تبریز در مسیر پیوستن به شبکه جهانی شهرهای خلاق یونسکوهوای تبریز در وضعیت ناسالم برای گروه های حساس استتولید بیش از ۱۳ هزار تن بادام در آذربایجان‌شرقی با مدیران کم لطف به مردم برخورد شودنمایشگاه فاطمیه در سنگر خیابانشب اقتدار تبریز، معطر به عطر سه شهید گمنام فاطمیهدایای حلما برای کودکان نیازمندشکوه موشک و پهپاد ایرانی در میان مردم میداندار میدان ساعتمدیرعامل انستیتو شهرهای خلاق کشور از آغاز مطالعات تخصصی برای شناسایی ظرفیت‌های تبریز، مراغه و اهر با هدف پیوستن به شبکه جهانی شهرهای خلاق یونسکو خبر داد و گفت: تبریز با برخورداری از توانمندی‌های فرهنگی و تاریخی، در هر هفت حوزه مورد توجه این شبکه قابلیت بررسی و ثبت جهانی را دارد.
به گزارش تبریزبیدار، کامران رحمتی در نشست خبری با اصحاب رسانه با تشریح اهداف شکل‌گیری شهرهای خلاق و نقش فرهنگ و هنر در توسعه اقتصادی مناطق، اظهار کرد: شهر خلاق الگویی از توسعه است که بر پایه بهره‌گیری از هنر، فرهنگ، اندیشه و خلاقیت انسانی شکل می‌گیرد و هدف آن ایجاد ارزش اقتصادی بدون اتکا به بهره‌برداری از منابع طبیعی، معادن و ذخایر خدادادی است.
وی با بیان اینکه مفهوم شهر خلاق در دهه ۱۹۹۰ میلادی مطرح شد، افزود: اساس این ایده بر توانایی انسان در خلق فرصت‌های اقتصادی از طریق استعدادها، مهارت‌ها و نوآوری‌های فردی و اجتماعی استوار است. در واقع، هرگاه ساکنان یک شهر یا روستا بتوانند با تکیه بر توانایی‌های خود کسب‌وکار ایجاد کنند، به تولید ثروت بپردازند و چرخه‌ای پایدار از فعالیت‌های اقتصادی به وجود آورند، آن منطقه در مسیر تبدیل شدن به یک شهر خلاق قرار می‌گیرد.
مدیرعامل انستیتو شهرهای خلاق کشور برای توضیح بیشتر این الگو به تجربه روستای مصر در استان اصفهان اشاره کرد و گفت: این روستا در گذشته منطقه‌ای بیابانی با جمعیتی حدود ۵۰۰ نفر بود و به دلیل محدودیت فرصت‌های شغلی، بسیاری از جوانان آن برای یافتن کار راهی شهرهای بزرگ می‌شدند.
رحمتی ادامه داد: در آن زمان، کدخدای روستا به نام یوسف که فردی صاحب ایده و خلاق بود، پیشنهاد بازسازی خانه‌های قدیمی و کاهگلی منطقه را مطرح کرد. او در ادامه با سفر به تهران و مذاکره با آژانس‌های مسافرتی، قراردادی برای میزبانی رایگان از گردشگران به مدت یک سال منعقد کرد تا زمینه معرفی این روستا به مسافران فراهم شود.
وی با اشاره به نتایج این ابتکار اظهار کرد: اجرای این طرح به‌تدریج بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد و روستای موردنظر در سطح کشور شناخته شد. اکنون حدود ۲۰ سال از آغاز این حرکت می‌گذرد و هر هفته نزدیک به ۴۰ دستگاه اتوبوس از تهران با حدود یک‌هزار و ۵۰۰ گردشگر به مقصد این منطقه حرکت می‌کنند تا از جاذبه‌های کویری و ظرفیت‌های گردشگری آن بازدید کنند.
وی افزود: رونق گردشگری در این منطقه به اندازه‌ای بود که زمینه بازگشت بسیاری از مهاجران به زادگاهشان را فراهم کرد. با افزایش حضور مسافران، هتل‌ها و اقامتگاه‌های بوم‌گردی شکل گرفت و اهالی روستا نیز با مشارکت در فعالیت‌های اقتصادی، از این فرصت برای بهبود وضعیت معیشتی خود استفاده کردند. حتی ساکنان منطقه با پیگیری از وزارت کشور، نام روستا را به «مصر» تغییر دادند و کدخدای خلاق آن نیز به «یوزارسیف» شهرت یافت.
رحمتی با تأکید بر اینکه تجربه روستای مصر نمونه‌ای از تحقق اقتصاد مبتنی بر خلاقیت است، خاطرنشان کرد: در این تجربه، بدون برداشت از منابع طبیعی و ذخایر خدادادی، صرفاً با استفاده از فکر، ابتکار و توانمندی‌های بومی، یک منطقه به رونق اقتصادی رسید. بنابراین، فرهنگ و هنر از مهم‌ترین پایه‌های شکل‌گیری شهرهای خلاق به شمار می‌روند و ظرفیت‌های فرهنگی موجود در میان مردم هر منطقه می‌توانند در صورت شناسایی و معرفی صحیح، به مزیت اقتصادی تبدیل شوند.
برندسازی؛ نخستین گام برای توسعه شهرهای خلاق
مدیرعامل انستیتو شهرهای خلاق کشور با اشاره به ضرورت شناسایی ویژگی‌های متمایز هر منطقه، برندسازی را یکی از مراحل مهم حرکت به سمت شهر خلاق دانست و گفت: در گام نخست باید شاخصه‌ها و داشته‌های منحصربه‌فرد هر شهر شناسایی و در قالب یک برند معرفی شوند تا زمینه جذب گردشگر فراهم شود.
وی ادامه داد: با شناخته شدن ظرفیت‌های یک منطقه و افزایش حضور گردشگران، سرمایه‌گذاران نیز برای فعالیت در آن ترغیب می‌شوند و به‌تدریج زیرساخت‌های موردنیاز در بخش‌های عمرانی، اجتماعی و فرهنگی توسعه پیدا می‌کند.
رحمتی تصریح کرد: شکل‌گیری این روند در نهایت به افزایش رونق اقتصادی، ایجاد فرصت‌های شغلی و تقویت اقتصاد مقاومتی منجر می‌شود و از این منظر، شهر خلاق می‌تواند یکی از ابزارهای مؤثر برای دستیابی به توسعه پایدار مناطق باشد.
وی با اشاره به شعار یونسکو با عنوان «شهرهای فردا، شهرهای خلاق هستند»، اظهار کرد: حرکت به سمت خلاقیت شهری در شرایط کنونی صرفاً یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی برای حضور مؤثر شهرها در عرصه جهانی و معرفی توانمندی‌های فرهنگی و اقتصادی آن‌ها محسوب می‌شود.
مدیرعامل انستیتو شهرهای خلاق کشور افزود: سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در سال ۲۰۰۴ شبکه جهانی شهرهای خلاق را با هدف شناسایی و حمایت از ظرفیت‌های خلاقانه شهرها راه‌اندازی کرد. این شبکه در هفت حوزه تخصصی از جمله موسیقی، صنایع‌دستی، رسانه، ادبیات، خوراک و غذاهای محلی و طراحی شهری فعالیت می‌کند و شهرها بر اساس توانمندی‌ها و ویژگی‌های شاخص خود در این زمینه‌ها ارزیابی می‌شوند.
جایگاه ۶ شهر ایران در شبکه جهانی شهرهای خلاق
رحمتی با تشریح وضعیت ایران در این شبکه بین‌المللی گفت: تاکنون ۶ شهر کشور موفق به ثبت جهانی در شبکه شهرهای خلاق یونسکو شده‌اند که اصفهان و بندرعباس در حوزه صنایع‌دستی، رشت و کرمانشاه در حوزه خوراک و غذاهای محلی، سنندج در حوزه موسیقی و کاشان در حوزه طراحی شهری قرار دارند.
وی با اشاره به سابقه تلاش‌ها برای معرفی تبریز به‌عنوان شهر خلاق افزود: در سال ۱۳۹۱ پروپوزالی با هدف ثبت تبریز به‌عنوان نخستین شهر خلاق ایران تهیه و تدوین شد، اما این موضوع به دلایلی به نتیجه نرسید. با وجود اینکه تاکنون ۶ شهر کشور به شبکه جهانی یونسکو راه یافته‌اند، نام تبریز همچنان در میان این شهرها قرار ندارد.
وی با تأکید بر ظرفیت‌های گسترده تبریز در زمینه‌های مختلف فرهنگی و هنری اظهار کرد: این شهر از توانمندی‌های لازم برای بررسی و پیگیری ثبت جهانی در هر هفت حوزه موردنظر شبکه شهرهای خلاق برخوردار است، اما تحقق این هدف نیازمند شناسایی علمی ظرفیت‌ها، مستندسازی آن‌ها و آماده‌سازی اطلاعات و مدارک لازم برای ارائه به مجامع بین‌المللی است.
فعالیت انستیتو شهرهای خلاق برای شناسایی ظرفیت‌های بومی
مدیرعامل انستیتو شهرهای خلاق کشور با اشاره به سابقه فعالیت این مجموعه بیان کرد: انستیتو ملی شهر خلاق در اسفند سال ۱۳۹۱ به‌عنوان یک مجموعه علمی و پژوهشی تأسیس شد و اکنون در استان‌های مختلف کشور فعالیت دارد.
رحمتی ادامه داد: این مجموعه به‌عنوان نهادی غیردولتی و مردمی، مطالعات و پیگیری‌های مربوط به شناسایی ظرفیت‌های شهرهای ایران و فراهم کردن مقدمات ثبت آن‌ها در شبکه جهانی شهرهای خلاق را بر عهده گرفته است.
وی افزود: در این فرایند، ابتدا توانمندی‌ها و شاخص‌های هر شهر در هفت حوزه تخصصی مورد بررسی قرار می‌گیرد و متناسب با ویژگی‌های بومی، فرهنگی و اجتماعی آن منطقه، حوزه دارای اولویت مشخص می‌شود. پس از انتخاب حوزه تخصصی، مراحل تدوین پرونده و اجرای برنامه‌های مرتبط آغاز خواهد شد.
رحمتی با بیان اینکه آماده‌سازی پرونده ثبت جهانی حدود ۲ سال زمان می‌برد، گفت: در طول این مدت، برنامه‌های مختلفی با مشارکت مردم و فعالان محلی اجرا می‌شود تا ضمن تقویت ظرفیت‌های موجود، زمینه لازم برای تکمیل پرونده فراهم شود. پس از پایان این مراحل، پرونده برای بررسی به یونسکو ارسال خواهد شد و ارزیابان نیز برای ارزیابی توانمندی‌ها و برنامه‌های ارائه‌شده از شهر موردنظر بازدید می‌کنند.
تبریز، مراغه و اهر در اولویت مطالعات شهر خلاق
وی با اشاره به ازسرگیری فعالیت‌ها برای پیگیری موضوع شهرهای خلاق در آذربایجان شرقی پس از سال‌ها وقفه اظهار کرد: پس از حدود ۱۵ سال، فعالیت دفتر شهر خلاق در استان آذربایجان شرقی از سر گرفته شده و امروز این دفتر افتتاح می‌شود.
مدیرعامل انستیتو شهرهای خلاق کشور افزود: در مرحله نخست، سه شهر تبریز، مراغه و اهر به‌عنوان اولویت‌های مطالعاتی انتخاب شده‌اند تا ظرفیت‌ها و شاخص‌های آن‌ها برای ورود به شبکه جهانی شهرهای خلاق مورد بررسی قرار گیرد.
وی با بیان اینکه محدودیتی برای مشارکت سایر شهرهای علاقه‌مند وجود ندارد، گفت: از اعلام آمادگی شهرهای مختلف برای ورود به این فرایند استقبال می‌کنیم و پس از بررسی ویژگی‌ها و توانمندی‌های هر منطقه، حوزه تخصصی مناسب برای پیگیری ثبت جهانی آن مشخص خواهد شد.
رحمتی با اشاره به نتایج بررسی‌های اولیه خاطرنشان کرد: بر اساس مطالعات مقدماتی، تبریز در حوزه ادبیات، اهر در حوزه صنایع‌دستی و مراغه در زمینه خوراک و غذاهای محلی از ظرفیت‌های مناسبی برای پیگیری ثبت جهانی برخوردار هستند.
ثبت جهانی تبریز؛ فرصتی برای تقویت اعتبار بین‌المللی و اقتصاد محلی
وی در بخش دیگری از سخنان خود به آثار و مزایای پیوستن شهرها به شبکه جهانی شهرهای خلاق اشاره کرد و گفت: ثبت تبریز در این شبکه می‌تواند اعتبار بین‌المللی قابل‌توجهی برای شهر به همراه داشته باشد و موجب شود نام و توانمندی‌های آن در محافل جهانی بیش از گذشته مطرح شود.
مدیرعامل انستیتو شهرهای خلاق کشور افزود: کسب این عنوان، زمینه تقویت برند تبریز و معرفی گسترده‌تر ظرفیت‌های فرهنگی، هنری و تاریخی آن را فراهم می‌کند و می‌تواند در جذب گردشگر و سرمایه‌گذار، رونق فعالیت‌های اقتصادی و افزایش فرصت‌های اشتغال در سطح شهر مؤثر باشد.
وی با تأکید بر نقش برندسازی شهری در عرصه‌های بین‌المللی اظهار کرد: معرفی ظرفیت‌های شهرهای ایران تنها به حوزه گردشگری و اقتصاد محدود نمی‌شود، بلکه در ابعاد مختلف دیپلماسی اقتصادی و سیاسی نیز اهمیت دارد. به‌ویژه در شرایط جنگی امروز، معرفی صحیح شهرهای ایران می‌تواند به اصلاح نگاه جهانی نسبت به کشور کمک کند و فرصت بیشتری برای آشنایی افکار عمومی جهان با واقعیت‌های فرهنگی، تاریخی و اجتماعی مناطق مختلف ایران فراهم آورد.
رحمتی در پایان تأکید کرد: ثبت شهرهای خلاق در شبکه جهانی یونسکو فرصتی ارزشمند برای معرفی فرهنگ، هنر، ادبیات و داشته‌های بومی ایران در سطح بین‌المللی است و تبریز نیز با تکیه بر پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی خود می‌تواند از این فرصت برای تثبیت جایگاه و شناساندن هرچه بهتر ظرفیت‌هایش در عرصه جهانی بهره‌مند شود.
مشارکت مردم و رسانه‌ها، شرط معرفی ظرفیت‌های آذربایجان شرقی به جهان
فریدون نعمت‌زاده، مدیر دفتر انستیتو شهر خلاق آذربایجان شرقی که در این نشست به‌صورت رسمی معرفی شد، با تأکید بر ضرورت همراهی مردم و رسانه‌ها برای تحقق اهداف شهر خلاق اظهار کرد: ثبت جهانی تبریز در شبکه شهرهای خلاق یونسکو بدون مشارکت و حمایت مردم امکان‌پذیر نخواهد بود.
وی افزود: زمانی که مردم و رسانه‌ها برای دستیابی به یک هدف مشترک همراه و هم‌جهت شوند و ظرفیت‌های اجتماعی در مسیر مشخصی به کار گرفته شوند، احتمال تحقق آن هدف افزایش می‌یابد. از این رو، رسانه‌ها نقش مهمی در شناساندن توانمندی‌ها، داشته‌ها و ویژگی‌های شاخص شهرهای استان دارند و می‌توانند زمینه معرفی این ظرفیت‌ها در سطح ملی و بین‌المللی را فراهم کنند.
نعمت‌زاده با اشاره به ناشناخته ماندن بخشی از توانمندی‌های شهرهای آذربایجان شرقی ادامه داد: در کنار تبریز، شهرهای دیگری نیز در این استان وجود دارند که از ظرفیت‌های ارزشمند و گاه کم‌نظیر در سطح کشور برخوردارند، اما این قابلیت‌ها تاکنون به‌درستی شناسایی و معرفی نشده‌اند.
وی با تأکید بر لزوم توجه به ظرفیت‌های اقتصادی و مهارتی زنان در مناطق مختلف استان گفت: بانوان خانه‌دار توانمندی در آذربایجان شرقی حضور دارند که با شناسایی استعدادهای آنان، حمایت و فراهم کردن بستر مناسب برای فعالیتشان می‌توان زمینه شکل‌گیری بازارهای اقتصادی، درآمدزایی و ایجاد فرصت‌های اشتغال را فراهم کرد.
مدیر دفتر انستیتو شهر خلاق آذربایجان شرقی خاطرنشان کرد: هدف ما این است که با تکیه بر ایده‌های نوآورانه و خلاقانه، زیبایی‌ها، قابلیت‌ها و ویژگی‌های منحصربه‌فرد شهرهای استان را شناسایی کنیم و آن‌ها را به شکلی شایسته در سطح جهان به نمایش بگذاریم.
وی در پایان با تشریح اولویت‌های این مجموعه اظهار کرد: ایجاد ارزش اقتصادی و تقویت برند آذربایجان شرقی از طریق شناسایی ظرفیت‌های شهرهای خلاق در دستور کار قرار دارد و ثبت جهانی این شهرها در شبکه یونسکو هدف نهایی این مسیر است؛ با این حال، پیش از دستیابی به این عنوان باید داشته‌های بومی هر منطقه شناسایی، تقویت و برای تبدیل شدن به فرصت‌های اقتصادی آماده شوند.
انتهای پیام/
دیدگاهتان را بنویسید