تبریزبیدار
پنج شنبه ۱۵ خرداد ۱۳۹۹ ۱۵:۳۵:۲۳ شناسه خبر : ۱۰۷۹۷۵۸

تبریزبیدار گزارش می دهد:

15 خرداد 42 در تبریز چه گذشت؟ / هدایت صحیح حرکت خودجوش مردم توسط شهید قاضی

جمع زیادی از مردم تبریز بعد از مطلع شدن از دستگیری امام به خانه آقای قاضی رفتند‏‎ ‎‏به طوری که تمام کوچه های اطراف منزل ایشان مملو از جمعیت شد و مردم با سردادن‏‎ ‎شعارهای انقلابی به دستگیری امام اعتراض کردند....

به گزارش تبریز بیدار ، آیت الله سید حسین موسوی تبریزی از فعالین سیاسی دوران انقلاب اسلامی در بخشی از خاطرات خود که در کتاب «نهضت امام از آغاز تا تبعید ایشان» به وقایع 15 خرداد در شهر تبریز پرداخته است.

در بخشی از این خاطرات آمده است: «در روز پانزدهم خرداد که با روز سوم شهادت امام حسین (ع) مصادف می شود در‏‎ ‎‏تبریز مراسم ویژه ای به این مناسبت انجام می شود. جمعی از عزاداران در حالی که بیل و‏‎ ‎‏کلنگ به دست دارند به میان دسته های عزاداری می آیند و با این عمل، اقدام قبیله‏‎ ‎‏بنی اسد در دفن امام حسین (ع) و یارانش برای مردم تداعی می شود. در تهران و ورامین‏‎ ‎‏و شهرری نیز مردم در ادامه عزاداریها در آن سال برای اعتراض به دستگیری امام‏‎ ‎‏خمینی (س) به خیابان ها می آیند و همان طوری که از اسناد و مدارک و خاطرات سران‏‎ ‎‏رژیم معلوم شد، حضور گسترده و شدت اعتراضات مردم، دستگاه پهلوی و شخص شاه‏‎ ‎‏را به وحشت می اندازد، علم، نخست وزیر وقت، در خاطراتش می نویسد: شاه بشدت‏‎ ‎‏ترسیده بود و از تصمیم گیری درباره برخورد با مردم ناتوان شده بود و من خودم تصمیم‏‎ ‎‏گرفتم که مستقلاً وارد عمل بشوم و جلوی اضمحلال این خانواده را که به من خدمت‏‎ ‎‏کرده بودند و الآن در حال زوال بودند بگیرم....»

در صفحه 137  این کتاب از دزبان سید حسین موسوی تبریزی آمده است: «جمع زیادی از مردم تبریز بعد از مطلع شدن از دستگیری امام به خانه آقای قاضی رفتند‏‎ ‎‏به طوری که تمام کوچه های اطراف منزل ایشان مملو از جمعیت شد و مردم با سردادن‏‎ ‎شعارهای انقلابی به دستگیری امام اعتراض کردند. مرحوم قاضی با حضور در بین‏‎ ‎‏جمعیت از آنها خواست که آرامش خودشان را حفظ کنند تا دستور مراجع از قم برسد.‏‎ ‎‏این تجمع تا ظهر آن روز مقابل منزل آقای قاضی ادامه پیدا کرد و در روزهای بعد نیز‏‎ ‎‏تکرار شد. سعی روحانیت انقلابی تبریز این بود که حرکت خودجوش و پرخروش مردم‏‎ ‎‏را به کانال صحیح خود هدایت کنند؛ به همین جهت هر روز یکی از روحانیون شهر در‏‎ ‎‏جمع مردم حاضر می شد و آنها را به آرامش دعوت می کرد و اگر درخواست روحانیت‏‎ ‎‏نبود چه بسا امکان داشت مردم دست به اقداماتی بزنند و خیلی از ادارات دولتی را‏‎ ‎‏خراب کنند که چندان به مصلحت نبود. به علت اینکه منزل آقای قاضی در کوچه ای تنگ‏‎ ‎‏و باریک و دور از مرکز شهر قرار داشت علما از مردم خواستند که در اصلی ترین خیابان‏‎ ‎‏تبریز که الآن «خیابان ارتش» نامیده می شود و در مقابل اتاق بازرگانی که مابین شهرداری‏‎ ‎‏و استانداری تبریز بود و اتفاقاً در نزدیکی شهربانی آن موقع هم قرار داشت تجمع کنند.‏‎ ‎‏به علت حضور گسترده و شدت خشم مردم مأموران امنیتی جرأت خروج از شهربانی را‏‎ ‎‏نداشتند و تنها دو مأمور پشت در شهربانی نگهبانی می دادند. دعوت آقای شریعتمداری‏‎ ‎‏از مردم برای ادامه اعتصاب و تحصن ولی با حفظ خونسردی و آرامش، از بروز درگیری‏‎ ‎‏و خونریزی در آن ایام جلوگیری نمود و فقط یک بار که دو تن از مأموران مخفی به میان‏‎ ‎‏مردم آمده بودند وقتی جوان ها آنها را شناسایی کردند و با آنها درگیر شدند از طرف‏‎ ‎‏شهربانی تیراندازی شد و یک نفر زخمی شد. غیر از این، حادثه مهم دیگری در آن ایام‏‎ ‎‏در تبریز به یاد ندارم. منتها بعد از فروکش کردن خشم مردم و پایان یافتن اعتصاب و‏‎ ‎‏تحصن، حکومت اقدام به دستگیری زیادی از روحانیون مبارز و انقلابی تبریز کرد.‏»

‏در ادامه خاطرات این فعال سیاسی آمده است: «از کسانی که در پی قیام 15 خرداد در تبریز دستگیر شده و به زندان قزل قلعه فرستاده‏‎ ‎‏شدند می توان از شهید قاضی طباطبایی، آقای سیداحمد خسروشاهی، آقای ناصرزاده‏‎ ‎‏و آقای انزابی نام برد که در حدود دو ماه در زندان ماندند و جمعی دیگر از وعاظ و‏‎ ‎‏علمای تبریز نیز در خود تبریز توسط ساواک دستگیر و مدتی در تبریز و یا در تهران‏‎ ‎‏زندانی شدند. پس از دستگیری علمای تبریز حدود پنج روز بازار و کسبه تبریز دست به‏‎ ‎‏اعتصاب زدند و رژیم جهت سرکوبی اعتصاب، حکومت نظامی در تبریز اعلام‏‎ ‎‏کرد و عده ای نیز از مردم عادی تبریز را بازداشت نمود که اعتراض و اقدام های‏‎ ‎‏مراجع را در پی داشت. در پی این اقدام حضرات آیات خوئی، نجفی مرعشی و‏‎ ‎‏شریعتمداری طی نامه هایی خطاب به علمای تبریز اظهار همدردی و اعتراض خود را‏‎ ‎‏اعلام نمودند.‏»