

دومین علت درخواست طلاق در این شهرستان مربوط به عامل شخصی – فردی بوده که 34 درصد را شامل می‌شود که در این زیرشاخه عدم تفاهم و تعارضات فکری زوجین با همدیگر، عدم ابراز علاقه بلافاصله بعد از ازدواج، هرکدام ۶درصد، ازدواج پنهانی مرد پنج درصد، نازایی و بچه‌دار نشدن، بی‌اعتنایی به همسر و عدم ابراز محبت، عدم تمکین( عدم انجام وظایف زناشویی) هرکدم سه درصد و بقیه موارد اکثرأ یک تا 2 درصد، از عوامل تاثیرگذار شخصی – فردی بر طلاق در شهرستان تبریز اعلام شده است.

سومین و چهارمین علت درخواست طلاق مربوط به عامل‌های اقتصادی 13 درصد و فرهنگی10 درصد بوده که از زیرمجموعه‌های این عوامل، مهم‌ترین آنها به ترتیب عوامل اقتصادی شامل اختلاف شدید مالی و بیکاری مرد، هرکدام پنج درصد، رقابت و چشم و هم‌چشمی به ویژه از بعد مالی 2 درصد و از عوامل فرهنگی نیز عدم تفاهم و تعارضات فکری زوجین با همدیگر حدود ۶ درصد، خوشگذرانی‌های نامشروع، خیانت و معاشرت با افراد ناباب و عبور از جامعه سنتی به جامعه مدرن و سست شدن بنیان خانواده، هرکدام 2 درصد، از عوامل تاثیرگذار اقتصادی و فرهنگی بر افزایش طلاق در شهرستان تبریز است.

به عقیده این محققان از طرفی علل طلاق اکثریت زوج‌ها تنها به یک بعد عامل و یا زیرمجموعه‌های آن مربوط نبوده و تحت‌تاثیر عوامل مشترکی بوده است.

افزایش طلاق؛ همه بی‌تقصیر همه مقصر

افزون بر آنچه گفته شد، این پژوهشگران در خاتمه برای کاهش طلاق در جامعه بر راهکارهایی چون آموزش و استفاده از فرهنگ و مولفه‌های دینی، اسلامی و اخلاقی در تحکیم پایه‌های خانواده، پیشگیری و مقابله جدی با عوامل فرسایش روابط اعضای خانواده نظیر معضلات فرهنگی، مفاسد اجتماعی، اعتیاد و بیکاری با طرق گوناگون، جلوگیری از ازدواج‌های سهل‌گیرانه و سرسری، آموزش آگاهی از ویژگی‌ها، انتظارات و نقش‌های زن و شوهری، قبول کردن تفاوت‌های شخصیتی زوجین، آموزش مهارت‌های زندگی در مراحل و سنین مختلف از طریق نهادهای فرهنگی و آموزشی، فراگیر کردن فرهنگ گفت‌وگو بین خانواده‌ها، توسعه مراکز آموزشی مشاوره خانواده قبل و بعد از ازدواج، آموزش و دانش‌افزایی والدین نسبت به روحیات جوانان، پرهیز خانواده از دخالت‌های بدون آگاهی و بینش در زندگی فرزندان، برگزاری کارگاه‌های آموزش مدیریت حل بحران برای خانواده‌ها و جوانان قبل از ازدواج، پرهیز زوجین از معاشرت‌های غیراخلاقی و ناپسند، برگزاری کارگاه‌های آموزش حقوقی در زمینه ازدواج، برای دختران و پسرانی که در آستانه ازدواج قرار دارند و تقویت اخلاق، معنویت و صمیمیت در خانواده‌ها تاکید داشته‌اند. 

جوانان؛ در دام طلاق

از این رو، به گفته کارشناسان حوزه مسائل اجتماعی و خانواده، در کل ریشه‌ها و عوامل بروز طلاق در اکثر استان‌های کشورمان را در عواملی چون، معضلات اقتصادی از قبیل بیکاری، سطح پایین درآمد، مشکل مسکن، اعتیاد، عدم توافق و نارضایتی جنسی، رواج سبک زندگی غربی، عدم تناسب زن و شوهر در زمینه‌های اخلاقی، فرهنگی، اقتصادی، تحصیلی، خانوادگی، اختلاف سن، ازدواج‌های اجباری، دخالت‌های بی‌مورد خانواده‌ها، عدم آموزش کافی در مسائل زناشویی، عدم تربیت صحیح خانوادگی، کاهش سطح دینداری و ایمان فردی، کم شدن روحیه ایثار و از خودگذشتگی، از بین رفتن قبح (مذموم بودن) طلاق، افزایش اشتغال زنان، از بین رفتن روحیه ساده‌زیستی و رواج تجمل و ... باید جستجو کرد.

بر همین اساس نیز محققان و کارشناسان این عرصه برای برون‌رفت از این آسیب اجتماعی و کاهش طلاق در کشور، بهبود شرایط اقتصادی کشور(افزایش اشتغال، کاهش قیمت مسکن و...)، تحقق عدالت اجتماعی، آموزش مهارت‌های زندگی به جوانان قبل از ازدواج، آموزش مسائل زناشویی قبل از ازدواج، افزایش مراکز مشاوره برای خانواده‌ها، کاهش انتظارات و توقعات نادرست زوجین و ... را لازم و ضروری بیان می‌کنند.

* نگارنده: موسی کاظم زاده