تلگرام
کانال تبریزبیدار در تلگرام
دنبال کنید
سرویس : قفقاز و غرب آسیا , دوشنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۵ ۱۰:۴۷:۱۶ شناسه خبر : ۱۰۵۸۵۰۱

نگاهی به بندهای پنهانی توافق ترکیه و رژیم صهیونیستی؛

پاس گل 3 امتیازی اردوغان به اسرائیل / ترکیه باخت!

در توافق ترکیه با رژیم صهیونیستی، دولت اردوغان نه‌ تنها از شرط خود درباره پایان محاصره غزه منصرف شده، بلکه این محاصره توسط تل آویو نیز به رسمیت شناخته است.

سرویس قفقاز و غرب آسیا تبریزبیدار؛حمید قدسی آذر


 ترکیه با رژیم صهیونیستی در هفته گذشته توافق آشتی امضا کرد. دو کشور روابط سیاسی خود را که از سال 2010 قطع شده بود دوباره از سر گرفتند.

این توافقنامه دارای بندهای آشکار و پنهان است. سردمداران صهیونیستی بسیار مشتاق هستند که همه جزئیات این توافق در بین افکار عمومی منتشر شود و بعضاً با منتشر شدن بعضی از جزئیات آن، دولتمردان ترکیه یا تکذیب نمی‌کنند و یا نمی‌توانند تکذیب کنند.

اما چیزی که تاکنون مشخص شده مغلوبیت ترکیه را در این توافق نشان می‌دهد. در ظاهر اسرائیل به خاطر کشتار کشتی «ماوی مرمره» عذرخواهی کرد، اما با بررسی این توافق‌نامه مشاهده عذرخواهی اسرائیل خیلی سخت است. حتی می‌توان به جرئت گفت که اگر ترکیه از اسرائیل عذرخواهی می‌کرد خیلی بهتر از این توافق ننگینی است که امضا کرد.

قسمت تراژدی این توافق‌نامه آن است که اسرائیل بدون دادن هیچ امتیازی به همه خواسته‌ها و امتیازات مورد انتظارش از ترکیه دست یافته است. در رأس خواسته‌هایش خاتمه دادن به کمک‌های بشردوستانه آزاد برای غزه است. این بند توافق خون 9 شهروند کشته شده‌ ترکیه‌ای در کشتی ماوی مرمره را پایمال کرد.

طبق همین بند هیچ دادگاه ترکیه‌ای حق اقامه دعوا در حق هیچ یک از نظامیان اسرائیلی که این قتل‌عام را انجام داده‌اند، نخواهند داشت. مسئولان اسرائیلی در این مورد می‌گویند که با ترکیه توافق کرده‌ایم که همه پرونده‌های دادگاهی که در این خصوص تشکیل شده بود، مختومه شود و ترکیه هیچ ادعایی در هیچ یک از دادگاه‌ها در مورد قتل‌عام کشتی ماوی مرمره نداشته باشد.

هر کس از دولتمردان ترکیه این مذاکرات را انجام داده است، این بند از توافق نه می‌تواند مورد قبول مردم ترکیه باشد و نه شایسته این مردم است. این بند توافق تنها محدود به دادگاه‌های ترکیه نمی‌شود و مذاکره‌کنندگان ترکیه قول داده‌اند که تمام اقامه دعواهای حقوقی ترکیه در دادگاه‌های بین‌المللی علیه اسرائیل را نیز پس بگیرند.

یکی از بزرگ‌ترین پیروزی‌های اسرائیل در توافق با ترکیه این است که ترکیه تضمین کرده است که در تمام سازمان‌ها و تشکیلات بین‌المللی از اسرائیل حمایت کند. حتی در آستانه به نتیجه رسیدن مذاکرات ترکیه با اسرائیل، در اقدامی بی‌سابقه ترکیه وتوی خود برای عضویت اسرائیل در ناتو را هم برداشت و به اسرائیلی که چندین دهه در حسرت چنین فرصتی بود، این فرصت داده شد. مطابق با این توافق، ترکیه در تمام سازمان‌ها و تشکیلات بین‌المللی که عضو است حق ندارد علیه اسرائیل تلاشی کند و ترکیه قول داده است تمام حمایت و تلاش‌هایش برای عضویت اسرائیل در این سازمان‌ها و تشکیلات را انجام دهد. یعنی ترکیه داوطلبانه تبدیل به لابی برای اسرائیل می‌شود.

در تاریخ جمهوریت ترکیه بسیاری از دولت‌ها با ماهیت راست‌گرا و چپ‌گرا، نظامی و غیرنظامی با رأی مردم و یا با کودتا بر سرکار آمدند، اما هیچ ‌کدام به اندازه دولت اردوغان به رژیم اسرائیل چنین خدمتی را نکردند.

از طرف دیگر با این توافق، ترکیه اشغال و محاصره غزه توسط اسرائیل را به رسیمت شناخته است. ترکیه می‌گوید که با این توافق حق کمک کردن به غزه را پیدا کرده، اما در حقیقت این حق قبلاً هم وجود داشت و حتی این حق فقط برای ترکیه هم نبود، بسیاری از کشورها کمک‌های بشردوستانه به فلسطین انجام می‌دهند. اصولاً فلسطین با کمک‌های بشردوستانه‌ دیگر کشورها به حیات خود ادامه می‌دهد. یعنی در توافق ترکیه با اسرائیل امتیاز جدیدی برای فلسطین ایجاد نشده است.

واقعیت مسئله این است که غزه از زمین، دریا و هوا در محاصره اسرائیل است. مردم غزه هیچ بندر و فرودگاهی ندارند. تمام رفت و آمدها به غزه توسط اسرائیل کنترل می‌شود. هر چیزی در غزه با اجازه اسرائیل امکان‌پذیر است. حتی گذرگاه مصر هم با کنترل اسرائیل مورد استفاده قرار می‌گیرد. اسرائیل اجازه هیچ‌گونه سرمایه‌گذاری در غزه را نمی‌دهد. اسرائیل تأسیس هرگونه صنایع در غزه را به منزله اعلان جنگ به خود می‌داند. در واقع اسرائیل غزه را تبدیل به یک زندان بزرگ کرده که این یک سیاست تغییرناپذیر در قبال غزه است.

در حقیقت هدف از راه افتادن کشتی ماوی مرمره برای کمک‌رسانی به غزه این بود که به محاصره ظالمانه غزه پایان دهد و برای این پاره از فلسطین حق آزادی قائل شود. اردوغان هم از سال 2010 تا 2016 برای آشتی با اسرائیل پایان محاصره غزه را شرط تغییرناپذیر ترکیه قرار داده بود، اما در توافق ترکیه با اسرائیل، دولت اردوغان نه‌تنها از این شرط منصرف شده، بلکه محاصره غزه توسط اسرائیل را هم به رسمیت شناخته است؛ بطوریکه دولت ترکیه هفته گذشته کشتی کمک‌های بشردوستانه خود بنام «لیدی لیلا» را نه به غزه بلکه به بندر اشدود اسرائیل فرستاد و بعد از کنترل تک تک این محموله توسط اسرائیل، از طریق زمینی به غزه فرستاده شد.

نتیجه این شد که محاصره و اشغال غزه توسط اسرائیل نه‌تنها با حمایت فعلی دولت ترکیه ادامه پیدا کرد، بلکه ترکیه این محاصره و اشغال را به رسمیت شناخت.

در آستانه توافق و آشتی ترکیه با اسرائیل سیاستمداران حاکم ترکیه از اسرائیل با عناوین دوست، متحد و کشوری که به آن محتاجیم استفاده کرده بودند که این کلمات به اندازه خود توافق‌نامه مهم هستند و حتی وزیری از دولت ترکیه پیشنهاد متحد نظامی بودن با اسرائیل را داده بود.

از نظر اسرائیل استفاده از چنین کلمات و جملاتی از یک دولت اسلام‌گرای ترکیه بزرگ‌ترین پیروزی به حساب می‌آید. از این پس اسرائیل می‌تواند در پاسخ به کسانی که از این رژیم انتقاد می‌کنند دولت اسلام‌گرای ترکیه را نشان دهد که دوست و متحدش است.

نتیجه‌ای که از توافق ترکیه با اسرائیل می‌توان گرفت این است که دولت اردوغان به نام اسلام‌گرایی با امضای این توافق‌نامه با اسرائیل یک نقطه سیاه در تاریخ جمهوریت ترکیه به ثبت رسانید.


نظرات

علی حیدری منور
IR

تحلیلی بر دیدار اردوغان-پوتین و تاثیرات آن بر مناقشه قره باغ کوهستانی و بحران سوریه علی حیدری منور بعد از سقوط هواپیمای جنگی روسیه توسط نیروی هوایی ترکیه در شمال سوریه روابط دو جانبه مسکو-آنکارا به سردی گرائید. روسیه به عنوان یک کشور سرسیر که مجبور به واردات محصولات کشاورزی از ترکیه بود اقدام به قطع واردات از ترکیه کرد. مسکو طرح ساخت نیروگاههای اتمی برای ترکیه و نیز فروش محصولات نظامی به این کشور را متوقف نمود. علاوه بر این مسکو برای ضربه زدن به صنعت گردشگری ترکیه اعزام توریست از روسیه به ترکیه را متوقف کرد. ترکیه که با چراغ سبز ناتو اقدام به ساقط نمودن هواپیمای جنگی روسیه کرده بود در نتیجه تحریم های روسیه با مشکلات اقتصادی روبرو شد. پوتین شرط بهبود روابط دو کشور را عذرخواهی ترکیه از روسیه اعلام داشته بود که نتیجتا ترک ها در نتیجه فشار اقتصادی از روس ها عذرخواهی کردند. ولی کودتای نافرجام در ترکیه فرصت نزدیکی دو کشور را به هم فراهم ساخت. بعد از وقوع کودتا در ترکیه پوتین با اردوغان به صورت تلفنی گفتگو نمود و از دولت قانونی آنکارا حمایت کرد. روسیه با مشاهده تنش در روابط غرب با ترکیه بعد از وقوع کودتا تلاش نمود آنکارا را به طرف خود بکشاند. پوتین اردوغان را به روسیه دعوت و با وی در مورد روابط دو کشور دیدار کرد. نویسنده تلاش نموده است تا تاثیرات این دیدار بر روی مهمترین تحولات منطقه ای شامل مناقشه قره باغ کوهستانی و بحران سوریه را بررسی نماید. 1-مناقشه قره باغ کوهستانی: بعد از این دیدار تحلیل گران سیاسی در آذربایجان متفق القول بودند که دیدار روسای جمهور ترکیه و روسیه بر پیشبرد حل و فصل مناقشه قره باغ کوهستانی تاثیر خواهد گذاشت و ترکیه از مسکو خواهد خواست تا برای آزادسازی اراضی اشغالی آذربایجان به ارمنستان فشار بیاورد. نویسنده معتقد است که بهبود روابط مسکو و آنکارا تاثیری بر حل و فصل مناقشه قره باغ کوهستانی نخواهد گذاشت چرا که قبل از ایجاد تنش در روابط دو کشور ترکیه گامی به نفع آذربایجان برنداشته است و آذری ها بار دیگر دچار اشتباه محاسباتی شده اند. ترکیه حتی در زمان جنگ قره باغ کوهستانی علیرغم خدمات شایان توجه دولت باکو به آنکارا از ارسال کمک های نظامی به آذربایجان دریغ نمود و به نظر نمی رسد که در برهه کنونی هم به خاطر آذربایجان با روس ها وارد مذاکره سنگینی شود. از سوی دیگر علیرغم تبلیغات طرفداران ترکیه در آذربایجان و خود دولت ترکیه مرزهای ترکیه و ارمنستان به طور کامل بسته نیست و بازرگانان ترک به راحتی به ارمنستان کالا صادر می کنند. بعد از شروع درگیری های اخیر بین آذربایجان و ارمنستان ترکیه اعلام کرد که در آذربایجان پایگاههای نظامی دایر خواهد کرد که این موضوع هم تبلیغاتی جهت منحرف کردن روسیه از سوریه به قفقاز جنوبی ارزیابی می شود. 2-ترکیه بعد از شروع بحران در سوریه در جهت ساقط کردن دولت قانونی بشار اسد کوشیده است. تروریست ها با اطلاع دولت ترکیه از طریق مرزهای این کشور به سوریه اعزام می شوند و آنکارا به مخالفان دولت سوریه تسلیحات نظامی می دهد. از طرف دیگر روسیه در سوریه پایگاه نظامی دارد و جهت حمایت از دولت قانونی بشار اسد در حال عملیات هوایی در سوریه بر علیه مخالفان است. به دلیل سقوط هواپیمای جنگی روسیه توسط نیروهای هوایی ترکیه بود که روابط دو کشور دچار تنش شد و اکنون با بهبود روابط فی مابین تحلیل گران اعتقاد دارند که ترکیه به دلیل تنش در روابط خویش با غرب و بهبود روابط با روسیه از سیاست قبلی خویش مبنی بر ضرورت کناره گیری بشار اسد باز خواهد گشت ولی نویسنده همان طور که در بند اول اشاره نمود اولویت اول ترکیه اقتصادی است و سیاست های ترکیه بر اساس تامین منافع اقتصادی تعریف می شود. ترکیه که قبلا بخشی از مناطق استراتژیک سوریه را جدا نموده در فکر تجزیه بخشی دیگر از اراضی سوریه همچون منطقه صنعتی حلب سوریه است و به نظر نمی رسد که بهبود روابط با روسیه تاثیری بر این سیاست ترکیه داشته باشد. نویسنده در خاتمه معتقد است که بهبود روابط ترکیه با روسیه و رژیم صهیونیستی به دلیل نیازهای اقتصادی ترکیه به آنها صورت گرفته است. از دست ندادن بازار مصرفی روسیه، جلوگیری از کاهش توریست های روسیه در ترکیه و تامین انرژی از رژیم صهیونیستی باعث بهبودی روابط آنکارا با مسکو و تل آویو شده ولی قضیه سوریه با رژیم صهیونیستی و روسیه متفاوت است و بعید است تا زمانی که بحران سوریه توسط محور مقاومت حل و فصل نشده ترکیه دست دوستی به بشار اسد بدهد. با وجود این تحکیم روابط ترکیه و روسیه و نیز ترکیه و رژیم صهیونیستی می تواند زنگ خطری هم برای ایران و محور مقاومت باشد چرا که روس ها معامله گران خوبی هستند و احتمالا با گرفتن امتیازهای کافی سیاست خویش در قبال سوریه را تغییر دهند.