تبریزبیدار
چهارشنبه ۱۸ فروردین ۱۳۹۵ ۱۱:۰۸:۱۶ شناسه خبر : ۱۰۵۶۰۰۴

قره‌باغ و حقایق ناگفته؛

علت عدم اعلان کمک ایران به آذربایجان در مسئله قره‌باغ چه بود؟

اخیرا نیز یک فایل ویدئویی از این سردار ایرانی منتشر شد که حکایت از حضور مستقیم وی در جریان آموزش نیروهای ارتش آذربایجان در پادگانهای نظامی آن کشور و بازدید شخص حیدر علی اف، رییس جمهور وقت جمهوری آذربایجان از این آموزش ها داشت.

سرویس قفقاز و غریب آسیا؛ محسن محمدزاده: 


شکل‌گیری مناقشه قره‌باغ موجب انتظارات و واکنش‌های متفاوتی در سطح منطقه و بین‌المللی گشت. مردم مظلوم جمهوری آذربایجان با توجه به پیوند تاریخی و دینی با جمهوری اسلامی ایران، منتظر کمک‌های این نظام در مقابل یورش ارمنستان بودند. این مسئله با پیچیدگی‌های خاصی همراه بود. از طرفی با توجه به اصول سیاست خارجی ج.ا.ا در حمایت از مسلمانان و مستضعفین جهان در مقابل زورمندان این امر ضروری بود و از طرف دیگر با توجه به شرایط منطقه و اینکه ج.ا.ا به تازگی از جنگ تحمیلی هشت ساله عراق فارغ گشته و در حال بازسازی و جبران خسارت‌های جنگ بود و همچنین تبعاتی که ورود علنی ج.ا.ا در مناقشه بین دو کشور همسایه در سطح بین‌المللی در پی داشت ملاحظاتی را بوجود می آورد. در نهایت سیاستمداران ج.ا.ا با اتخاذ رویکرد محرمانه، اقدام به کمک به مردم و دولت جمهوری آذربایجان کردند.

 
اسکان چند صدهزار نفر از آوارگان جنگ در منطقه مرزی بیله‌سوار که تمام امکانات مورد نیاز آن از چادر و پتو گرفته تا مواد غذایی و آب و برق از جانب هلال احمر ایران تأمین گردید تا ارائه آموزش‌های نظامی و عملیاتی و تجهیز نظامیان ارتش جمهوری آذربایجان از جمله این اقدامات بود، اما بدلیل ملاحظات بین‌المللی، این حمایت‌ها هیچ‌گاه علنی نشد.
 
 
در سال‌های پس از جنگ شاهد بودیم که رسانه‌ها و شخصیت‌های جمهوری آذربایجان، با ایجاد یک بازی رسانه‌ای و در راستای تضعیف جایگاه ج.ا.ا در بین مردم خود، اقدام به شبهه افکنی در خصوص عدم حمایت از جمهوری آذربایجان و حتی حمایت ایران از جمهوری ارمنستان نمودند. این بازی رسانه ای که با سکوت توام با تایید دولت باکو همراه بود در سالهای اخیر همواره با تذکرات محرمانه و سکوت مسئولین ج.ا.ا همراه بود. اما به نظر می‌رسد که دیگر زمان آن رسیده است تا برخی از حقایق این جنگ و کمک های ج.ا.ا به برادران دینی خود بازگو شود. 
 
آیت‌ا... عاملی –نماینده ولی فقیه در استان اردبیل– در سال‌های گذشته پیامی را به مناسبت چهلمین روز درگذشت حاج علی اکرام –رهبر فقید حزب اسلام آذربایجان–  خطاب به مردم جمهوری آذربایجان منتشر نمود که در واقع اولین واکنش یک مقام مسئول ایرانی به این شبهات بود. این پیام حاوی مطالبی مهم و البته بیان نشده در خصوص جنگ قره باغ و نقش جمهوری اسلامی ایران در آن بود که در تضاد آشکار با برخی شایعات مبنی بر کمک نظامی ایران به دولت ارمنستان و سخنان تعدادی از سیاستمداران آذربایجانی و ترکیه ای می باشد. در ادامه قسمت هایی از این پیام ارائه می‌گردد:(1)
 
 
«بنا بر اسناد موجود و به طور قطع، می توانم بگویم که ایجاد مناقشه قره‌باغ سالها پیش از فروپاشی شوروی سابق و برای جلوگیری از اتحاد ایران و جمهوری آذربایجان طرح ریزی شده بود. چیزی که در غرب نوشته و طراحی شده و روسها با تمایل بسیاری به آن نگاه کردند، چراکه مناقشه قره باغ باعث نفوذ آنها در قفقاز و مایه تامین منافع آنها می شد.
 
هنگام تجاوز به خاک جمهوری آذربایجان، ایران می‌توانست دو سیاست در پیش بگیرد؛ یا مداخله نظامی کند و یا سیاست بی‌طرفی داشته و شاهد رویدادها باشد. در صورت مداخله نظامی، رویارویی با روسیه پیش می‌آمد که این موضوع خلاف موازین بین‌المللی بود. از سوی دیگر، ایران نمی‌خواست در دو جبهه قرار بگیرد و استکبار و صهیونیزم بین الملل و اشغالگران فلسطین نیز در صدد بودند تا ایران ضد صهیونیزم را به این موقعیت بکشانند که این مساله خلاف استراتژی انقلاب اسلامی بود و آنرا در معرض تهدید قرار می داد. اما اگر سیاست مشاهده گری و بی طرفی در پیش گرفته می شد، در میان مردم مسلمان و دیندار، ادعاهای برادری و اسلامی رنگ می باخت و ایران خائن معرفی می شد. هم اکنون شرایط مشابه در بحرین پدید آمده و وهابی های وحشی اعزامی عربستان، مردم شیعه بحرین را قتل عام میکنند، مساجد را تخریب و به زنان تجاوز می کنند. اگر ایران تحمل نکند و مداخله نظامی نماید آمریکا، رژیم صهیونیستی، اروپا و به ویژه کشورهای عربی به ایران حمله خواهند کرد، ولی اگر بی‌تفاوت باشد، مشکلات دیگری پدید می‌آید.
 
بنابراین یک سیاست بینابینی در پیش گرفته شد تا هیچ یک از معضلات دو فرضیه پدید نیاید و آن، حمایت و آموزش ارتش جمهوری آذربایجان و ایجاد دسته‌های مقاومت و فرستادن سلاح و مهمات و تعلیمات نظامی برای ارتش این کشور و قرار دادن طرح‌های نظامی در اختیار ارتش جمهوری آذربایجان بود.
 
جوانان بسیاری از جمهوری آذربایجان برای آموزش های چریکی و پارتیزانی به ایران آمدند. دهها ماشین سلاح برای حمایت از شهر شوشا در اختیار جوانانی گذارده شد که در آرزوی داشتن اندک تجهیزات نظامی بودند. همچنین با موافقت حکومت وقت و با درخواست روشن جواداف و رحیم قاضی اف و برای ایجاد سیستم دفاعی، قرارگاه مشترک ایجاد شد و در این قرارگاهها امیران و افسران اردبیلی و تبریزی با جان و دل به برادران آذری خود کمک کردند.
 
مقامات ایران بنا به ملاحظات سیاسی، هیچ گاه این موضوعات را مطرح نکرده و بنا بر این ملاحظات خود، هیچ وقت نیز مطرح نخواهند کرد. اما من امام جمعه هستم و در کرسی خطبه نشسته ام و خواهم گفت تا به پرسش ها و شبهات برادرانم پاسخ دهم و حقایق را روشن نمایم.
 
ما را متهم به صدور سلاح به ارامنه می کنند که بهتانی از روی رذالت است. ما نه به ارامنه بلکه برای برادران دینی آذری خود سلاح و مهمات فرستادیم. مراکز آموزش نظامی ایران نه در ارمنستان بلکه در جمهوری آذربایجان قرار داشت و هزاران شاهد زنده در آذربایجان هستند که به این موضوع شهادت بدهند و اگر ذره ای انصاف داشته باشند، سخنان من را تصدیق خواهند کرد.
 
جناب آقای موسوی اردبیلی، رئیس وقت شورای عالی قضایی ایران، در زمان جنبش های مردمی به جمهوری آذربایجان سفر کرده بودند. ایشان به واسطه حاجی علی اکرام با یکی از رهبران جنبش های مردمی دیدار و راهکارهای مفیدی در اختیار ایشان گذارده بودند. ایشان با تکیه بر تجربه هشت سال دفاع مقدس اظهار داشته بود که می توان مناقشه قره باغ را در مدت زمان اندکی حل کرد. در پاسخ راهکار آقای اردبیلی یکی از رهبران جنبش های مردمی گفته بود: «من فقط زمانی به ایران می آیم که تبریز را به عنوان مرکز آذربایجان اعلام کنم»! به این پاسخ دقت کنید.
 
مرحوم روشن جواداف می گفت: پس از انقلاب و ادای سوگند توسط رئیس جمهور، ایشان خواستار نخستین دیدار رسمی با بنده شد. من می دانستم که ایشان از من درباره طرحی برای آزادی قره باغ سوال خواهد کرد. به همین دلیل، طرح جنگ و عملیات را در پوشه ای گذاشته و به دیدار با رئیس جمهور رفتم. ولی رئیس جمهور به پوشه ای که روی میزش بود اشاره کرده و گفت: «از همکاری شما با ایران مطلع هستم. از این به بعد تمامی روابط خود با ایران را باید متوقف کنید. ما به کمک ایران نیازی نداریم. من اگر بدانم که قره باغ را می توان به کمک ایران پس بگیرم، آن را به ارمنستان تقدیم می کنم. قره باغ یک مشکل اساسی نیست و در مدت زمان کوتاهی خود به خود حل خواهد شد. جنگ ما با ایران است، ما باید خود را آماده جنگ با ایران بکنیم. دشمن اصلی ما ارمنستان نیست، بلکه فارس ها هستند.(2)
 
زمانی که تاثیر ایران در خطوط جبهه معلوم می شد، گروهی از سیاستمداران دور هم جمع شدند (ولی کیچیک) و تحت تأثیر و فریب ترکیه و اسرائیل، فاجعه خوجالی را آفریدند و با شعار قطع دستان ایران از خطوط جبهه، بر همه کارها سایه افکندند. ما این فاجعه خونین را که دل ما آذری‌ها را می‌رنجاند، به عنوان یک مساله مهم ناموسی می دانیم که ارمنی ها مرتکب آن شده اند و در این باره هیچ شک و شبهه ای نداریم. اما با حیله و ترفند چه کسی و کسانی انجام شده است؟ در نظر آنها به منظور قطع ارتباط ایران از جنگ قره باغ، این طرح حاضر و در این بین خون مردم بیگناه خوجالی، دستمایه حیله این طرح قرار گرفت. در پشت پرده این ماجرا، ارگنه کن و موساد قرار داشت.(3) متاسفانه اکنون برخی از مسببین فاجعه خوجالی برای برگزاری هرچه باشکوه تر سالگرد این قتل عام خونین، جانفشانی می کنند که باعث تعجب همگان می شود.
 
امروزه دولت آذربایجان، طرح اشغال قره باغ را حاضر کرده و با کمک اسرائیل به آن سرپوش می گذارد و اجازه استقرار شبکه های جاسوسی در خاک خود و بازگشایی سفارت این کشور را صادر می کند.  سیاستمداران اسرائیل نیز اعلام می کنند که جمهوری آذربایجان بهترین سنگر برای ضربه زدن به ایران است و ادعا می کنند، هرچند ایران شیعیان لبنان را علیه اسرائیل تجهیز کرده، ما نیز شیعیان جمهوری آذربایجان را از لحاظ ایدئولوژی و سیاسی تجهیز و علیه ایران آماده می کنیم. خیلی دردناک است که امروزه روابط توصیف ناشدنی پدید آمده بین شیعیان ایران و آذربایجان را یهودیان صهیونیست به خود نسبت می دهند. آیا دولت جمهوری آذربایجان با تکیه بر همکاری با اسرائیل خواستار آزادی قره باغ است؟!»
 
پس از انتشار این پیام، به مرور برخی دیگر از مسئولین ایرانی بخشی از اقدامات ج.ا.ا را مطرح کردند. من جمله محسن رضایی، فرمانده وقت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اسفندماه سال 1391 در مصاحبه با شبکه سحر آذری گفت:
 
«شخصاً دستور داده بودم تا وضعیت منطقه قره‌باغ مشخص شود و ارتش جمهوری آذربایجان با تجهیزات نظامی مناسب تجهیز شده و آموزش‌های لازم نیز برگزار شود. حتی در آن زمان برای آموزش نظامی ویژه نیروهای نظامی آذربایجان دستورات لازم را صادر کرده بودم.
 
تعداد زیادی ایرانی در جنگ قره باغ شرکت کردند که علاوه بر زخمی‌ها که به کشور منتقل شدند، تعداد زیادی از شهدای ایرانی جنگ قره باغ نیز در باکو مدفون هستند.»(4)
 
در موردی دیگر، منصور حقیقت‌پور، نماینده مردم اردبیل در مجلس شورای اسلامی و نائب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در سلسله نامه هایی که خطاب به مردم جمهوری آذربایجان، پارلمان باکو و سیاوش نوروز اف –نماینده حزب حاکم در پارلمان– نوشت به قسمتی از شبهات وارده پاسخ داد:
 
«باید عرض کنم که مجرم باید دیر یا زود مجازات شود. چون این یک وعده الهی است. کسانی که قره باغ را فروختند تا به امروز مجازات نشده اند. چون امروز در مناصب رسمی هستند. می گویند روابط من با رحیم قاضی اف، روشن جواداف، حیدر علی اف و دیگران را فاش می کنند. اگر من در آن زمان می خواستم به تشکیل ارتش و آزادی قره باغ کمک کنم، می بایست با چه کسی رابطه داشته باشم. یکی از افراد نامبرده وزیر دفاع و یکی دیگر رهبر نهضت مقاومت مردمی و دیگری رئیس جمهور بود. مشاهدات خودم است که وقتی روشن جواداف با نیروهای ویژه اش آماده حمله به سوی ارمنی ها می شد، ارمنی ها با اطلاع از شرکت جواداف در این عملیات آنجا را خالی کرده و پا به فرار می گذاشتند. خوشحالم که یک زمانی با یک چنین افرادی ارتباط داشته ام. آنان شاید برای افرادی مانند نوروزخان دشمن باشند، ولی حتما برای شما مردم آذربایجان قهرمانان ملی هستند.
 
بهتراست بدانید بنده در جنگ قره باغ مشاور خاص مرحوم حیدر علی اف بوده ام ، متهم نمودن بنده در حقیقت ایراد اتهام مستقیم به رئیس جمهور فقید این کشور می باشد، به یاد دارم یک روز که نیروهای آذری در مقابل حیدر علی اف رژه رفتند ،وی به من گفت که می خواهم نشان لیاقت آذربایجان را به شما اهداء نمایم که من به دلیل مسائل سیاسی قبول نکردم؛ حال فردی که عنوان نمایندگی شما در پارلمان ملی را یدک می کشد به من اتهام خیانت می زند. واقعا مضحک است.
 
اگر وی یا هر کس دیگری اثبات کند که ما تنها از یک ارمنی حمایت نظامی کرده ایم، آماده ام تمامی ادعاهای آنها را قبول کنم، ولی خوب است وی بداند که بنده اسناد، مدارک و فیلم های ویدیویی زیادی در خصوص کمکهای همه جانبه ایران اسلامی به آذربایجان دارم که اگر این کمکها نبود الان نه بیست درصد بلکه بیش از پنجاه درصد خاک آذربایجان در اشغال بود. ان شاءا... به موقع خود آن اسناد را منتشر خواهم نمود.»(5)
 
وی در موردی دیگر در مصاحبه‌ای خبری اظهار داشت:
 
«جمهوری اسلامی ایران بهترین و شیواترین شکل رسالت خود را در این جنگ به کار بست و بنا به فتوای مقام معظم رهبری که فرمودند قره‌باغ خاک اسلام و برای هر کس در آن مکان اتفاقی بیفتد شهید محسوب می‌شود در تمام مقاطع حامی خاک و مردم آذربایجان بودند.»(6)
 
اخیرا نیز یک فایل ویدئویی از این سردار ایرانی منتشر شد که حکایت از حضور مستقیم وی در جریان آموزش نیروهای ارتش آذربایجان در پادگانهای نظامی آن کشور و بازدید شخص حیدر علی اف، رییس جمهور وقت جمهوری آذربایجان از این آموزش ها داشت.
 
حال این سئوال مطرح می شود که علت عدم اعلان کمک جمهوری اسلامی ایران به جمهوری آذربایجان چیست؟
 
همانطوریکه در متن پیام هم بدان اشاره شده بود، ورود آشکار ایران به جنگ قره باغ، بر خلاف موازین بین المللی بوده و بهانه ای برای ورود نظامی روسیه و حتی آمریکا به منطقه بود. از طرفی با توجه به توان محدود سیاست خارجی ایران در آن برهه، ورود آشکار به مناقشه قره باغ، باعث به حاشیه رفتن مساله فلسطین می گشت که در استراتژی سیاست خارجی ایران پذیرفتنی نبود.
 
اما چرا ایران به حمایت‌های خود از جمهوری آذربایجان ادامه نداد؟
 
سیاسیون آذری به دلیل مرام پان‌ترکیستی و القائات سرویس های اطلاعاتی اسرائیل و ترکیه مبنی بر نفوذ ایران در بین مردم و تمایل متقابل مردم به جمهوری اسلامی، خواستار قطع محدودیت روابط با ایران شدند. این دو نکته در خاطره آقای موسوی اردبیلی و آقای روشن جواداف(2) کاملا مشهود است.
 
امروز می بینیم که مبارزین اهل سنت جریان مقاومت مانند حماس و قدس در فلسطین، از توان ایران در مقابل اسرائیل بهره تمام می برند و حتی توانستند شاخ اسرائیل را به عنوان یکی از ارتش های برتر جهان! در جنگ های 22 و 8 روزه بشکنند. ولی متاسفانه سران وقت و فعلی جمهوری آذربایجان، به جای تاکید بر مقاومت دینی و اسلامی و استفاده از توان ایران در مقابل دشمن، بدنبال خیالات واهی، خود را از حمایت های جمهوری اسلامی محروم نمودند.
 
سئوال دیگر اینکه چرا ج.ا.ا با جمهوری ارمنستان روابط اقتصادی و سیاسی برقرار کرده است؟ مگر غیر این است که این کشور قسمتی از خاک کشور اسلامی را به اشغال درآورده است؟
 
برای پاسخ به این سئوال، باید از ابعاد مختلفی به روابط بین ایران، ترکیه، جمهوری آذربایجان و ارمنستان و جایگاه این کشورها در سیاست خارجی و منافع ملی غرب -مشخصاً آمریکا، روسیه و اسرائیل- پرداخته شود. با وجود کمک های نظامی و آموزشی ایران، دولتمردان آذربایجانی که تحت تأثیر افکار پانترکیستی و پان آذریستی قرار داشتند، به جای تمرکز قوا برای آزادسازی قره باغ، به فکر الحاق آذربایجان ایران به خود بودند.
 
متاسفانه این خیالات احمقانه که زمانی ابوالفضل ایلچی بیگ –اولین رئیس جمهور آذربایجان– داعیه‌دار آن بود همچنان نیز در بین مسئولین باکو ادامه دارد(7). از طرفی آمریکا، روسیه و ترکیه توانسته بودند سیاستمداران آذری را نسبت به نفوذ ایران در بین مردم و تمایل متقابل مردم برای پیوستن به ایران بدبین نمایند. بنابراین، دولتمردان آذری سیاستی متقابل با ایران در پیش گرفتند و بیشتر به سمت آمریکا و اسرائیل و ترکیه متمایل گشته و سیاستهای ضد ایرانی و ضد اسلامی در پیش گرفتند.
 
دولت ترکیه نیز با توجه به مرام غرب‌گرا و پان‌ترکیستی، سیاستی مداخله‌جویانه و در جهت مقابل با سیاست‌های جمهوری اسلامی اتخاذ کرده بود. بنابراین جمهوری اسلامی برای خنثی نمودن سیاستهای ضد اسلامی و ایرانی ترکیه و جمهوری آذربایجان، ناچار از ارتباط با ارمنستان است. زیرا ارمنستان، به خاطر مسئله کشتار ارامنه توسط ترکیه، در فضای بین المللی اهرم فشاری بر دولت ترکیه است و این امر به برقراری نوعی توازن سیاسی در حوزه شمال‌غرب ایران و همسایگان منجر می شد.
 
از طرفی دولتمردان و نظامیان جمهوری آذربایجان، حل این مناقشه را به میانجیگری کشورهایی مانند آمریکا، روسیه، اسرائیل و فرانسه سپرده اند. طرفهای غربی این ماجرا، هرگز به دنبال حل این مساله نخواهند بود، چراکه ادامه مناقشه قره باغ موجب تداوم حضور آنها در منطقه و تامین منافع ملی شان خواهد بود. این مساله به مرور زمان باعث فرسایشی و عادی شدن قضیه شده است.
 
البته در کنار عدم تمایل غربی‌ها برای حل مناقشه، دولتمردان آذربایجان نیز هیچ اراده عملی در بازگرداندن خاک قره باغ ندارند. هیچ گاه از یاد نخواهیم برد که بعد از اتمام بی نتیجه نشست مینسک (بین سران روسیه، جمهوری آذربایجان و ارمنستان) در سال‌های گذشته، الهام علی‌اف به همراه رییس‌جمهور ارمنستان در حالتی صمیمی و به سلامتی یکدیگر شراب نوشیدند و جنگ قره باغ را به باده فراموشی سپردند.
 
متاسفانه گرایش دولتمردان و سیاسیون جمهوری آذربایجان به غرب و دوری از اسلام، این کشور را برای ایران تبدیل به ظرفی کرده است که ته آن سوراخ است و ما هرچه در آن آب می ریزیم از ته ظرف خارج می شود.
 
با در نظر گرفتن این توضیحات، هرچند مسئولین ایرانی اشغال قره باغ توسط ارامنه را در مجامع بین المللی محکوم کرده اند و بر لزوم بازپس گیری آن تاکید دارند، اما دلیلی وجود ندارد در شرایط فعلی و با توجه به سیاست های دولت باکو، ایران منافع ملی خود از ارتباط اقتصادی با ارمنستان را نادیده بگیرد.
 
آنچه که مسلم است اینکه اگر دولت جمهوری آذربایجان، گرایشات قوم گرایانه خود را کنار گذاشته و به جای روی آوردن به کشورهای غربی، برای آزادسازی قره باغ به اسلام و قوای مردمی خود متوسل شود، می تواند با حمایت کامل جمهوری اسلامی به آزادسازی زودهنگام قره باغ بیندیشد.
---------------------------------------------
پاورقی:
1- جهت مشاهده متن کامل پیام به آدرس www.tabnak.ir/fa/news/164266 مراجعه کنید.
2- روشن جواد اف، فرمانده نیروهای مردمی قره باغ بود که در نهایت در حمله ارتش آذربایجان به مقر نیروهای داوطلب که بدستور حیدر علی اف صورت گرفت به شهادت رسید. 
3- ارگن كن به سازمان مخفي و ملي گراي افراطي كماليست در تركيه اطلاق مي شود كه اعضاي آن پيوندهايي با نيروهاي امنيتي و نظامي تركيه داشتند. این سازمان هم اکنون به اقدامات تروریستی در ترکیه متهم است.
4- خبرگزاری فارس، 9/12/91
5- جهت مشاهده متن کامل نامه ها به به آدرس www.arannews.ir مراجعه نمایید.
6- خبرگزاری فارس، 25/2/92
7- به عنوان مثال، سیاوش نوروز اوف در پاسخ به دعوت به مناظره دکتر حقیقت پور در کنار رود ارس در نوروز 92 و توجیه عدم حضور، در خیال پردازی کودکانه ای اظهار داشت: « زمانی که در تبریز به عنوان رئیس مجلس منصوب شدم تو را به حضور خواهم پذیرفت.»


نظرات

کاظم
IR

ایناهمش توجیه است چراشماتوجیه می کنیدبزاریدخوددولت جواب افکارعمومی رادادحمال های بی مزد

IR

تحلیلهای شما به درد بچه پنجم ابتدایی می خوره

توحید
IR

من یک آذری هستم واتفاقا خیلی متعصب ، با تحلیل فوق موافقم...آذربایجان بی دین و لاییک فرقی با ترکیه و اسراییل ندارد...حکومت الهام علی اف مثل محمدرضا شاه هست حتی بدتر

علیرضا
DE

برای ادعای اسکان و و تقریبا تمام ادعاهای مطرح شده سندی هم دارید؟! مثلا سند اسکان عشایر کرد عراق در سال ۵۹ موجود است این اسناد بخاطر ماهیت بشردوستانه محرمانه هم نیستن و قابل دسترس برای همه در سایت مرکز پژوهش مجلس! یا فیلم ارسال تجهیزات روسی از مرز ایران! بدون صدور مجوز رسمی وزارت کشور حق پناه دادن به هیچ کسی رو نداره لطفا سند ارائه بدید.

تبریز
IR

تحلیل کاملا منطقی بود.جمهوری باکو چیزی جز یک مزدور اسرائیل نیست.کسی که ادعای خاک ایران را بکند باید دهانش را خورد کرد.عرضه ندارند از پس ارمنی ها بربیایند بعد ادعای تبریز را دارند؟؟؟

یاشاسین ایران
IR

دوستان عزیز سلام. اول و اخر یاشاسین ایران. اگر صرف بر جغرافیا محاسبه کنیم هم آذری ها و هم ارمن ها از خاک ایران بوده آمد. متاسفانه برادران پان ترک مستقر در استانبول و واشنگتن میخواهند ایرانیان آذری نه ترک را علیه منافع ملی شأن شورانده و پیرهن عثمان علم کنند. اگر به حمایت ایرانیان از آذری ها باشد ایرانیان دین خود را به ملت آذربایجان در پناه دادن به رهبر جمهوری دموکراتیک آذربایجان ادا کرده و یا در کمک های خود به جمهوری آذربایجان در جنگ قره باغ آرتساخ مانع از ورود افغان ها به آذربایجان یا کمک های غذایی نشدند پس سکوت فعلی ایران و خواستار صلح بودن از سر شأن پدری خود بر دو ملت آذربایجان و ارمنستان است

IR

فقط دروغ

کوروش
IR

ازنظرمن آذربایجان کشورمسلمان است وبرای مسلمان تکلیف است ازبرادرمسلمان خود حمایت کند

بهزاد
IR

من ترکم وجانم رافدای آذربایجان میکنم ن مثل بعضیا بیغیرت باشم

بهزاد
IR

اگه جنکی درآذربایجان جدی باشدماآذری های تبریزدرخط مقدم خواهیم بودوجواب ارمنی هاراباغیرت تبریزی نابودمیکنیم

IR

ممنونم از شفاف سازیتان

IR

از ماست که بر ماست اذربایجان(جمهوری کنونی)متعلق به ایران واخک ایران است ومی بایست برابر معاهده ترکمنچای پس از۹۹ سال یعنی سال ۱۳۹۰(بنظرم)به ایران بر میگشت،،که ما حتی نتوانستیم یا نخواستیم مطرحش کنیم، حالا همون پاره وطن شده دشمن وطن ودوست اسراییل وامریکا وتازه میگه اذربایجان ایران را هم به ما ملحق کنید!!!!!! اذریها همیشه از اقوام اصیل ایرانی بوده وخواهند بود ترک نداریم ترکها در ترکیه هستند به امید روزی که جمهوری اذربایجان به خاک وطن#ایران،ملحق شود یاشاسین اذربایجان زنده باد ایران بزرگ

ارش
IR

چرا ایران اشغال قره باغ رو شدیدا محکوم نمیکنه مثل اشغال فلسطین؟

IR

به نظر من بایداز شیعیان آذربایجان حمایت کنیم واین ارامنه حتی در زمان ساسانیان هم مزدور روسیه بودند ومسبب اصلی بسیاری از جنگ ها بودند

IR

کمکهای ارسالی به ارمنستان سند محکم رسوایی در اینده خواهد بود

کمال اوزیل
IR

ایران باید هم آذربایجان و هم ارمنستان رو به طور کامل اشغال و ضمیمه خاک خود کند ، حتی حکومت شوروی در سال 1917اعتراف کرده بود که عهدنامه های گلستان و ترکمنچای ظالمانه و بی اعتبار است و ایران میتونه این سرزمین ها را ضمیمه خاک خود کند ، منتها حکام ابله قاجار دست رو دست گذاشتند و کاری نکردند منتها الان موقعش هست و باید کارو تموم کرد

IR

بنظر بنده کشوری که خاکش را در اختیار اسرائیل قرار داده تا با هواپیما و پهبادهایش سرزمین ایران را بمباران کند مستحق کمک ویاری در روزهای سخت نیست واسلام

IR

مردم آذربایجان باید خواهان تغییر سیاست های غلط دولتشان باشند

ایران
IR

فقط ایران و ایرانی پیروز باد..... چه ترک چه لر چه عرب چه ارمنی....... همه در کنار هم در ایران زندگی میکنیم و روزهای خوش و ناراحتی کنار هم بودیم.همین کشور های مثلا دوست دوره 8 سال جنگ کجا بودن و پشت به ایران کردن.گول بازی های فرقه ای رو نخورین چو حتی یه وجب خاکشون هم به من و شما نمیدن.

حجت
IR

دوستان چرا همش فکر می‌کنید ترکهای ایران می‌خوان تبریز رو تجزیه کنن مگه تو جنگ همین لشگر پیاده تبریز نبود که کوههای کردستان رو قله به قله از لوث دشمن بعثی پاک میکرد اینکه مسأله قره باغ تنها مربوط به آذربایجان نمیشه قره باغ جزیی از ایلام و شیعه است درباره ترکیه هم خدمتتون عارضم که حفظ یک پارچگی ترکیه به حفظ یک پارچگی و تمامیت ارضی ایران گره خورده اگه هرکدوم بفکر تجربه دیگری باشن مطمن باشید خودشم تجزیه میشه که تو فتنه پیشه وری تو تبریز دولت ترکیه حرکت رو محکوم کرد و حتی توجنگ ایران و عراق به شدت با حرکتهای جدایی طلب تو مرزهای شمال غربی مبارزه میکرد چرا که تجربه ایران منجر به تجزیه ترکیه هم میشه بعدشم اینکه یه عده میان پان تورک بازی در میارن رو بحساب مردم تبریز و آذربایجان نزارین مردم آذربایجان میراث داران بابک خرم دین و ستارخان بزرگ هستن هنوزم چشم ناپاک هر بی سرو پایی به این خاک بیفته چشمش و کور می‌کنند

ایرانی
IR

اولا دولت جمهوری آذربایجان دست نشانده اسرائیل وامریکاست ثانیاً اونا فقط به فکر از بین بردن نسل شیعه هستن قره‌باغ ما اسلام است زنده باد ایران

IR

حمایت از اذربایجان یعنی حمایت از اسراییل دولت اذربایجان سگ دست اموز اسراییله انها شیعیان را سرکوب میکنند از اسراییل تجهیزات نظامی میخرند وبه نوعی به اقتصاد بزرگترین دشمن ایران کمک مکنند چرا باید به سگهای کثیفی مثل اینها کمک کرد

سعید
IR

اذربایجان یعنی اسراییل

یکی
IR

حداقل اسم یکی دو نفر از شهیدان ایرانی جنگ قره باغ را بگید تا ما احتمال بدهیم ایرانیها در قره باغ به نفع آذربایجان جنگیده اند ؟

IR

به‌نظرم خیلی باغیرتی بی غیرتی میاره مابایدبامنطق سیاست پیش بریم نه باپرچم عثمانیهاوصهیونیَسمهاامریکایها

عبدالمحمد
IR

با سلام این خواب ها را شما کجا و با کی دیده اید؟

دکتر
IR

بنظرم خیلی خیلی دلیل منطقی داره،من خودم بچه اردبیلم،خب برادرای آذربایجانی هرچقدرم که دوست وبرادر ما باشن،ولی وقتی پای اسرائیل به اونجا باز میشه دلیلی بر حمابت به آذربایجان وجود نداره چون چندین دفعه شعار ضد ایرانی از طرف تعدادی آذربایجانی رخ داده،که البته به احتمال زیاد،میتونه تخم اسرائیل وترکیه وغرب وروسیه باشه،چرا؟؟چون مردم آذربایجان خودشون بعد از فروپاشی شوروی میخواستن با اتحاد خودشون به ایران ملحق بشن،که انشالله اونروز نزدیکه که پرچم مقدس ایرانو تو میدون اصلی باکو به اهتزاز دربیاریم واونیکی شهرای ایرانی،از جمله ایروان،

داود آذری البته ایرانی
IR

تحلیل منطقی من یک آذری ام که در خاک مقدس جمهوری اسلامی ایران زندگی میکنم. کشور ما خیلی کمک به برادرهای مسلمان خود مستقر در جمهوری آذربایجان نموده و همیشه پشتیبان حقوق آنها بوده است اما برادری باید از طرف اونها نیز ثابت بشود ۱ در کانال های تلویزیونی ایران را متهم به کمک به ارامنه دانستند در حالیکه ما ۵۰۰ میلیون دلار در سال ۷۱ کمک نظامی و پشتیبانی و آموزش نظامی به آذربایجانی ها کرده بودیم. ۲ در مقابل خدمات بشردوستانه ما، حیدر علی اف و مقامات عالی رتبه شان قراردادی در مورد همکاری و ترور دانشمندان هسته ای عزیزمان بسته اند که منجر به ترور استادان شهیدان راه هسته ای شدند. ۳ ایران راه کمک نظامی لجستیکی افغانی ها را به آذربایجان هموار نمود ۴‌ ایران دهه ۸۰ صندوق کمیته امداد امام خمینی بیشترین ارقام تجهیزات را برای کشور دوست و همسایه خودش (آذربایجان) فراهم نموده است ۵ و .......... خیلی موارد دیگر این ۲ منطقه (آذربایجان و ارمنستان) جزوه اراضی پاره شده از جغرافیای ایران مقدس هستند اما نتیجه را باید خود آذربایجانیها عوض کنند با تغییر رژیم الهام علی اف و دولت لاییک و اسرائیل پرست از سوی آذربایجانی ها چون دستی که با یهودیان کثیف همچون اسرائیل همدست بشه همچون ... هست ما نباید به آذربایجان کمک کنیم ما نباید به ارمنستان کمک کنیم

مهرداد
IR

سانسور خبری 😟😟😟 چرا کامنت بنده را نگذاشنید؟

مهرداد
IR

افرین به این تحلیل و نگارش

IR

عجب اتفاقاتی !

xxxxxxxx
IR

چراچرتوپرت میگی همش تحریفه کجا اذربایجان به غرب رواورده وازاسلام دوری کرده ارمنی ها خوک تومسجد قره باغ نگه میداشتن اونوقت اذربایجان بی دین شده برید حرفای رءیس جمهور اذربایجانروببینید ایناییم که نوشتن باتحلیلتون موافقن تورک نیستن ازخودتونن

IR

دیر یا زود جمهوری آذربایجان و ارمنستان به سرزمین مادری خود یعنی ایران بزرگ خواهد پیوست 👌

سعید مراغه ای
FR

جانم فدای الهام علیف و مردمان با غیرت جمهوری آذربایجان ، اگه مغرضانه نیست نظرمو پخش کن

فیروز برومندنژاد
IR

خاک میخوریم اما خاک نمیدهیم