به گزارش تبریز بیدار ، در زمانهای قدیم، در زمستانهای سرد اعضای خانواده روی بالشتهای بزرگ اطراف کرسی مینشستند و پاهای خود را زیر پتو میگذاشتند تا گرم شوند.
کرسی از یک میز چوبی ۱*۱ متر و ارتفاع ۵۰ سانتی متر(سه وجب) ساخته میشد که در زیر آن بخاری وجود داشت (توسط زغالسنگ یا بخاریبرقی) و با پتوهای ضخیم که از هر طرف بهطرف دیگر آویزان شده بودند، برای گرم نگهداشتن انگشتان پا تا گردن مورداستفاده قرار میگرفت.
کرسی در زمانهای قدیم فقط یک وسیله گرمایشی برای ایرانیان نبود بلکه در فرهنگ ایرانی نقش زیادی داشت. وقتی تلویزیون یا رسانههای اجتماعی وجود نداشت، کرسی بهعنوان یک نیروی محرکه بزرگ برای گردهمایی خانوادگی و اوقات فراغت بود. اعضای خانواده زیر کرسی دورهم جمع میشدند و اوقات خوبی را باهم میگذراندند، خواهر و برادرها در انجام تکالیف به یکدیگر کمک میکردند، پدربزرگ و مادربزرگها داستان خود را برای بچهها تعریف میکردند و شبها، همه اعضای خانواده باهم در اطراف کرسی میخوابیدند. امروزه نهتنها از آن وسایل گرمایی دیگر خبری نیست و فقط در داستانها شنیده میشوند، بلکه دیگر طعم واقعی گرم شدن را نیز احساس نمیکنیم اما امسال که بهرغم محدودیتهای کرونایی خبری از برگزاری شب یلدا و دورهمیهای خانوادگی نیست، خوب است تا بازنده کردن سنتهای گذشته خاطرات خوش آن روزگاران را برای خودتان زنده کرده و حس دلنشین گرمای کرسی را به کودکان و فرزندانتان بچشانید.
چرا باید از کرسی استفاده کرد؟
مقایسه این نوع سیستم گرمایشی در فرهنگ ایرانی بافرهنگهای دیگر نشان میدهد که امروزه دستگاههای مشابه کرسی در گوشه و کنار جهان نیز مورداستفاده قرار میگیرند. کوتاتسو ژاپنی، برازرو اسپانیایی، صندلی افغانی، اجاقگاز هلندی، اجاقگاز تختخواب چینی کانگ و همچنین آندلوس کرهای بر اساس این واقعیت است که گرم شدن از پا نهتنها برای سلامتی جسم بلکه برای سلامتی روح نیز مفید است.
همچنین طبق طب سنتی ایران، کرسی بدن ما را از پایین گرم نگه میدارد، جایی که خون سرد (بلغم و سودا) تمایل به ماندن دارد. جمع شدن خون سرد در پاها باعث بیماریهایی مانند زخم دیابت و غیره میشوند اما کرسی کمک میکند تا این خون سرد در بدن گردش پیداکرده و رسوب نکند. علاوه بر این، کرسی ازنظر پزشکی برای کمخونی نیز مفید است. دراز کشیدن پاها در زیر کرسی گردش خون را بهبود میبخشد و همچنین با گرم شدن پا، درجه حرارت به قسمت بالای بدن میرسد و باعث میشود که مغز نیز احساس گرما کند.
چطور در آپارتمان کرسی بگذاریم؟
سادهترین راه برای تهیه بدنه کرسی، سفارش آن به یک نجاری است. همچنین میتوانید کرسیهای تاشو را که در بازار موجود است،بخرید و یا کرسیهای دست دوم را از سایتهای اینترنتی مثل دیوار تهیه نمایید اما یکی دیگر از راحتترین و کمخرجترین روشها برای تهیه اتاق کرسی، استفاده از میز جلو مبلی است. امروزه در اکثر خانهها مبلمان وجود دارد که اگر تنها برای شب یلدا میخواهید از آیین قدیمی گذاشتن کرسی استفاده نمایید و به این بهانه خانوادهتان را دورهم جمع کنید، میتوانید برای درست کردن کرسی از میز جلو مبلی استفاده کنید؛ فقط مراقب باشید درصورتیکه روی میز شیشه دارد آن را بردارید تا در اثر گرما آسیبی به شیشه وارد نشود اما اگر میخواهید کرسی را بهعنوان یک وسیله گرمایشی مفید احیا کرده و برای مدت طولانی از آن استفاده کنید، بهتر است از میزهایی که با چوبهای طبیعی و ارگانیک ساختهشدهاند، استفاده کنید زیرا میزهای جلو مبلی غالباً با چوب ام دی اف، نئوپان و سایر چوبهای صنعتی ساخته میشوند که به دلیل چسب بهکاررفته در ساختار آنها با رسیدن گرما، گازهایی تولید میکنند که برای سلامتی انسان خوب نیست.
زیر کرسی را چگونه گرمکنیم؟
با استفاده از روشهای زیر میتوانید کرسی را گرمکنید:
۱-کرسی زغالی
یکی از رایجترین روشها در ایام قدیم، استفاده از منقل زغالی بود. برای استفاده از این روش باید ته و درزهای منقل را با گچ خیس شده بپوشانید، سپس داخل آن را خاک زغال بریزید و وسط خاکسترها را گودال کرده و آتش زغال بگذارید؛ سپس آتش زغال را باد بزنید تا آتش به خاک زغالها برسد. اجازه دهید منقل برای مدتی در هوای آزاد باقی بماند تا بوی زغال و منو کسید کربن از زغالسنگ گرفته شود و درنهایت زیر کرسی قرار دهید. اگر بعد از چند ساعت احساس کردید کرسی در حال سرد شدن است، مجدد زغالها را باد بزنید تا شعلهور شود.
۲-کرسی برقی
در این نوع کرسی میتوانید با استفاده از بخاریبرقی زیر کرسی را گرمکنید. از نکات مثبت بخاریبرقیهای امروزی این است که از مصرف برق کم و اتوماتیک دمایی برخوردارند و با گرم شدن المنت دستگاه بهصورت اتوماتیک قطعشده و پس از سرد شدن مجدد روشن میشوند. این مدل کرسی خطر کمتری نسبت به کرسی زغالی دارد.
۳- لامپ صد وات
یکی دیگر از سادهترین راهها برای گرم کردن کرسی، روشن کردن لامپ صد وات در زیر کرسی است اما این روش چندان مقرونبهصرفه نیست زیرا این لامپها جزو لامپهای پرمصرف بوده و ازآنجاییکه میزان مصرف انرژی تجهیزات را با واحد واتساعت میسنجند بنابراین یک لامپ ۱۰۰ وات در یک ساعت ۱۰۰ واتساعت انرژی مصرف میکند و در ۲۴ ساعت ۴/۲ کیلووات ساعت مصرف برق دارد.
آیا روی کرسی حتماً باید لحاف انداخت؟
خیر. قدیم به دلیل سرما و نبود سیستم گرمایشی مناسب مثل بخاری، شوفاژ، شومینه و… در اکثر خانهها مردم از لحاف استفاده میکردند و چون کرسیها اغلب بزرگ و خانوادهها پرجمعیت بودند، لحاف بهتر از پتو میتوانست دور کرسی را بپوشاند اما در همان زمان هم بودند کسانی که بهجای لحاف، چند پتو را در گوشههای کرسی میانداختند و سپس وسط کرسی را یک پتوی دیگر میکشیدند؛ بنابراین برای پوشاندن کرسی میتوانید از قدیمیهای فامیل لحاف قرض بگیرید و یا از یک پتوی دونفره و یا چند پتو برای پوشاندن کرسی استفاده نمایید.
خطرات استفاده از کرسی
کرسی مانند هر وسیله گرمایشی دیگری خطراتی دارد و ممکن است به دلیل نیمسوز سوختن زغالسنگ و تولید گاز منوکسیدکربن باعث خفگی، مسمومیت با دود شود اما با رعایت نکات زیر میتوانید از این اتفاقات جلوگیری کنید:
-برای استفاده از کرسی زغالی حتماً اجازه دهید زغال کاملاً آتش بگیرد و بعد از چند دقیقه قرار دادن در هوای آزاد، سپس آن را زیر کرسی قرار دهید.
-بههیچعنوان از چوب بهجای زغال استفاده نکنید زیرا امکان آتشسوزی وجود دارد و ممکن است دود خانهتان را پُر کند.
-کرسی را درجایی قرار دهید که امکان عبور جریان هوا وجود داشته باشد.
-هنگام نشستن و یا خوابیدن زیر کرسی به هیچ عنوان سرتان را زیر پتو نگذارید و پاهایتان را دور از وسیله گرمایشی زیر کرسی نگه دارید.
-کرسی را روی میزی با ابعاد مناسب بگذارید و از گذاشتن لوازم قابل اشتعال روی کرسی و یا نزدیک آن جداً خودداری کنید.
-سعی کنید تا حدامکان از لامپ های با ولتاژ بالا استفاده نکنید و در صورت استفاده هر چند دقیقه یک بار آن را خاموش کنید زیرا باعث اتلاف انرژی می شود.
-تحت هیچ شرایطی حفاظ توری روی المنت کرسی برقی را برندارید.
-در هنگام استفاده از کرسی برقی به سالم بودن سیم آن دقت کرده و برای تأمین مدار برقی کرسی از کابلهای مناسب و استاندارد استفاده کنید.
