تبریز بیدار بررسی می کند؛

مدیریت غیرتخصصی و عدم برنامه ریزی صحیح قاتلین صنعت توریسم استان

در این میان استان آذربایجان شرقی و بالاخص شهر تبریز از باستانی ترین استان های ایران همواره در طول تاریخ به دلیل امتیاز های ویژه خود از قبیل آب و هوای متبوع، موقعیت جغرافیایی ویژه، وجود منابع تاریخی و.. میزبان جهانگردان ایرانی و خارجی بوده است،

سرویس اجتماعی تبریز بیدار/اصغر رئوفی؛

صنعت گردشگری فعالیت بسیار پیچیده ای است که با بخش های دیگر اقتصاد وجوه مشترکی داشته و بدون برنامه ریزی آثار غیرمنتظره و ناخواسته ای را در پی دارد از طرفی این صنعت به عنوان بزرگترین و متنوع ترین صنعت در دنیا به حساب می آید و بسیاری از کشورها این صنعت پویا را به عنوان منبع اصلی درآمد، اشتغال، رشد بخش خصوصی و توسعه ساختار زیربنایی می دانند، به ویژه در کشورهای در حال توسعه ، یعنی در آنجا که شکل های دیگر اقتصادی مثل تولید یا استخراج از نظر اقتصادی به صرفه نیست یا نقش چندان مهمی در صحنه تجارت و بازرگانی ندارند، به توسعه صنعت گردشگری توجه زیادی می شود.

در این میان استان آذربایجان شرقی و بالاخص شهر تبریز از باستانی ترین استان های ایران همواره در طول تاریخ  به دلیل امتیاز های ویژه خود از قبیل آب و هوای متبوع، موقعیت جغرافیایی ویژه، وجود منابع تاریخی و.. میزبان جهانگردان ایرانی و خارجی بوده است،

ولی متاسفانه طبق آمارهای ارائه شده، تبریز نقش چندانی در درآمدهای گردشگری نداشته است امری که رئیس کمیسیون تحقیق و نظارت شورا نیز بدان اشاره کرد.

فریدون بابایی اقدم در گفتگو با خبرنگار تبریزبیدار گفت: استان آذربایجان شرقی با پنج هزار اثر تاریخی و اماکن و ابنیه های منحصر به فرد در ۱۴ روز تعطیلات نوروزی سال ۹۴ میزبان ۳۲۶هزار و ۱۷۴ گردشگر داخلی و خارجی بود.و بر طبق همین آمار در زمره شهرهای برتر از نظر جذب توریست قرار نمی گیرد.

کارشناسان گردشگری عوامل بسیاری را برای عدم گسترش توریست در استان آذربایجان شرقی بیان می کنند که در این مقال فهرست وار به آن ها اشاره می کنیم.

عدم تبلیغات صحیح و دقیق پتانسیل های موجود
ارائه تبلیغات داخلی و خارجی جهت به تصویر کشاندن امکانات و استعدادهای طبیعی و جاذبه های متنوع توریستی و شناخت عمقی آن فرهنگ و خرده فرهنگ ها و تمدن و تاریخ و حیات اجتماعی ، اقتصادی در توسعه صنعت توریسم بسیار مؤثر خواهد بود. استفاده از وسایل ارتباط جمعی مانند تلویزیون ، رادیو، تلفن، پست، امکانات و فرصتهای برگزاری کنفرانس ها و نمایشگاهها و جشنوارهای فرهنگی و هنری در داخل یا خارج کشور همچنین استفاده از نشریاتی که دارای تصاویر جالبی باشند در جشنواره ها و کنفرانس های بین المللی و داخلی بسیار مهم می باشند. ( رضوی، ۱۳۷۴: ۶-۱۰۵)
استفاده از شیوه ها و روشهای مدرن در تبلیغات برای معرفی جاذبه های توریستی و گردشگری کشور و شهر برای مثال می توان با شرکت در نمایشگاههای سیاحتی معروف جهان و فعال نمودن خانه های فرهنگ ایران در کشورها وشهرهای مختلف برای ارائه درست این جاذبه ها برای علاقمندان سفر به دیار خودمان و استفاده از برنامه های تلویزیونی و اینترنتی در جهت توسعه صنعت جهانگردی بسیار ضروری است.

همچنین باید اقدام به برپایی کنفرانس ها و نمایشگاهها، جشنوارهای فرهنگی ، هنری، تبلیغاتی و مسابقات بین المللی برای جذب گردشگری و تبلیغ ایرانگردی از طریق هماهنگی بین سازمان ها و نهادهای مختلف کرد که این سیاست نیز مؤثر است.( سرلک، ۱۳۷۹: ۸ – ۲۳۵)

مدیریت غیر تخصصی
استفاده از مدیران غیر متخصص نه تنها مشکل صنعت گردشگری استان، بلکه مشکلی عمده اما معمول در تمامی بخشهای مدیریتی است. از آنجا که صنعت جهانگردی نوعی فعالیت خدماتی است و به میزان زیادی به افرادی وابسته است که در آن صنعت کار می کنند، بنابراین برای توسعه صنعت مزبور باید دانست برای احراز پست های کنونی چه تعداد افراد با چه نگرش هایی، مهارت ها و دانشی لازم است.
 در توسعه منابع انسانی علاوه بر رعایت جنبه کمی باید نسبت به جنبه های فرهنگی – اجتماعی و جامعه میزبان حساسیت نشان داد. در گذشته در فرایند توسعه منابع انسانی به موضوع برنامه ریزی در منطقه (مقصد مسافر) چندان توجهی نمی شد. اساس فرض چنان رفتاری بر این واقعیت استوار بود که پس از تکمیل طرح توسعه جهانگردی، می توان به راحتی برای انجام کارهای لازم افرادی را استخدام کرد و آموزش های کوتاه مدت به آنان داد و در پست های مورد نظر گمارد. این یک دیدگاه کوته نگرانه بود. در کشورهایی که با کمبود نیروی انسانی یا متخصص یا هر دو رو به رو بودند، سازمان ها و شرکت های جهانگردی نمی توانستند به موفقیتی دست یابند، زیرا وارد کردن نیروی کار ماهر نه تنها پرهزینه بود، بلکه با مخالفت های دولت روبه رو می شد. در کشور ما ایران که با مازاد نیروی انسانی فعال روبه رو هستیم ضرورت دارد تا دولت با ایفای نقش نظارتی و هدایتی خود، استراتژی های مربوطه را اتخاذ کند.


حضور دستگاه های موازی در تشکیلات گردشگری

ناهماهنگی در همکاری بین سازمان ها و ارگان های دولتی و همچنین وجود دستگاه های موازی از دیگر عواملی است که مانع توسعه صنعت گردشگری در کشورمان می شود. بنابراین باید از تعدد مراکز تصمیم گیری جلوگیری کرد و بیش از گذشته به تقویت سازمان اصلی متولی صنعت گردشگری پرداخت.برای مثال عدم هماهنگی بین شهرداری و سازمان میراث فرهنگی و صنایع گردشگری یکی از نمونه های بارز آن به شمار می آید.

عدم لکه گزاری دقیق اماکن توریستی شهر
به طور قطع می توان گفت حتی بسیاری از مردم ساکن تبریز نیز از آثار تاریخی و دیدنی این شهر بازدید نکردند و اطلاع دقیقی از آدرس مکان های مذبور در ذهن ندارند خیلی از مردم تبریز حتی نمی دانند قطار تبریز جلفا به طور مستقیم وجود دارد و یا حتی از بهشت گمشده ای مثل باسمنج اطلاع دقیقی ندارند، چه تعداد از مردم تبریز تا بحال به مناطق بکر طبیعی این استان مسافرت کردند؟ دلیل این امر نیز به عدم اطلاع رسانی و آموزش صحیح مسئولان برمی گردد، آیا اتوبوس های گردشگری برای مردم تبریز و در داخل استان درنظر گرفته اند؟ چه سیاست هایی مبنی بر آموزش و شناخت دقیق میراث فرهنگی شهر در مدارس اجرا کردند؟ هزینه های دسترسی به این مکان ها آیا برای همه مردم تبریز قابل پرداخت است؟

فصلی بودن گردشگری در تبریز
یکی از مشکلات مهم در گردشگری استان و بالاخص تبریز، عدم برنامه ریزی مناسب با شرایط اقلیمی منطقه مورد بازدید می باشد، که با تعیین ماه ها و فصول مناسب میتوان برنامه ریزی لازم را جهت توسعه گردشگری انجام داد. بنابراین در این نوع برنامه ریزی ها لازم است تا ابتدا داده های بارش، ساعت های آفتابی، باد، رطوبت نسبی و دما مناطق مختلف گردشگری استان ازسازمان هواشناسی اخذ، تا نسبت به محاسبه شاخص اقلیم گردشگری مناطق استان و شهرها اقدام گردد.

با توجه به اینکه استان آذربایجانشرقی علاوه بر موقعیت طبیعی دارای توانمندی هاوجاذبه های متنوع اقتصادی، فرهنگی، تاریخی و اجتماعی منحصر به فردی را در کشور دارا می باشد می توان برای هر یک از فصول چهارگانه برنا مه ریزی کرد.

این استان به دلیل واقع شدن در بخش میانی استان های شمالغربی ایران و اقلیم سرد کوهستانی در فصل زمستان برگزاری جشنواره های ورزشی اسکی،جشنواره فرهنگی آدم برفی،برای گردشگران به خصوص از استانهای همجوار مورد پیشنهاد می باشد. در این خصوص دامنه کوه های میشو و سهند مورد تاکید است. 

برای فصل پاییز جنگلهای زیبای ارسباران و رود ارس به عنوان دو پدیده طبیعی در شمال استان که بر اقلیم منطقه مؤثر بوده و موقعیتی بسیار مطلوب از نظر جغرافیایی را فراهم ساخته و شرایط را برای گردشگری در تمام ماههای فصل پاییز فراهم نموده است. لیکن برگزاری جشنواره برداشت انار در روستای اوشتبین وکلیبر،زیبایی های منحصر به فرد کناره رود ارس ،برگزاری رویدادهای همانند کلکسیون جاذبه های گردشگری از اهمیت خاصی برخوردار است.

همچنین ایجاد و معرفی موزه های باستان شناسی و مردم شناسی در شهرهای سراب و مراغه و اهر و بناب می تواند عامل تحول و تحرک و جذابیت و برنامه ریزی برای گردشگری چند فصلی استان باشد.


عدم توجه به نیاز گردشگر

گردشگر در بدو ورود خود به هر مکانی علاوه بر این که انتظار استقبال گرم از سوی مردم را می کشد در پی پاسخ به سئوال های خود می باشد او دائما از خود می پرسد مکان های گردشگری این شهر کجا قرار دارد؟ ازچه طریق می توانم به آن مکان ها دسترسی یابم؟کدام مکان را برای اقامت خود انتخاب کنم؟ اگر خواستم بیشتر در این شهر بمانم آیا فرهنگسرایی وجود دارد که به آن جا سری بزنم؟ حال این گردشگر با وجود این همه سئوال در ذهن خود در ترمینال های این شهرمتولی نمی یابد که پاسخ سئوال هایش را از وی جویا شود، گردشگران تنها کمکی که می یابند بروشور راهنمای گردشگری شهر تبریز می باشد که خود فرد ساکن در تبریز نیز چیزی از آن متوجه نمی شود.

لازم به ذکر است که این مشکلات برای گردشگران خارجی دوبرابر می شود زیرا مسئولان سازمان های عریض و طویل گردشگری حتی به خود زحمت نداده اند تا تابلوهای راهنمای اماکن توریستی را به چند زبان زنده دنیا بنویسند، اصلا اگر گردشگری برای پی بردن به تاریخ و مشاهیر این شهر بخواهد به کتابخانه سری بزند آیا مسئولی مسلط به چند زبان زنده دنیا که بتواند راهنمای خوبی برای این گردشگر باشد وجود دارد یانه؟

نتیجه گیری
دلیل اینکه در حال حاضر تورهای گردشگری از کشورهای مختلف جهان به اصفهان و شیراز و کرمان می روند و ما کمتر تور خارجی را در تبریز مشاهده می کنیم برتری تاریخی و فرهنگی این شهرها نسبت به تبریز نیست بلکه این امر به دلیل تبلیغ و انجام فعالیت های مناسب برای شناساندن این شهرها به جهانیان در سال های گذشته بوده است.

حال می توان به طور کلی به پنج سیاست اصلی لازم الاجرا در این حوزه اشاره کرد:
۱- اتخاذ سیاست گردشگری در تدوین استراتژی های توسعه استان
۲- تلاش در راستای ارتقاء سهم استان و شهر تبریز در بازار گردشگری کشور
۳- اهتمام جدی در معرفی جابه های گردشگری استان و شهر تبریز به هموطنان
۴- میزبانی از شرکت های مسافرتی بین المللی و بویژه آزانس های مسافرتی ترتیب دهنده تورهای بین المللی به کشور
۵- توسعه زیرساخت های گردشگری استان و بویژه شهر تبریز

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.