پنج شنبه ۲۹ اسفند ۱۳۹۸ ۱۸:۱۶:۲۲ شناسه :۱۰۷۸۵۹۷

سرویس سیاسی تبریزبیدار؛

خط شکنان ملی شدن نفت / اگر نواب نبود...

اگر عمليات هاى نوّاب نبود، نفت ملى نمی شد. اگر فعاليت هاى نواب نبود، دولت مصدق بر سر كار نمی آمد.

سرویس سیاسی  تبریز بیدار / علی حصاری

ملی شدن صنعت نفت خروج عزت ایرانی از سایه استعمار انگلیس و شوروی بود.  سال ۱۲۸۰ دربار مظفرالدین شاه با شخصی به نام ویلیام ناکس دارسی قراردادی در جهت امتیاز انحصاری کشف و استخراج نفت در جنوب ایران را به امضا رساند که به قرارداد دارسی معروف شد و پشت بند آن قرارداد ۱۹۳۳ نقطه ای در تاریخ است که نگاه زالو محور دنیا را به سمت ایران منعطف می کند.

چه قبل از جنگ جهانی دوم و چه بعد از آن دعوا بر سر امتیاز نفت ایران به خصوص بین انگلیس و شوروی بالا بود. حکومت ایران هم که استقلال و اقتدار زیادی سر مخالفت با قدرت های دنیا و حتی مسایل علمی هم نداشت، عزت ملتش در جوامع بین الملل حفظ نمی شد.

ایران معاصر چون تقریبا بعد از قضیه ۲۱ دی ۱۲۸۴ وعمدتا ۱۳ مرداد ۱۲۸۵ مناسبات سیاسی و اجتماعی اش متاثر از افکار عمومی بود و خود این افکار از دو طیف تاثیر می پذیرفتند.

یکی طیف سنتی تاثیرگذاران که علما و روحانیت بود و طیف دوم که در آن زمان ضعیف تر از طیف اول ولی موثر بود طیف روشنفکرانی بود که در دوران مشروطیت ظهور می کنند، جامعه طالب حرکات و عملیات های مردمی و مطالبه محور بود.

این تغییرات در چارچوب سیاسی و اجتماعی ایران رخ داد تا فشار افکار عمومی سهم موثری را در سیاست های کلان حکومتی شاه داشته باشد.

در قضیه ملی شدن صنعت نفت با وجود این که تاثیر مجلس شانزدهم و همینطور شخص دکتر مصدق و آیت الله کاشانی غیر قابل انکار است ولی عمده عاملی که باعث شد مجلس شانزدهم نسبتا آزاد برگزار شود و اشخاصی چون آیت الله کاشانی و دکتر مصدق وارد مجلس شوند با وجود حرکات و چنبره سیاسی_اجتماعی رزم آرا و هژیر خود فروخته به انگلیس، قتل عبدالحسین هژیر توسط سید حسین امامی از اعضای فدائیان اسلام بود. بدون اغراق می توان شهید نواب صفوی و فدائیان اسلام را خط شکنان مبارزه ملی شدن صنعت نفت نامید.

این نکته را نباید از یاد برد که باوجود عنایت شخص آیت الله کاشانی نسبت به شهید نواب و فدائیان که در موارد زیادی مثل صحنه‌ای که بعد از قتل رزم آرا از دست کشیدن آیت الله کاشانی بر سر مرحوم طهماسبی در روزنامه ها منتشر شد و خطاب معروف و صمیمی شان(بی‌سوات...) نمایان بود ولی شهید نواب نه برای شخص دکتر مصدق و نه آیت الله کاشانی بلکه از مدل ارایه شده ترکیب مصدق و کاشانی که عزت ایران و اسلام را در این می دید، مبازه و حمایت می کرد.

در ادامه مبارزات وقتی اقلیت جبهه ملی رزم آرا نخست وزیر مورد تفاهم شوروی، انگلیس و آلمان و هوادارانش در مجلس را مانع ملی شدن صنعت نفت می بینند، فداییان این مانع را با ترور رزم آرا از میان برمی دارند و ۲۹ اسفند ۱۳۲۱ مجلس شانزدهم ملی شدن صنعت نفت در سراسر ایران را تصویب می کند و شروعی دوباره برای اقتدار و صنعت ایران رخ می دهد.

با وجود اینکه ملی گرایان قضیه ملی شدن صنعت نفت را انحصاری جلوه و فداییان را تروریست و نقش آن ها را انکار کردند ولی اینها بی اخلاقی هایی بیش نبود.

فدائییان برخلاف گروه های تروریستی یک دادگاه مخفی شرعی داشتند که جنبه شرعی عملیات ها را رعایت می کردند.

در تایید شهید نواب صفوی و تاثیرات ایشان و فدائیان اسلام در ملی شدن صنعت نفت، سخنان آیت الله طالقانی سر مزار ایشان (اگر عمليات هاى نوّاب نبود، نفت ملى نمی شد. اگر فعاليت هاى نواب نبود، دولت مصدق بر سر كار نمی آمد. اگر نواب نبود انتخابات مجلس شانزدهم نسبتاً آزاد برگزار نمی شد تا امثال مصدق و كاشانى وارد مجلس شوند.)

و سلام معروف حضرت آقا به شهید نواب صفوی «سلام بر آن پیشاهنگ جهاد و شهادت زمان ما» و نظرات ایشان گویاست.

کاش فرصت زیاد باشد تا از این شخصیت والا بیشتر سخن گفت.