موزه چاپ تبریز؛ روایت تاریخی پیوند کلمه و فناوری

به گزارش تبریزبیدار، نعمت‌الله پایان با اشاره به جایگاه تاریخی تبریز در شکل‌گیری صنعت چاپ کشور اظهار کرد: امروز نتیجه سال‌ها تلاش برای راه‌اندازی موزه چاپ در تبریز به بار نشسته و این مجموعه می‌تواند پیوندی میان کلمه و فناوری و همچنین پلی میان نسل‌های مختلف باشد.

وی با بیان اینکه تبریز از نخستین شهرهای ایران در زمینه توسعه صنعت چاپ بوده است، افزود: نخستین چاپخانه‌ها در اوایل قرن نوزدهم میلادی در این شهر شکل گرفتند و تبریز از همان زمان یکی از کانون‌های مهم نشر، آگاهی و انتقال دانش در ایران به شمار می‌رفت.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به سیاست‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای حرکت به سمت اقتصاد خلاق، ادامه داد: نوسازی و هوشمندسازی صنعت چاپ از اولویت‌های این حوزه است و با توجه به ظرفیت‌های موجود، می‌توان زمینه تبدیل تبریز به قطب صنعت چاپ شمال‌غرب کشور را فراهم کرد.

پایان توسعه بازارهای صادراتی را از دیگر ظرفیت‌های قابل توجه این صنعت دانست و گفت: امروز واحدهای بزرگ چاپ صنعتی در تبریز فعال هستند و بهره‌گیری از توان این مجموعه‌ها می‌تواند مسیر توسعه صنعت چاپ و حضور گسترده‌تر در بازارهای صادراتی را هموار کند.

حمزه‌زاده: تعداد موزه‌های آذربایجان‌شرقی به ۴۸ مجموعه رسید

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان‌شرقی نیز با تبریک روز ملی صنعت چاپ به فعالان این عرصه، افتتاح موزه چاپ را گامی در مسیر توسعه موزه‌های استان دانست و اظهار کرد: با بهره‌برداری از این موزه، شمار موزه‌های آذربایجان‌شرقی به ۴۸ مجموعه می‌رسد و استان پس از تهران، از نظر تعداد موزه در جایگاه دوم کشور قرار دارد.

احمد حمزه‌زاده با اشاره به برنامه‌های این اداره‌کل برای گسترش موزه‌ها افزود: تحقق ایده یک شهر، یک موزه و رساندن تعداد موزه‌های استان به ۷۰ مجموعه در دستور کار قرار دارد؛ چرا که تعداد و فعالیت موزه‌ها از جمله شاخص‌های مورد توجه در ارزیابی بین‌المللی شهرهاست و توسعه این بخش می‌تواند به ارتقای جایگاه شهرهای آذربایجان‌شرقی در عرصه‌های بین‌المللی کمک کند.

وی با اشاره به پیشینه تاریخی تبریز عنوان کرد: این شهر در طول تاریخ و در پنج دوره مختلف، حدود ۵۰۰ سال پایتخت حکومت‌های گوناگون بوده و همین پیشینه تاریخی، ظرفیت گسترده‌ای برای ایجاد موزه‌های تخصصی و تاریخی در تبریز ایجاد کرده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان‌شرقی با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی استان گفت: بیش از چهار هزار و ۸۰۰ اثر تاریخی در آذربایجان‌شرقی شناسایی شده که بیش از دو هزار و ۲۰۰ اثر آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. همچنین ۶ مجموعه از آثار استان در فهرست میراث جهانی قرار دارند.

حمزه‌زاده افزود: در مجموعه بازار تاریخی تبریز نیز ۲۷ باب مسجد در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده است که نشان‌دهنده گستردگی ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی این مجموعه است.

وی همچنین با اشاره به روند پیگیری ثبت جهانی جنگل‌های ارسباران در یونسکو ابراز امیدواری کرد با نهایی شدن این فرآیند، یک اثر طبیعی دیگر از آذربایجان‌شرقی نیز در فهرست میراث جهانی قرار گیرد.

عافیت: نمی‌توان تاریخ صنعت چاپ ایران را بدون نام تبریز روایت کرد

رئیس اتحادیه چاپخانه‌داران آذربایجان‌شرقی نیز در این نشست با تأکید بر سابقه تاریخی تبریز در صنعت چاپ اظهار کرد: هر روایتی از ریشه‌های صنعت چاپ در ایران، ناگزیر باید نام تبریز را در خود داشته باشد؛ چرا که صنعت چاپ از این شهر وارد ایران شده است.

علی عافیت با تأکید بر ضرورت صیانت از جایگاه تاریخی تبریز در این صنعت افزود: باید تلاش شود عنوان نخستین بودن تبریز در حوزه چاپ همچنان حفظ شود. صنعت چاپ در گذشته بیشتر در خدمت تولید و انتشار محتوای فرهنگی بود، اما امروز بخش قابل توجهی از صنایع و فعالیت‌های اقتصادی به این صنعت وابسته است.

وی با اشاره به وضعیت چاپخانه‌های استان ادامه داد: در آذربایجان‌شرقی ۴۱۵ مجوز چاپخانه صادر شده است، اما یکی از چالش‌های جدی این حوزه، فرسودگی تجهیزات و ماشین‌آلات است؛ به‌گونه‌ای که میانگین عمر دستگاه‌های چاپ در استان به ۲۶ تا ۳۰ سال می‌رسد.

رئیس اتحادیه چاپخانه‌داران آذربایجان‌شرقی توسعه صنعت چاپ را لازمه پیشرفت در حوزه بسته‌بندی و صادرات دانست و گفت: برای دستیابی به موفقیت در صنعت بسته‌بندی و حضور مؤثر در بازارهای صادراتی، ارتقای صنعت چاپ ضروری است؛ با این حال، نوسازی تجهیزات نیازمند سرمایه‌گذاری سنگین است.

عافیت با اشاره به تجربه کشورهای پیشرفته در زمینه نوسازی ماشین‌آلات چاپ اظهار کرد: در بسیاری از این کشورها هزینه نوسازی از طریق مشارکت چاپخانه‌ها، حمایت‌های دولتی و همکاری شرکت‌های تولیدکننده تجهیزات تأمین می‌شود، در حالی که چنین سازوکار حمایتی در کشور ما به شکل مطلوب وجود ندارد.

وی آموزش نیروی انسانی را یکی دیگر از نیازهای اساسی این صنعت عنوان کرد و افزود: نیروی انسانی چاپ در گذشته بیشتر به عنوان اپراتور دستگاه فعالیت می‌کرد، اما امروز یک اپراتور باید همزمان با چندین تخصص و مهارت آشنا باشد و دستیابی به این سطح از توانمندی بدون آموزش تخصصی و متناسب با نیازهای جدید امکان‌پذیر نیست.

عافیت در ادامه نقش صنعت چاپ در توسعه صادرات را مورد توجه قرار داد و گفت: اگر صنعت چاپ در زمان مناسب ارتقا پیدا کند، می‌تواند ارزش افزوده قابل توجهی برای کشور ایجاد کند و لازمه این امر، نوسازی ماشین‌آلات و بهره‌گیری از تجهیزات و فناوری‌های روز دنیاست.

کفیلی: علاقه به چاپ از کتابفروشی پدرم آغاز شد

مدیر و بنیانگذار موزه چاپ تبریز نیز در تشریح چگونگی شکل‌گیری این مجموعه، ریشه علاقه خود به صنعت چاپ را به دوران کودکی و فعالیت پدرش در کتابفروشی ادب در محله دوه‌چی تبریز نسبت داد.

رشید کفیلی اظهار کرد: فعالیت پدرم در کتابفروشی و داشتن دستگاه دفتربندی از همان دوران کودکی زمینه علاقه من به صنعت چاپ را فراهم کرد و به مرور این علاقه به جمع‌آوری دستگاه‌ها و ابزارهای قدیمی چاپ منجر شد.

وی افزود: از سال ۱۳۹۴ تلاش برای راه‌اندازی موزه چاپ در محل دبیرستان فردوسی تبریز آغاز شد، اما این تلاش‌ها به نتیجه نرسید و در نهایت تصمیم گرفتیم شخصاً برای جمع‌آوری و نگهداری تجهیزات قدیمی و حفظ این بخش از میراث صنعت چاپ اقدام کنیم.

کفیلی با اشاره به مجموعه اشیای گردآوری‌شده در موزه چاپ تبریز گفت: قدیمی‌ترین دستگاه موجود در این موزه، یک دستگاه برش با قدمتی بیش از ۱۰۰ سال است و در مجموع بیش از دو هزار قطعه دستگاه، ابزار و تجهیزات مرتبط با صنعت چاپ در این مجموعه گردآوری شده است.

انتهای پیام/