تلگرام
کانال تبریزبیدار در تلگرام
دنبال کنید
سرویس : فرهنگی و اجتماعی , شنبه ۳۱ شهریور ۱۳۹۷ ۱۴:۴۷:۴۵ شناسه خبر : ۱۰۷۲۷۵۴

گزارش تبریز بیدار از چادر عزایی که چهل سال است در بازار تبریز برپاست؛

از کمک 2 هزار تومانی باربر تا ثروتمند گمنام اصفهانی/ احسان 30 تّنی برای اباعبدالله

شاید کمتر کسی باشد که در محرم راهش به بازار تبریز بیافتد ولی از خیمه سرای شهدای کربلا عبور نکرده و متنعم نشده باشد. چادری سنتی که با چای و سیب زمینی های خاص خودش خستگی از تن عزاداران حسینی بیرون می کند.

سرویس اجتماعی تبریزبیدار؛

شاید بتوان آئینی ترین عزاداری تبریز را عزاداری بازار قدیمی این شهر نامید. هشتم محرم تا سومین روز شهادت سالار شهیدان، بازار قدیمی و سرپوشیده تبریز هر ساله میزبان هیئتهای قدیمی شهر است. دسته جات عزاداری که هرکدام با سبک و سیاق خاصی برای اباعبدالله الحسین (ع) سوگواری می کنند.

عزاداری بازار تبریز نه تنها در آذربایجان شرقی شناخته شده بلکه شهرت کشوری و شاید بتوان گفت جهانی دارد. پیرغلامان زیادی بودند که سالها در این محل برای امام حسین مجلس عزا برپا کردند و آمدند و رفتند و امروز در بین ما نیستند و مهمان سفره اربابشان شده اند اما در این بین سفره و چادری بوده که سالیان سال است که در این محل برپاست و همه ساله از هزاران نفر از عزاردارن حسینی پذیرایی می کند.

Image title


شاید کمتر کسی باشد که در محرم راهش به بازار تبریز بیافتد ولی از خیمه سرای شهدای کربلا عبور نکرده و متنعم نشده باشد. چادری سنتی که با چای و سیب زمینی های خاص خودش خستگی از تن عزاداران حسینی بیرون می کند.


به سراغ خادمان این احسان سرا رفتیم که از حال و هوای آن باخبر شویم و خسته نباشیدی به آنها گفته باشیم. خیمه ای حدودا دویست سیصد متری که جوانان و پیرغلامان دوشادوش هم در حال خدمت رسانی به عزاداران امام حسین هستند.

Image title


حاج حسن ولیزادگان که صدای نوستالژی برای نمازگزاران تبریزی دارد و سالیان سال است که هر هفته با تکبیر های منحصر به فردش نماز جمعه تبریز را همراهی می کند، اولین فردیست که داخل چادر نظمان را جلب می کند. به سراغش می رویم و بعد از مقدمات اولیه پای صحبتهایش می نشینیم. در مورد تاریخچه این چادر از او می پرسیم، می گوید این چادر و خیمه سرا تاریخچه چهل ساله دارد. مرحوم حاج علیرضا شفیع پور بیش از چهل سال قبل مغازه کوچکی در چایکنار تبریز داشت که همه ساله پذیرایی مختصری را در ماه محرم برای عزداران بازار تبریز تدارک می دید که البته خود مرحوم حاج علیرضا دو سال قبل در حین خدمت به عزاداران در ایام فاطمیه درگذشت. بعد از مدتی این سفره پذیرایی به مغازه داخل خیابان دارایی تبریز منتقل شد و چند سالی هم آنجا برای امام حسین (ع) خیمه پذیرایی برپا کردند تا این که از 16 سال قبل همینجا خیمه سرای سیدالشهدا را مقابل مسجد شهید مطهری بازار برپا می کنیم.

Image title


او می گوید این خیمه سرا از 5 محرم شروع به خدمت رسانی می کند و تا 12 محرم هم ادامه می یابد و هر روز از ساعت 9 صبح تا 1 شب پذیرای عزادارن امام حسین هستیم. 

حاج حسن در مورد خادمان پر شمار این احسان سرا می گوید. او می گوید پذیرایی از چند هزار نفر در هر روز واقعا پر زحمت است هرچند این زحمت چون نام ابا عبدالله در وسط است برای همه خادمان شیرین می شود اما به هر حال نیاز به نفرات زیادی است که نزدیک به 150 نفر به صورت افتخاری متناوبا فعالیت می کنند اما چند نفری هم خادم ثابت داریم که از اولین روز برپایی خیمه سرا تا آخرین روز شبانه روزی فعالیت می کنند.

Image title


او در مورد هزینه های این احسان سرا هم توضیح می دهد، می گوید که هر روز نزدیک 5 تن سیب زمینی طبخ و توزیع می شود که سال گذشته نزدیک 25 تن در 6 روز سیب زمینی پخته شد که امسال از این رقم تجاوز خواهد کرد. تمام هزینه های این احسان سرا مردمی است. از بازاریان گرفته تا بقیه اقشار و خیرین در این احسان حسینی سهیم می شوند. او می گوید به واقع مسجد شهید مطهری از انجمن و هیئت امنایش گرفته تا پایگاه بسیج اصناف که در این مسجد فعالیت می کند، خادمی اصلی این چادر را به عهده می گیرند اما باید گفت این چادر وابسته به هیچ نهادی نیست و کاملا مردمی در بازار تبریز فعالیت می کند و هزینه هایش هم همان طور که گفته شد مردمی تامین می شود.


از آقای ولیزادگان در مورد خاطراتی که در این چند ساله در این خیمه سرا داشته پرسیدیم. او ماندگار ترین خاطراتش را در مورد کمکهایی که مردم از اقشار مختلف به احسان سرا داشته اند می داند. می گوید ما اینجا در بازار آقا تقی نامی داریم که باربری و بارکشی می کند و تقریبا برای اکثر بازاری های این منطقه شناخته شده است. او برای در آوردن هزینه زندگی اش واقعا به زحمت می افتد و از بار بری پول بخور نمیری کسب و امرار معاش می کند. او سال گذشته در اولین روز برپایی این خیمه سرا پیشم آمد و مبلغ 2 هزار تومان به احسان سرا کمک کرد و گفت که باز هم کمک خواهد کرد که روز آخر آمد و 2 هزار تومان هم کمک کرد و رفت. واقعا این مبلغ برای ما ارزشمند تر از کمک میلیونی بود و این 2 هزار تومان ها هستند که این حرکتها را اداره می کنند. حاج حسن همچنین اشاره ای هم به مرد سرمایه دار اصفهانی می کند که کمک قابل توجهی به این خیمه سرا دارد ولی خواسته همیشه گمنام بماند و نامی از او برده نشود.

Image title


حاج حسن می گوید بعضی ها هستند که بهانه ای برای زیر سوال بردن عزاداری پیدا نمی کنند و تنها با بهانه قرار دادن فقرا این خیمه سرا ها و احسان سرا ها را زیر سوال می برند و متهم می کنند که بجای این هزینه ها به فقرا کمک کنید اما باید گفت خود فقرا با هزینه های مختصر ولی با برکت که در توان دارند اصلی تربن کمک کننده ها برای برپایی این احسان سرا ها هستند.

حاج حسن که در حال پخت و پز و رسیدگی به امورات خیمه سرا است فرصت چندانی برای گفت و گوی بیش از این ندارد. از او تشکر می کنیم که البته گلایه ای هم به رسانه ها می کند، می گوید از رسانه ها انتظار داریم که حرکات مردمی را بیشتر برجسته کنند. انتظار است عزای امام حسین به این عظمت به خوبی پوشش داده شود. تشکر می کند و دیگ بزرگ سیب زمینی اش که به نظر می رسد آماده شده را باز می کند.

به سراغ یکی دیگر از پیرغلامان خیمه سرا می رویم، حاج مقصود زوار که از 16 سال قبل که خیمه سرا در این مکان دایر شده کنار این مجموعه بوده و خدمت رسانی کرده از یقیه فعالیت های این خیمه سرا می گوید.

Image title


او می گوید، چند سالی می شود که این احسان سرای مردمی ایام فاطمیه هم در شهرک فاطمیون فعالیت می کند و در ایام اربعین هم در مرز شلمچه از زائران ابا عبدالله الحسین پذیرایی می کند و همچنین سه چهار سالی می شود که 28 صفر را هم در مشهد مقدس در جوار مرقد امام رضا خدمت رسانی می کنیم البته 2 سال قبل شهردار مشهد از ادامه فعالتمان به بهانه ازدحام و مسائل امنیتی ممانعت کرد که بعد ها یکی از خادمان حرم حسینیه 3 هزار متری در اختیارمان قرار داد و حالا چند سالی می شود خیمه شهدای کربلا آنجا برپا می شود.

حاج مقصود در مورد دیگر فعالیتهای خیمه سرا هم توضیح می دهد، اشاره ای به بنری که در مورد جمع آوری کمک برای آزادی زندانی غیر عمد نصب شده می کند و می گوید: امسال کمک مردمی برای آزادی یک زندانی جرایم غیر عمد جمع می کنیم و انشاالله از سالهای بعد این کارهای خیریه را در کنار دیگر فعالیتهای خیمه سرا پر رنگ تر خواهیم کرد

Image title


حاج مقصود می گوید اینجا پیرمردها کنار جوان ها فعالیت می کنند. جوان ها احترام پیرغلامان را نگه می دارند و پیرمردها هم هوای جوان ها را دارند و این موضوع باعث استحکام چندین ساله این مجموعه شده.

او همچنین وابستگی به مسجد و پایگاه بسیج اصناف را یکی از دلایل ثبات این خیمه سرا می داند و می گوید: باید فعالیت های مردمی مان را به محوریت مسجد برگردانیم. مسجد شهید مطهری بازار مجموعه توانمندی دارد که حالا از داخل همین مجموعه در فکر احیای مساجد فراموش شده بازار هستیم که زمانی نقش اساسی و کلیدی در شهر و اتفاقات ایفا می کردند.

حاج مقصود هم مانند حاج حسن و دیگر خادمان گرم فعالیت هست و دلمان نمی آید بیش از این وقتشان را بگیریم، یک استکان چای کاکوتی که عطرش در کل خیابان پیچیده است می نوشیم و خداحافظی می کنیم. الحق گه هم چای خیمه سرا و هم سیب زمینی هایش عطر و طعم دیگری دارند. 

در حال گذر از کنار دیوار مسجد شهید مطهری هستیم که با جوانان و پیرمردان که واکس و فرچه در دست دارند و مشغول به کار مواجه می شویم. سلام و خسته نباشید می گوییم که یکی از جوان ها جواب می دهد و نگاهی به کفشهایمان که داخل آشپزخانه خیمه سرا گل مالی شده می کند، می گوید کفشهایت را دربیار تا بگویم که خسته هستم یا نه، به اصرارش کفشهایمان را برقی می اندازد. در حین واکس زدن در مورد کارش می پرسیم که کفاش است یا در حرفه دیگری فعالیت می کند.

Image title


می گوید بازاری ام و همین جا مغازه دارم ولی ده روزی می شود که همین جا به عشق امام حسین کفشهای عزاداران اباعبدالله را واکس می زند و تمیز می کند. خداحافظی می کنیم و سوار ماشین می شویم. ضبط ماشین مداحی زیبا و ملکوتی کریم خانی را پخش می کند و چه زیبا می خواند

این حسین کیست که عالم همه دیوانه اوست
این چه شمع ایست که جان ها همه پروانه اوست

هرکجا می نگرم رنگ رخش جلوه گر است

هرکجا می گذرم جلوه مستانه اوست

Image title

Image title

Image title

Image title