تبریزبیدار
چهارشنبه ۱۳ فروردین ۱۳۹۹ ۱۴:۳۰:۳۶ شناسه خبر : ۱۰۷۸۷۸۸

سرویس اجتماعی تبریزبیدار؛

۸ سوال برای تشخیص اعتیاد به اینترنت در ایام کرونایی/ آیا معتاده شده ام؟!

حتما این سوال در ذهن تان به وجود آمده است که اعتیاد اینترنتی را چگونه می توان تشخیص داد؟ البته این کار نیاز به بررسی های تخصصی دارد.

سرویس اجتماعی تبریز بیدار / محسن محمدزاده (مدرس سواد فضای مجازی)


کرونا آمده است و با تعطیلات اجباری طولانی مدتی مواجه هستیم. گزینه های تفریح و سرگرمی و گذران وقت مان به شدت محدود است و تقریبا بخش قابل توجهی از گزینه های روی میز، مربوط می شود به گوشی و اینترنت و فضای مجازی. تا جایی که مصرف اینترنت مان رکورد زده است و خیلی هایمان روز را با فضای مجازی شب می کنیم و بالعکس. اما آیا حواسمان به آسیب های احتمالی این سبک از زندگی هست؟

فضای مجازی به دلایلی مثل تبادل سریع اطلاعات، عدم محدودیت زمان، فضا و ارتباطات گسترده اجتماعی، تعدد و تنوع سرگرمی ها و قابلیت انجام بسیاری از امورات مهم و روزمره، توانسته است به سرعت وارد زندگی ما شود. تا اینجای کار مشکلی نیست و عقل سلیم حکم می کند که باید از این قابلیت ها و امکانات استفاده کنیم. اما همین عقل به این نیز حکم می کند که مواظب آسیب ها و مشکلات احتمالی آن نیز باشیم. یکی از آسیب های جدی این فضا که با آن مواجه ولی بی اطلاعیم، خطر افتادن به دام اعتیاد مجازی است.

سخت تر از هروئین!

جالب است بدانید که یافته های جدید علمی ثابت کرده است که مکانیسم شکل گیری و تاثیر اعتیاد مجازی یا اینترنتی بر روی مغز انسان که از طریق ترشح هورمون دوپامین اتفاق می افتد همانند اعتیاد به مواد مخدر است و همان طوری که فرد معتاد به مواد مخدر با شروع مصرف می بایست مقدار و فواصل و نوع ماده مصرفی خود را برای احساس لذت به تدریج افزایش و ارتقا دهد، فرد معتاد به اینترنت هم همین مسیر را طی می کند، با این تفاوت که وسایل و ابزار این نوع از اعتیاد به راحتی در دسترس همگان قرار دارد و روزانه در حال استفاده از آن هستیم.

فرد معتاد به اینترنت، به استفاده بیش از حد از اینترنت یا ابزارهایی مثل تلفن همراه، رایانه و کنسول های بازی می پردازد، به طوری که زندگی خانوادگی، شغلی، تحصیلی یا اجتماعی او به تدریج مختل و با مشکل مواجه می گردد.

این را هم بدانید که متاسفانه طبق یافته های علمی، ترک اعتیاد به اینترنت که به دلیل سهل الوصول بودن و عدم آگاهی جامعه در کمین بسیاری از خانواده های ماست دارای اکثر علائم ترک مواد مخدر مانند بدخلقی، عصبانیت، بیقراری، پرخاشگری و غیره است با این تفاوت که حتی از ترک اعتیاد به ماده مخدری همچون هروئین هم سخت تر است!

اعتیاد اینترنتی ریشه ها، علل و علائم متعددی دارد که در این نوشتار فرصت پرداخت به آن نیست و آنچه به دنبال آن هستیم، یک هشدار به جامعه ایرانی است که اگر نحوه استفاده از فضای مجازی را مدیریت نکنیم، دچار یک ابتلای همگانی خواهیم شد که بسیاری از ابعاد زندگی مان را مختل و با مشکل مواجه خواهد کرد.

راهکارهای تشخیص اعتیاد اینترنتی

حتما این سوال در ذهن تان به وجود آمده است که اعتیاد اینترنتی را چگونه می توان تشخیص داد؟

البته این کار نیاز به بررسی های تخصصی دارد و به سادگی نمی توان به هرکسی که به نظر ما از اینترنت زیاد استفاده می کند نسبت اعتیاد داد اما اگر از معتاد بودن خود و یا آشنایانتان به این فضا نگران هستید، در مورد ۸ سوال زیر که برگرفته از تحقیقات علمی یانگ است تامل کرده و به آنها پاسخ دهید.


1-آیا اشتغال ذهنی به اینترنت دارید؟
2-آیا برای اینکه احساس رضایت به شما دست دهد، احساس می‌کنید که لازم هست هر بار برای مدت طولانی‌تری از اینترنت استفاده کنید؟
3-آیا تلاش‌های ناموفق متعددی برای کنترل، کاهش یا متوقف کردن استفاده از اینترنت داشته‌اید؟
4-آیا هنگامی که سعی می‌کنید استفاده از اینترنت را کاهش دهید یا متوقف کنید، احساس ناآرامی، بدخلقی، افسردگی یا زودرنجی می‌کنید؟
5-آیا هر بار بیشتر از مدتی که در نظر داشته‌اید، به اینترنت وصل می‌مانید؟
6-آیا تا به حال به خاطر اینترنت، به روابط شما با والدین (و یا دیگران) صدمه وارد شده است؟ آیا دچار افت تحصیلی شده‌اید؟
7-آیا تا به حال به منظور مخفی کردن میزان کار خود با اینترنت، به اعضای خانواده، یک درمانگر و یا دیگران دروغ گفته‌اید؟
8-آیا از اینترنت به عنوان راه گریز از مشکلات یا رهایی از خلقی ناخوشایند (مثلا احساس درماندگی، گناه، اضطراب یا افسردگی) استفاده می‌کنید؟


اگر پاسخ تان به اکثر این سوالها منفی است، نفس راحتی بکشید و به کارتان ادامه دهید اما اگر مثبت است، باید نگران باشید! (البته دقت کنید که نگران کننده بودن پاسخ ها، الزاما به معنی تایید اعتیاد اینترنتی نیست، اما قطعا به عنوان یک زنگ هشدار، باید آن را جدی بگیرید و به متخصصین مراجعه کنید.)
قطعا می پرسید که راه چاره چیست؟! مختصر و مفید اینکه باید سواد فضای مجازی و فرهنگ کاربری خود و جامعه مان را ارتقا دهیم و یاد بگیریم که چگونه ضمن استفاده از فرصت ها و مزیت های آن، تهدیدها و آسیب هایش را مدیریت کنیم.

پاسخ تفصیلی اش را در نوشتارهای آینده دنبال کنید.