پنجشنبه / ۸ مرداد / ۱۴۰۵ Thursday / 30 July / 2026
×

به ظرف غذاي‌تان خوب نگاه کنيد. به کيسه نايلون يا ظرف غذايي هم که فرزندتان مي‌برد دقت کنيد. به نظرتان ظرف‌ها مناسب با غذا يا خوراکي که مي‌برند،‌هستند؟‌ فکر نمي‌کنيد خورشتي که داخل مثلا ظرف پلاستيکي ريخته‌ايد،‌ به دليل انتقال حرارت اضافي به دليل نامناسب بودن ظرف در آستانه فساد قرار دارد؟

  • آبان 12, 1394
  • به گزارش تبریز بیدار دکتر سلام، همين الآن غذايي را که همسر مهربان با هزار عشق و علاقه آماده کرده،‌ داخل چه ظرفي ريخته‌ايد؟ کمي آن‌طرف‌تر هم فرزندتان خوراکي ‌هايي را که مادر ش آماده کرده ،‌داخل کيف مي‌گذارد و او هم قصد سوار شدن به سرويس مدرسه را دارد.


    به ظرف غذاي‌تان خوب نگاه کنيد. به کيسه نايلون يا ظرف غذايي هم که فرزندتان مي‌برد دقت کنيد. به نظرتان ظرف‌ها مناسب با غذا يا خوراکي که مي‌برند،‌هستند؟‌ فکر نمي‌کنيد خورشتي که داخل مثلا ظرف پلاستيکي ريخته‌ايد،‌ به دليل انتقال حرارت اضافي به دليل نامناسب بودن ظرف در آستانه فساد قرار دارد؟


    درباره ظرف غذاي فرزندتان چه نظري داريد؟دوربين را بچرخانيدسمت منزل! قرار است همسرتان بعد از اينکه شما و فرزندتان را راهي کرد،‌ به فريزر و يخچال رسيدگي کرده و آذوقه فريزري پاييز را فراهم کند. غذاها را بايد در چه ظرفي فريز کرد؟‌

    درست قالب‌گيري کنيد!


    اگر بخواهيد غذايي را داخل يخچال نگهداري کنيد و مثلا فردا آن را ميل کنيد، چه ظرفي را انتخاب مي‌کنيد؟‌ از همان شيوه سنتي قابلمه در يخچال استفاده مي‌کنيد يا روش‌هاي بهتري بلد هستيد؟ براي نگهداري کاهو و سبزي خوردن چطور؟ اگر بخواهيد خوراکي‌هايي را همراه‌تان سر کار ببريد چه کار مي‌کنيد؟ جواب همه اين سوال‌ها اينجاست.

    قرار است درباره انتخاب ظرف مناسب براي نگهداري غذاها صحبت کنيم. علاوه براين چند قلق کوچک اما مهم براي انتخاب ظرف مناسب خواهيم گفت. بنابراين پيش از اينکه شنبه صبح دوباره ظرف غذاي‌تان را پر کنيد يا همسرتان براي فريز کردن اقدام کند،‌اين مطلب را دقيق بخوانيد.

    ملامين هرگز!


    خيلي زمان را به عقب برنگردانيد. حدود 20 سال پيش يا شايد همين حالا، بسياري از مردم در بشقاب ملامين غذا مي‌خوردند و اين نوع ظرف‌ها پاي ثابت سفره بود.


    خانم خانه هم براي اينکه خوش سليقه‌تر باشد، سعي مي‌کرد انواع رنگي و خاص آن را انتخاب کند، غافل از اينکه غذا خوردن داخل بشقاب ملامين و آن هم از نوع گلدار، بسيار خطرناک است. در اينکه نگهداري و استفاده از ملامين يا ظرف‌هاي پلاستيکي به هزار و يک دليل آسان‌تر از شيشه‌اي و چيني است، حرفي نيست.


    يکي از همين ويژگي‌ها هم مقاومت ملامين و ظرف‌هاي پلاستيکي در برابر شکستن است. عادتي که بيشتر در نوخانه‌ها ديده مي‌شود. اما اگر ظرف‌هاي پلاستيکي را درست انتخاب نکنيد، تاوان سنگيني خواهيد داد؛ به اين دليل که ترکيب‌هاي موجود در اين ظرف‌ها، اگر به درستي از آنها استفاده نشود، به راحتي به داخل خوراکي‌ها مهاجرت کرده و باعث بيماري‌هاي ساده مانند اسهال تا ابتلا به انواع سرطان‌ها مي‌شود.

    درست قالب‌گيري کنيد!


    استفاده از اين ظرف‌ها به‌ويژه براي نوزادان و کودکان بسيار خطرناک هستند. بنابراين بايد استفاده از ظرف‌هاي ملاميني کاملا از سفره‌ها حذف شده و براي نگهداري هر نوع ماده غذايي نيز ظرف مناسب در نظر گرفته شود.



    به اين خطرها دقت کنيد


    هر کدام از ظرف‌هاي پلاستيکي، با استفاده از مواد پليمري خاصي تهيه شده‌اند. بنابراين اثرها و خطرهاي آنها نيز متفاوت است.

    جنس PBDES : استفاده نابه جا از ظرف‌هايي که از اين ماده اوليه تهيه شده است، باعث آسيب بدن و اختلال در عملکرد طبيعي آن مي‌شوند.

    جنس Phthalates : فتالات‌ها يکي ديگر از عوامل آسيب‌رسان به بدن هستند.

    جنس PBA: اين ترکيب‌ها به اسم «‌بيسفنول-A» هم معروف هستند. استفاده نابه‌جا از ظرف‌هاي تهيه شده از اين ترکيب باعث ايجاد اختلال در ترشح هورمون‌ها به ويژه در زنان مي‌شود.

    جنس PVC: ظرف‌هاي تهيه شده از نوع پليمر، معمولا در بسته‌بندي موادغذايي استفاده مي‌شوند. اگر نوع غذاي انتخاب شده در بسته‌بندي مناسب با ساختار اين جنس پلاستيک نباشد، باز هم بحث مهاجرت ترکيب‌هاي اين پلاستيک به داخل بسته پيش مي‌آيد. مهاجرت اين ترکيب‌ها زمينه‌ساز اختلال در رشد مغزي نوزاد، اختلال متابوليک و ايجاد اضافه وزن و کاهش غيرعادي ترشح هورمون تستسترون در کودکان و بزرگسالان مي‌شود. اين نوع ظرف‌ها ذرات نامناسبي شامل سرب، کادميوم، جيوه و دي‌اتيلن هگزا فسفات را به داخل غذا منتقل مي‌کنند.

    جنس PET: استفاده نادرست از اين ظرف‌ها يعني ظرف‌هاي توليد شده از ترکيب «پلي‌اتيلن ترفتالات» باعث مهاجرت ترکيب‌هاي نامناسبي به نام « استالدئيد» در مواد غذايي و نوشيدني‌ها مي‌شود. اين ترکيب زمينه‌ساز ابتلا به انواع سرطان‌هاست.

    جنس PS : استفاده نادرست از ظرف‌هايي که ماده اصلي آنها «پلي‌استايرن» است موادي به داخل خوراکي‌ها انتقال مي‌دهند که زمينه‌ساز آسيب به دستگاه عصبي است.



    آسيب، مهاجرت را تشديد مي‌کند!


    چه حسي داريد وقتي به ظرف پلاستيکي يا چاقويي که دسته آن پوسته پوسته شده و تغيير رنگ داده، دست مي‌زنيد؟ اصلا دوست داريد داخل چنين ظرفي غذا، ماست يا سالادتان را نگهداري کنيد؟ ظرف‌هاي پلاستيکي اگر به چنين حال و روزي بيفتد، نه تنها ظاهر زشتي داشته بلکه مشکلاتي هم به همراه خواهند داشت.
    مهاجرت ترکيب‌هاي نامناسب اين مواد پلاستيکي زماني شديدتر است که موادغذايي اولا نامناسب انتخاب‌شده و دوم ديگر اينکه گرم باشند. در اين شرايط سرعت مهاجرت ترکيب اين پلاستيک‌ها به داخل غذا، 55 دقيقه زودتر اتفاق مي‌افتد.

    آسيب


    هرگونه خراش، ترک و‌ پوسته در ظرف‌هاي پلاستيکي، زمينه را براي مهاجرت اين ترکيب‌هاي مضر به داخل غذا بيشتر مي‌کند. بنابراين به محض مشاهده هرگونه آسيب، ظرف مورد نظر را دور بيندازيد.



    حرارت گرم


    اگر ظرف غذايي در مقابل حرارت مقاوم نباشد، با قرار گرفتن درمعرض حرارت، ساختار آن تغيير کرده و بار ديگر بحث مهاجرت مواد تشکيل‌دهنده ظرف‌ها به داخل بسته پيش مي‌آيد.

    شست‌وشوي نامناسب


    اگر اين ظرف‌ها داخل ماشين ظرفشويي قرار گيرند، به دليل حرارت آب و استفاده از مواد شوينده خاص، بيشتر از زماني که با ابر و ماده شوينده معمولي شسته مي‌شوند، آسيب خواهند ديد. آسيب آنها زمينه را براي مهاجرت مواد تشکيل‌دهنده آنها به داخل غذاها، فراهم مي‌کند.
    بنابراين حتما با توجه به علامتي که به آن اشاره شد، وضعيت ظرف را بررسي کرده و درصورتي که علامت امکان شست‌وشو با ماشين ظرفشويي وجود داشت، ظرف را داخل اين دستگاه قرار دهيد.



    دماي سرد


    بعضي از ظرف‌ها ويژه نگهداري موادغذايي در فريزر يا يخدان ماشين نيستند. بنابراين اگر داخل اين ظرف‌ها‌ خوراکي يا نوشيدني ريخته و آنها را در شرايط سرماي فريزر يا يخدان قرار دهيد، باز هم بحث مهاجرت ترکيب اين پليمرها به داخل ماده غذايي مطرح است. بنابراين به اين نکته نيز دقت کنيد.

    بطري آب سالم را چطور انتخاب و نگهداري کنيم؟


    اگر از حرف و حديث‌هاي پيش آمده درباره آب معدني بگذريم ،يکي از ظرف‌هاي پرکاربرد ويژه بسته‌بندي ، ظرف‌هاي شفاف بطري‌هاي آب معدني خانواده يا يک نفره است. دليل آن هم کاملا مشخص است؛ د رهر حرکتي اعم از پياده ‌روي،‌کوهنوردي،‌ مسافرت‌هاي يک روزه د رهواي خاص پاييز به نوشيدن آن نياز است.


    به همين دليل از کنار هر سوپرمارکت و دکه روزنامه‌فروشي که رد شويد، مي‌توانيد جعبه‌هاي آب معدني را ببينيد. به نظرتان کدام يک از اين بطري‌ها سالم هستند؟ ظرف مورد استفاده براي بسته‌بندي آنها مورد تاييد است؟ از بين همه انواع آب‌معدني‌ها بايد به کدام‌يک اطمينان کرد؟ در اين قسمت درباره شيوه درست نگهداري کردن از اين بسته‌ها صحبت مي‌کنيم.

    چه نوع بطري‌ مناسب است؟


    معيار درست انتخاب بطري آب معدني چيست؟ رنگ آن؟ حجم آن؟ برند آن؟ يا بررسي دقيق توسط خود شما و بدون درنظر گرفتن هر نوع تبليغاتي؟ طبيعي است که گزينه آخر درست است. به نظر شما براي انتخاب بطري آب سالم از کجا شروع کنيم؟


    اگر علامت BPA روي بطري حک شده بود، کيلومترها از آن فاصله بگيريد. به اين دليل که اين سه حرف نشان مي‌دهد بطري مورد نظر از مواد اوليه نامناسبي مانند «‌بيس‌فنلA » ساخته شده است. مواد شيميايي موجود در اين بسته‌ها براي نگهداري موادغذايي و آب مناسب نيست.

    يکي از مهم‌ترين اثرهاي منفي استفاده از ظرف‌هاي تهيه شده از BPA ايجاد اختلال هورموني، مشکل گوارشي و در صورت ادامه مصرف ابتلا به بعضي از انواع سرطان‌هاست.


    ماجرا به همين‌جا ختم نمي‌شود. اگر علامت‌هاي ديگري هم روي بطري آب باشند، باز هم نبايد آنها را خريداري کرد. اين نشانه‌ها همان نشان شماره 3،6 و 7 است. باز هم ماجرا به همين‌جا ختم نمي‌شود، اگر روي بطري علامت شماره يک را ديديد، بطري را برداريد. به اين دليل که نشان مي‌دهد پليمرهاي PET براي ساخت اين بطري استفاده شده و براي سلامتي بي‌خطر است.



    چطور نگهداري کنيد؟


    معمولا بسته‌هاي 6 و 12تايي آب معدني را کجا مي‌بينيد؟ داخل يخچال سوپرمارکت؟ در سايه؟ زير آفتاب و کنار کوچه؟ احتمال سوم يعني قرار گرفتن اين بسته‌ها کنار کوچه و زيرنورآفتاب، بيش از دو احتمال ديگر است. خودتان معمولا بطري آب معدني را کجا نگهداري مي‌کنيد؟


    پشت شيشه عقب ماشين؟ کنار دست‌تان يا صندوق عقب؟ يا داخل کلمن کوچکي که پشت خودرو همراه‌تان داريد؟ گزينه‌هاي ديگر محتمل‌تر از گزينه آخر است. به نظرتان چرا اين شيوه‌هاي نگهداري آب معدني مناسب نيست؟ به اين دليل که ظرف اکثر بطري‌هاي آب شفاف است. اين مساله امتياز محسوب نمي‌شود.


    به اين دليل که آب معدني حاوي املاح بوده و قرار گرفتن بطري درمعرض نور خورشيد و حرارت، تغييرات نامناسبي در املاح ايجاد کرده و آنها را به ترکيب‌هاي نامناسبي تبديل مي‌کند. بنابراين اولين قدم براي نوشيدن آب معدني سالم، نگهداري درست آن است. طبيعي است که به سوپرمارکت محل خيلي نمي‌توانيد تذکر بدهيد.


    اما جلوي ضرر را از هرجا بگيريد‌ منفعت است. بنابراين به محض اينکه بطري را خريديد، آن را دور از گرما و نور قرار داده و سريعا به داخل يخچال منتقل کنيد. يادتان باشد، بطري آب معدني نبايد داخل فريزر قرار گرفته و يخ بزند. به اين دليل که در اين صورت بحث مهاجرت مواد تشکيل‌دهنده بطري به آب مطرح مي‌شود.


    اگرچه بعضي متخصصان عقيده دارند که تيره بودن رنگ بطري، بيانگر اضافه شدن مواد نامناسب به ماده اوليه ساخت بطري است، اما مساله اينجاست که به‌شيوه‌هاي ديگري هم مي‌توان بطري را تيره کرد.

    يکي از اين راهکارها، استفاده‌ از برچسب‌هاي سراسري و بزرگ شرکت سازنده براي جلوگيري از نفوذ نور به داخل بطري است. بنابراين بطري‌هايي را انتخاب کنيد که علامت کارخانه به صورت سراسري، روي تمام بطري را گرفته است. به اين ترتيب خطر نفوذ نور به داخل بسته کمتر است.

    بعد از استفاده از بطري آب، چه در سفر و چه در منزل به دو نکته دقت کنيد:


    يک بار مصرف: بطري‌هاي آب، يک بار مصرف هستند. به اين نکته دقت کنيد. دليل يک بار مصرف بودن آنها هم اين است که اگر بار ديگر از آنها استفاده کنيد، امکان ايجاد تغييرات نامناسب در پليمرهاي ساخت بطري وجود دارد. بحث مهاجرت ترکيب‌ اين پليمرها به داخل آب يا هر مايع ديگري که داخل آن مي‌ريزيد به صورت جدي مطرح است.

    جمع کنيد: پس از استفاده از محتويات داخل بطري اعم از آب يا آبميوه، آنها را کاملا جمع کرده و به شکل يک لايه پلاستيک جمع شده آنها را دور بيندازيد. به اين ترتيب به سهولت جمع‌آوري آنها کمک کرده‌ايد. علاوه براين مانع از اقدام سودجويان براي استفاده مجدد از اين بطري‌ها هم خواهيد شد.

    با بطري درست رفتار کنيد


    بعضي نکته‌ها از ديد ما به ظاهر بي‌‌اهميت مي‌رسند،اما مهم و حياتي به شمار مي‌‌آيند. بنابراين به اين دو نکته خاص دقت کنيد تا دستي دستي خود و خانواده‌تان را بيمار نکنيد.

    يک نکته طلايي آبي


    بهتر است يک بطري شيشه‌اي همراه داشته باشيد و پس از نوشيدن بخشي از آب درون بطري، باقي‌مانده آن را داخل بطري شيشه‌اي بريزيد سپس داخل کلمن ماشين قرار دهيد. به اين ترتيب ديگر خيال‌تان از هر نوع تغيير ترکيب‌هاي داخل بطري آب راحت خواهد شد.

    نکته طلايي گرم


    گاهي در مسير سفر دسترسي به آب سالم امکان‌پذير نيست. از طرفي براي استراحت در محلي اطراق کرده‌ايد و قرار است بعد از رفع خستگي و خوردن يک فنجان چاي به مسير ادامه بدهيد. در اين شرايط فقط آب معدني در دسترس است.


    به نظرتان درست کردن چاي با آب معدني جوشيده رفتار بهداشتي سالمي است؟ جواب منفي است. با جوشاندن آب معدني ترکيب‌ها و به‌طور خاص املاح موجود در آب معدني دچار تغييرهاي نامطلوب شده که براي سلامتي مضر است.

    بنابراين به‌هيچ وجه آب معدني را براي هيچ منظوري اعم از درست کردن چاي و شير خشک کودک در سفر نجوشانيد. آب معدني نبايد حرارت ببيند. جوشاندن آب معدني همان‌قدر مضر است که قرار دادن بطري آن در فريزر و يخ زدن آب. آب معدني فقط بايد در دماي معمولي يخچال يا در دماي معمولي اتاق دور از نور و حرارت نگهداري شود.

    راهکار


    هميشه يک بطري آب معمولي از منزل همراه‌تان ببريد و در شرايطي که نياز به آب جوشيده داريد، آب آن را بجوشانيد. درغير اين صورت به سلامتي خود و خانواده‌تان آسيب جدي وارد کرده‌ايد.

    نوشته های مشابه
    آچار فرانسه هسته‌ ای
    گفتگوی تبریزبیدار با همسر دانشمند شهید زکی؛

    آچار فرانسه هسته‌ ای

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *