سرویس فرهنگیتبریز بیدار
امروز اول ذی الحجه الحرام به یمن سالروز ازدواج حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س) به روز ملی ازدواج نامگذاری شده است و امروز قرار است هیچ خطبه طلاق جاری نشود و هیچ قاضی حکم طلاق صادر نکند.
ازدواج حضرت امیرالمومنین علی (ع) و حضرت زهرا (س) جدای از اینکه از مهمترین اتفاقات تاریخ شیعه محسوب میشود اما از یک بعد دیگر نیز قابل توجه است و آن هم ترویج سنتی به نام «ازدواج آسان» است.
بدعت های کمر شکن در سنت حسنه
آیا بهواقع با درج روز ملی ازدواج در تقویم و عدم ثبت طلاق در این روز، همه مشکلات در حوزه ازدواج و تشکیل خانواده حل می شود؟
ازدواج از سنتهای حسنهای است که در دین ما به آن تاکیدات فراوانی شده و یکی از مراحل تکامل و مستقل شدن هر دختر و پسری به حساب میآید اما همین ازدواج به جای آسان شدن، دچار بدعت گذاریهای نابجا شده است.
تا چند دهه قبل به واسطه فرهنگ ساده زیستی بین اغلب خانوادههای ایرانی مجردها با شوق بیشتری به سمت تشکیل خانواده قدم برمیداشتند اما گویی نسل به نسل به سمتی پیش رفتیم که سرمایه زندگی یک عمر والدین باید جمع شود تا بتواند پاسخگوی تجملگرایی و تشریفات ازدواج دختر یا پسرشان باشد.
بالارفتن توقعها، تجملات، شرایط اقتصادی نابسامان، گرانی و… شاید هرکدام عاملی مهم در کاهش چشمگیر ازدواج در بین ایرانی ها شده تا شاهد بالا رفتن سن ازدواج باشیم.
دغدغه ای که به گوش هیچ مسئولی نرسیده!
بارها رهبر معظم انقلاب در دیدارهای خود با جوانان و دانشجویان موضوع ازدواج آسان را مطرح کرده اند، دغدغه ای که آن طور شواهد نشان میدهد گویا به گوش هیچ مسئولی نرسیده است!
نمیتوان موضوع شکل گیری یک ازدواج و تشکیل نهاد جدید و مقدسی چون خانواده را فقط برعهده خانواده عروس و داماد گذاشت و نهادهای دولتی یا خصوصی را مبرا از ورود به این امر دانست.
آمارهای بالا و نگران کننده دختران و پسران مجرد و افزایش سن ازدواج تا بالای ۳۰ سالگی به خوبی مبین این نکته است که خانوادهها به تنهایی نمیتوانند بار ازدواج جوانان خود را به دوش بکشند و به طور یقین حضور نهادهای دیگر در این زمینه بسیار موثر خواهد بود.
قانونی که قرار بود تسهیل گر باشد اما…
«قانون تسهیل ازدواج» قانونی ۱۳ مادهای که ۱۴ سال پیش به تصویب رسید و به گفته مسئولین هرگز آنطور که باید اجرایی نشد. این قانون که شامل مباحثی نظیر «تسهیلات مسکن» و «تسهیلات رفاهی» برای ازدواج آسان است و آئین نامه اجرایی آن باید پس از تصویب اساسنامه صندوق اندوخته جوانان از سوی مجلس شورای اسلامی، ظرف مدت سه ماه توسط دولت تهیه و به تصویب هیأت وزیران میرسید، اما این اقدام هرگز عملی نشد.
البته نمیتوان پیکان این آمار بالای مجرد در کشور را فقط به سمت وجود شرایط سخت ازدواج نشانه گرفت بلکه عوامل دیگری نیز قابل بیان است.
تجملات را باید یکی از مهمترین موانع فرهنگی ازدواج آسان دانست که در جامعه جولان می دهد. این تجملات می تواند شامل جهیزیه قابل توجه، مهریه سنگین، مراسمات پرهزینه، سفرهای خارج از کشور و هدایای گرانقیمت می شود.
فلز زردی که بهشت دو نفره را به جهنمی سوران مبدل کرده
روزگاری تا صحبت از خرید سرویس طلا برای عروسی میشد، همگان آگاه میشدند که قرار است بهشتی دونفره در گوشهای از شهر در زیر سقفی پدید آید، اما متاسفانه امروز تا صحبت از خرید طلا میشود، همان زندگی که قرار بوده به آرامی و با آرامش، پایه ریزی شود را به جهنمی سوزان تبدیل میکند تا آن جا که بخش فراوانی از انرژی زوج جوان برای عشق ورزی را به سمت و سوی این که اقساط طلاها را چگونه پرداخت کنند میبرد.
وقتی «ساید بای ساید» و «قهوه ساز» نقش آفرین می شوند
یکی دیگر از مقدمات شروع زندگی مشترک، جهیزیه است. جهیزیه آن است که برای شروع زندگی، وسایلی فراهم شود تا روند آغازین یک زندگی مشترک را ممکن سازد..
اگر زندگی متاهلی بدون یخچال یا گاز یا هرآنچه که ضروری به نظر میرسد، ممکن نیست پس باید آن را تهیه کرد، اما مشکل از آن جایی شروع میشود که عدهای در تعریف کلمه «ممکن»، به مشکل بر میخورند. دخترخانمی «ممکن» را در این میبیند که یخچالشان «ساید بای ساید» و با یک برند معروف باشد که مبلغ خرید آن یخچال برابر است با ارزش تمام اقلام یک جهیزیه معمولی؛ و یا آقا پسری که به خانواده عروس اصرار میکند تا اگر «ممکن» است اقلام غیر ضروری همچون ساندویچساز و قهوهساز را نیز تهیه کنند که چنین اقلامی در طول زندگی شاید یک بار هم استفاده نشود.
«محمدرضا» جوان تبریزی و دانشجوی سال آخر مکانیک بوده که در صحبت کوتاه با خبرنگار تبریزبیدار به ضدفرهنگ مخرب تجملات در ازدواج اشاره کرده و می گوید: اغلب مردم اصلاً وسع انجام کارهای تجملاتی را ندارند اما برای اینکه از دیگران عقب نمانند مانور تشریفات به راه انداخته و تن به قرض و بدهی می دهند و از همان ابتدا کمر داماد می شکند.
وی ادامه می دهد: گرانی مسکن و اجاره بها هم موضوع دیگری است که حتی فکر کردن به آن هم آزار دهنده است. مگر یک جوان در شروع زندگی خود چقدر درآمد دارد که بخواهد اجاره بهای گزاف پرداخت کند.
تجمل در انتخاب!
اما در کنار تجملات برای به راه انداختن مراسم عروسی، آسیب دیگری به نام تجمل گرایی در انتخاب همسر است. این اظهارات «رضا» دیگر جوان تبریزی است که با ۳۰ سال سن با شغل آزاد و مجرد است.
وی به خبرنگار ما می گوید: معیارهای اصلی برخی پسران برای انتخاب همسر آینده خود نسبت به گذشته دست خوش تغییرات یادی شده است تا جایی که نه تنها به وضعیت مالی خانواده بلکه به میزان ارثی که به دختر خواهد رسید توجه می شود.
در مقابل اما «زهرا» دختر دانشجوی تبریزی اعتقاد دارد پسر پولدار، خوش سیما و تحصیل کرده آروزی هر دختر مجردی است.
به گفته مشاوران خانواده گاهی سلایق انتخاب همسر به جای آگاهانه بودن و توجه به درک متقابل، متاسفانه در پول و زیبایی خلاصه شده و در ادامه نه تنها ازدواج را سهل نکرده بلکه انتخاب زوج مناسب را به معضلی اساسی تبدیل کرده است.
این در حالی است که طبق بررسی های روانشناسان نبود شناخت کافی زوجین نسبت به اخلاق و رفتار یکدیگر از علل اصلی طلاق است.
در این میان دولت در دو بخش برای حمایت از گسترش ازدواج در بین جوانان اقدام کرده که یک مورد پرداخت تسهیلات وام ازدواج از طریق بانکهاست که گویا در این دوره و زمانه درد چندانی را دوا نمیکند و مورد دوم راهاندازی مراکز ازدواج آسان است.
شانیت کاذب بر سر راه ازدواج آسان
اگر از داستان وام های ازدواج پردردسر آن هم با معرفی ضامن بگذریم، به مراکز ازدواج آسان که با اهدافی چون تلاش در جهت ترویج فرهنگ درست ازدواج آگاهانه و پایدار و جلوگیری از فساد جامعه و ایجاد فضای معنوی در خانوادهها به وجود آمده می پردازیم.
این موسسات ازدواج آسان اغلب برای اکثر خانوادهها شناخته شده نیست و از سوی دیگر طبق وجود برخی سنتهای اشتباه، برخی از خانوادهها استفاده از این مراکز را کسر شانی برای دختر و پسر خود میدانند و حتی در صورت استفاده از آنها به مخفی کاری در بین اقوام و حتی خانواده عروس روی میآورند و همین نکته خود مانعی برای ترویج ازدواج آسان به شمار می رود.
در تبریز نیز مرکزی در این خصوص در حال فعالیت است که مجوزهای خود را از مراجع ذیصلاح دریافت کرده است.
خانمی که برای عروسی پسرش به این موسسه مراجعه کرده در خصوص میزان رضایتمندی خود از موسسات ازدواج آسان می گوید: استفاده از این موسسه زمینه صرفه جویی در هزینه های فیلمبرداری، میوه و شیرینی، لباس و ماشین عروس را برای ما را فراهم کرد.
وی همچنین بر برخی محدودیت ها اشاره کرده و می گوید: موسسه و برخی مواردی که مورد نظر ما نبود قبول نکرده و هزینه این خدمات را از مبلغ کل کم کردیم.
شهروند دیگری که برای مراسم ازدواج دخترش از موسسه ازدواج آسان بهره برده بود نیز می گوید:با پرداخت مبلغی به مراتب کمتر، از خدمات این مرکز استفاده کردیم.
وی میافزاید: در نتیجه استفاده از این موسسات مسئولیت هماهنگی برنامه های مراسم بر عهده موسسه قرار گرفت و این مساله از درگیریهای خانوادهها کم میکند.
اما در بین مشتری های این موسسات، برخی افراد هم از ارائه خدمات آن رضایت ندارند و خواسته های خود را فراتر از امکانات آن می دانند.
خانمی که پسر خود را داماد کرده با بیان اینکه هماهنگی برنامه ریزی برای مراسم ازدواج و کم کردن دغدغه خانواده ها تنها امتیاز این موسسات است، می افزاید: وسایل و امکاناتی که در اختیار ما قرار میدادند در جاهای دیگر ارزانتر بود.
وی ادامه می دهد: عروس ما اطلاع نداشت که از موسسه ازدواج آسان استفاده کردیم و در آرایشگاه به عروس گفتند و این موضوع کمی حاشیه و بحث را ایجاد کرد.
موضوع اساسی دیگری که نباید به راحتی از کنار آن گذشت توجه به نسخه های دینی برای ترویج ازدواج آسان است که می تواند راهگشا باشد.
نسخه دین برای تشکیل خانواده
نگاهی به نحوه آشنایی، خواستگاری، ازدواج، مهریه و مراسمات مربوط به پیوند انسانهای بزرگ و معصوم، بسیار مهمتر از خود آن اتفاق است. یکی از این پیوندها، ازدواج حضرت زهرا(س) و حضرت علی(ع) بهعنوان برترین بانوان و مردان عالم هستند و یادآوری این مناسبت در هرسال در واقع تذکر و یادآوری الگوها و معیارهایی است که در زندگی آنان برای ما بهویژه برای نسل جوان است. در جریان ازدواج آن دو بزرگوار که بهفرموده حضرت رسول(ص) خداوند فاطمه را به ازدواج علی درآورد، نکات بسیار مهم آموزشی و الگویی وجود دارد که از آن جمله میتوان به کفو و همتا بودن، خواستگاری بدون واسطه، قناعت، دوری از اشرافیگری و تجملات، سخت نگرفتن بر همدیگر، ملاک قراردادن معیارها و خصوصیات معنوی و دینی و اخلاقی، مهریه پایین، بنا کردن زندگی بر پایه محبت و عشق واقعی از روی شناخت، حجب و حیا و. . . اشاره کرد. به این خاطر است که یک پیوند با این ویژگیها پیوند آسمانی لقب میگیرد که رضایت خدا و رسول خدا(ص) در آن وجود دارد.در روایات تأکید فراوان شده که در امور مادی باید به پایین دست خود و در امور معنوی به بالا دست خود نگاه کنیم. اما متأسفانه این رویه در حال حاضر برعکس شده و تا این دیدگاه را درست نکنیم، نتیجهای حاصل نخواهد شد.
سخن آخر…
اما نکته آخر اینکه تا پای درد و دل های یک جوان ننشینیم نمی توانیم خواسته ها و آرمان های او را بشناسیم و نسخه چیدن برای مهمترین اتفاق زندگی فرد آن هم بدون توجه به داشته های فکری، عقیدتی و عاطفی او آب در هاون کوبیدن است.
در کنار آن مسایلی همچون تامین سرپناه با وجود بازار آشفته مسکن و اجاره، حائز اهمیت است که این مورد مدارای صاحبخانه ها و تدوین قوانین منسجم را می طلبد.
یاز افراد به ازدواج، امری است که هم عقل آن را تایید میکند و هم دین اسلام، پیرامون آن سفارشات جدی داشته است. پیمان زناشویی، سپهری است که زن و مرد را در بر میگیرد تا در آن از عشق بگویند و صدای یکدیگر را در زندگی ماشینی امروز به مانند نغمهای عاشقانه با گوشِ جان بشنوند و فراز و نشیبهای زندگی را برای همدیگر آسان کنند. پس منطقاً هر اقدامی که انجام این اتفاق را آسان کند را باید مورد توجه قرار داد. ازدواج، بسیاری از سختیهای زندگی را آسان میکند، پس لاجرم باید وقوع آن نیز آسان صورت گیرد.
گزارش از الهه مهدوی
