تبریزبیدار
دوشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۸ ۱۲:۳۶:۳۰ شناسه خبر : ۱۰۷۷۹۲۷

تبریزبیدار گزارش می دهد:

مدلینگ اینستاگرامی کودکان و ابعاد آن / پول دار شدن بدون اتکا به فرهنگ کار

فعالیت در زمینه مدلینگ بیش از پیش در ایران رونق گرفته و کودکان در این عرصه مشغول هستند که باید با کنترل و محدودیت هایی همراه باشد.

سرویس اجتماعی تبریز بیدار / معصومه نعمتی

چند سالی می شود که فعالیت در زمینه مدلینگ بیش از پیش در ایران رونق گرفته است؛ در این میان کودکان نیز مدتی است که وارد این عرصه شده اند.

بسیاری از والدین به دلیل نگرانی سعی دارند با ایجاد کنترل و محدودیت های لازم، مهارت های مورد نیاز در جهت استفاده صحیح از تکنولوژی را، به کودکان خود آموزش دهند ولی بعضی دیگر، از کودکان خود به عنوان مدل در دنیای مد استفاده کرده و با ایجاد صفحه ای در اینیستاگرام به معرفی فعالیت کودک خود در زمینه مدلینگ می پردازند لذا توجهی به تأثیر آن در ابعاد شخصیتی فرزند خود ندارند.

Image title



بهرام اصل فتاحی روانشناس تخصصی کودک در رابطه با مدلینگ کودک به خبرنگار تبریزبیدار می گوید: مدلینگ در دنیای مجازی، چه بخواهیم و چه نخواهیم صورت می گیرد و دنیای رسانه الزامات خودش را بدون نظر خواهی از کسی تحمیل می کند بنابراین فکر می کنم تنها چیزی که باید به آن بیاندیشیم مدیریت عقلانی فرآیند مدلینگ است که در سه زمینه مشخص می شود: ۱_ سرمشق دهنده ۲_ سرمشق گیرنده ۳_ موضوعی که مورد سرمشق قرار می گیرد. هر چند در هر سه مورد توجه شایسته لازم است اما موضوع یا محتوایی که ارائه می شود مهمتر از اجزای دیگر این فرآیند است و پرداختن به جزئیات آن نیازمند بحثی توان فرساست.

فعالیت کودکان در دنیای مجازی و واقعی

فتاحی ادامه می دهد: در مورد مقایسه فعالیت کودکان در دنیای واقعی و مجازی، آنچه ضروری است بدان توجه کنیم این است که هر قدر سنخیت و تجانس بین دو دنیای متفاوت حتی بدون توجه به بار ارزشی و اخلاقی موضوع یا کنش و ... بیشتر باشد؛ سلامت روانی کودک تضمین شده تر است.

او معتقد است: هماهنگی در تعامل با کودک یک اصل مهم در تربیت است حتی در دنیای واقعی بچه هایی که در معرض دو نوع برخورد متفاوت از پدر و مادر واقع می شوند بیشتر آسیب می بینند تا بچه هایی که در معرض یک تربیت هماهنگ با محتوای نامطلوب پس بهتر است هماهنگی در فعالیت های بین دو دنیای حقیقی و مجازی وجود داشته باشد.

تلاش کودک در عملی موجب افزایش اعتماد به نفس او می شود

وی به نظریه یک متخصص غربی اشاره کرده و می افزاید: واینر در نظریه اسناد فرمولی می گوید «کودک باید از طریق تعامل بزرگترها و دنیای اطراف خود معتقد به این مساله شود که اگر در مساله ای قرار است موفق شود این در سایه تلاش است و اگر در مساله ای شکست خورده است، تلاش لازم را نکرده است.»

این متخصص کودک ادامه می دهد: تلاش یک اسناد درونی است اگر کودک موفق شود و معتقد باشد دلیلش تلاش بوده به اعتماد به نفسش کمک می کند همان چیزی که دنبالش هستیم؛ اگر موفق نشود و به خود بگوید که احتمالا تلاش لازم را نکردم باز در اینجا به اعتماد به نفس خوئ لطمه وارد نمی شود چون برای جبران آن در آینده امکان فراهم است فقط احساس شرمساری خواهد بود که ایرادی ندارد.

او توضیح می دهد: به این موضوع، اسناد تلاش می گوییم که در جامعه ای مثل ژاپن به خوبی جا افتاده و در مدارس آن نیز به شدت به عنوان یک هدف تربیتی ارزشمند دنبال می شود اما هر گونه اسناد بیرونی یعنی اعتقاد به خوش شانسی، داشتن ظاهر خوب، داشتن حمایت خوب دیگران، ساده بودن کار و ... برای موفق شدن به شدت آسیب رسان است پس نباید در مدلینگ، کودکی را نشان دهیم که ثمره خوش قیافگی و خوش پوشی خود را به عنوان عامل موفقیت به سرمشق گیرنده تزریق می کند.

وی اضافه می کند: اگر مدیریت درست در مدلینگ کودک وجود نداشته باشد؛ می تواند آسیب های زیادی داشته باشد که مهمترین آن، بی نشان شدن آدرس های درست برای یک زندگی واقعی است؛ مدیریت نادرست برای کودک، ارمغان نامطلوبی دارد مثل احساس بی کفایتی، افسرگی، انواع ترس های مرضی و بیمارگونه، خشم فرو خورده، اختلال سلوک و ...


حریم خصوصی کودکان باید چگونه باشد؟

فتاحی می گوید: کودکان به حریم خصوصی نیاز دارند اما حریم خصوصی آن ها با بزرگسالان متفاوت است مثلا فرض کنیم کودک در یک بازی مجازی،‌ به نقاشی طرح می پردازد اگر در نرم افزار تهیه شده طرح های موجود از نظر محتوا مشکلی به لحاظ اخلاقی ندارد و آشنای ذهن کودک و متناسب با سن و دوره رشدی اوست در اینصورت اینکه چگونه و با چه رنگ هایی نقاشی را تمام می کند مربوط به حریم اوست بنابراین ما دخالتی نمی کنیم مگر اینکه خود کودک ما را به این دخالت وارد بکند مثلا بپرسد اول کدام را نقاشی کنم حتی در این موارد هم باید با قطعیت جواب نداد و باید گفت: به نظرم این طرح برای شروع بد نیست نظر خودت چیست؟

این اصل کلی را برای سایر محصولات و تعاملات دنیای مجازی می توان در نظر گرفت مشروط بر اینکه کلیّت کنش، ایراد اساسی از نظر مولفه هایی که گفته شد نداشته باشد.


فضای مجازی و مدلینگ نباید به احساس امنیت کودک لطمه بزند

به گفته این متخصص کودک هیچ مساله ای توجیه گر عدم رسیدگی لازم به کودک نمی شود؛ سرنوشت و آینده کودک در گرو توجه به کودک به عنوان مهمترین موضوع والدین است حتی اگر لازم باشد که والدین برای مدتی، خود از دنیای مجازی کاملا فاصله بگیرند باید این کار صورت گیرد.

او ادامه می دهد: والدین خوب از نظر کودک والدینی هستند که همیشه این احساس را ایجاد می کنند که همواره در دسترس آنان هستند به ویژه در مواقعی که به حضورشان نیاز است؛ کم رنگ شدن حضور والدین در دنیای کودک آن هم به بهانه های مضحک مثل «من فعلا درگیر اینستاگرام و پست های مربوط به مدلینگ هستم» به احساس امنیت کودک لطمه می زند؛ احساس امنیت برای کودک بعد از رفع نیازهای اساسی وی، مهمترین نیاز کودک است و پایه و اساس بسیاری از ویژگی های دیگر شخصیتی نظیر: اعتماد به نفس، عزت نفس، واقع بینی، مثبت نگری، همیاری و ...


Image title

جنبه های مثبت مدل برای یادگیری سریع و آسان کودکان

فتاحی خاطر نشان می کند: بندورا در مورد یادگیری از طریق مدل نظریه پردازی کرده و می گوید«کودک با مشاهده طبیعی رفتار مدل، به راحتی و به سهولت می تواند رفتار مورد نظر ما را یاد بگیرد».

آن گونه که متخصص کودک می گوید: در این رابطه هر قدر بین مدل(الگو) و الگو گیرنده سنخیت باشد امر یادگیری تسهیل می شود؛ کودکان و نوجوانان به مدل خیلی اهمیت می دهند بنابرین مدل هایی که رفتارهای مثبت و درست را ارائه می کنند و از درجه محبوبیت و شهرت بالایی برخوردار هستند برای کودک انگیزه بسیار بالای در تقلید از رفتار مدل ایجاد می کنند.

او توضیح می دهد: تشویق و تقویتی که مدل دریافت می کند به الگو گیرنده نیز سرایت می کند انگار که ما بدون هیچ هزینه ای کودک را برای انجام کاری تقویت کرده باشیم که به این امر «تقویت جانشینی» می گوییم؛ قضیه «تنبیه جانشینی» هم به همین شکل است مثلا می توان به کودک نشان داد مدلی که قوانین راهنمایی را رعایت نمی کند چه مصیبت ها و گرفتاری ها را باید متحمل شود؛ کودک با دیدن این موارد به رعایت قوانین ترغیب خواهد شد(تنبیه جانشینی اتفاق افتاده است).

مجید ظروفی جامعه شناس در گفتگو با تبریزبیدار می گوید: برداشت اجتماعی از فردی که در زمینه مدلینگ فعالیت می کند به سمت خاصی سوق پیدا کرده، روابط اجتماعی و بنیان شخصیت او در مسیر تجمل گرایی، امور صرفاً مادی و تلاش در تامین خواسته های دیگرانی است که آن ها هم اغلب در همین مسیر قرار دارند؛ اگر این حرفه تداوم پیدا کند موجب احساس وابستگی به دیگران می شود و فرد در دراز مدت از داشتن روابط عادی محروم شده و حاوی صرفاً ارزش های خاصی می گردد.
ظروفی ادامه می دهد: مسلماً کودکانی که به لحاظ فیزیکی، مقبول اصحاب مد و تبلیغات باشند در عرصه مدلینگ فعالیت می کنند؛ مدلینگ ابعاد مختلفی دارد و این طرز تفکر در بین سایر کودکان هم سن و سال گسترش پیدا کرده است.

 پول دار شدن بدون اتکا به فرهنگ کار

او اضافه می کند: از تاثیر منفی مدلینگ می توان به ارزشمندتر شدن راه های نزدیک پول دار شدن بدون اتکا به کار و تولید اشاره کرد که موجب کم ارزش شدن کار کردن، تضعیف ارزش های معنوی و اخلاقی می شود.

وی توضیح می دهد: چقدر می توان به خود اجازه داد که به جای اینکه یک انسان را در مسیر پرورش استعدادها و کسب مهارت های لازم زندگی در بزرگسالی قرار داد، او را در مسیر فعالیت های صرفا در معرض دید دیگران که خود مقدمه ای بر سایر ارزیابی هایی است که وارد مقولات اخلاقی می شود، قرار دهیم؟ در اینجا بطور کلی حریم خصوصی کودک یا حتی بزرگسال شکسته شده و او در آینده می تواند یک پذیرنده منفعل در برابر گروه های انتخابگر خاص باشد لذا بدیهی است که برای او از درون، حریم ها به راحتی می شکنند.

به عقیده ظروفی، فعالیت کودکان باید به گونه ای باشد که موجب پرورش استعداد ها و کسب مهارت های لازم برای زندگی بزرگسالی شود؛ ایجاد روابط اجتماعی مشخص با همسالان، ارتباط با مراکز علمی، فرهنگی و هنری در چهارچوب کنترل و برنامه ریزی شده به زندگی کودک کمک زیادی می کند.

به باور او، داشتن مهارت های مختلف البته در بسترهای مناسب، دادن فرصت برای ابراز وجود به کودکان و استعداد های علمی دیگر با وجود مدلینگ، از کودکان گرفته می شود.

آن گونه که جامعه شناس می گوید: کودکان می توانند در زمینه مشارکت های اجتماعی، برگزاری نمایشگاه ها، همایش های علمی و... فعالیت کنند و استعداد های خود را در جامعه شکوفا کنند.

مشهور شدن کودکان در عرصه مد و مدلینگ

او ادامه می دهد: موضوع مشهور شدن کودکان از دو بعد قابل بررسی است. اولا چه نیازی به مشهور شدن است؟ بحث مدلینگ خود به خود در راستای نظریه انبساط نیازها، نیاز به مشهور شدن را خلق و گسترش می دهد؛ از بعد دوم، بهترین مشهورها چه کسانی هستند؟ در اینجا ساختار نظام ارزشی، اهمیت پیدا می کند و وجود بسترهای لازم در کنار نظام ارزشی خاص که آموزش و پرورش می تواند نقش اساسی در ایجاد و انتقال آن داشته باشد نیاز به مشهور شدن را در کانال صحیح آن ارضا نماید.

ظروفی اضافه می کند: به طور مثال کدام عارف و فیلسوف و دانشمند در آرزوی روزی است که فرزندش به چنین حرفه ای بپردازد؟ همه ی آن، از پیامدهای منفی گسترش استفاده از فضای مجازی است که باعث مشکلات زیادی در زندگی آینده کودکان شده است.

جامعه شناس تبریزی می گوید: وقتی ارزش هایی در طول زمان ایجاد می شوند، به تدریج رشد می کنند و خوشایند می شوند لذا شخص نسبت به دارا بودن آن ها افتخار می کند؛ بر اساس برخی نظریه های جامعه شناسی در شرایط فعلی یک فشار بسیار سنگین از سوی جامعه مثلا اطرافیان بر موفقیت پولی وجود دارد البته این فشار می تواند غیر مستقیم و مستقیم باشد.

او اضافه می کند: برخی نیز به علت فشارهای اقتصادی در چنین شرایط خانواده ها، مجبور می شوند با صرف نظر کردن از دور اندیشی و آینده نگری در مورد کودکان، فقط در لحظه فکر کنند.

در زمینه مدلینگ کودک، باید برنامه ریزی تخصصی انجام گیرد و نهادهای متولی مثل صدا و سیما، مدرسه و . . .توجه به چنین مسائل اساسی را جزو اهدافشان قرار دهند در اینصورت مدلینگ هوشمندانه مدیریت می شود و برای تربیت صحیح کودک بسیار کارساز است.