ماه وصال (13) /فهم واقعۀ عاشورا متوقف بر درک دورۀ خلافت امام حسن (ع) است/ دعای ابوحمزه ثمالی از مصادیق بارز اِلحاح در دعاست

سخنرانی حجت‌الاسلام حاج شیخ محمد میرزامحمدی و مناجات مداح معظم حاج مهدی خادم آذریان؛ هیئت انصار الحسین تبریز

جلسۀ سیزدهم:

در خصوص فضایل امام حسن مجتبی (ع) می توان از چند منظر بدان پرداخت. منظر اول اینکه وجود مبارک امام حسن مجتبی (ع) از معصومین خمسۀ طیبه  می باشند و از مطهرون به آیۀ تطهیر هستند. منظر دوم سجایای اخلاقی و حالات فردی ایشان که به کریم اهل بیت شهرت دارند می باشد. امام ممدوح دوست و دشمن می باشد حتی روایاتی از خلیفۀ اول در مدح امام مجتبی(ع) در کتاب صحیح بخاری وجود دارد. منظر سوم ناظر به وقایع دوران امامت و خلافت امام حسن مجتبی (ع) است که اگر به درک صحیحی از این دوران نرسیم هرگز وقایع کربلا را درک نخواهیم کرد.

فهم نهضت عاشورا و فهم وقایع کربلا متوقف به این دورۀ فطرت 10 ساله است. یعنی سال های پس از شهادت امیر المومنین (ع) تا شهادت امام حسن مجتبی (ع) و اگر پیمان آتش بسی (تعبیر شیخ مفید) که توسط امام(ع) و معاویه صورت پذیرفت را در نظر نگیریم قیام ابی عبدالله شکل نمیگرفت و اصلاً جان امام حسین (ع) در امان نبود که علمداری نهضت کربلا را داشته باشد. 

متأسفانه در زمان امام حسن (ع) نیز صلحی که صورت پذیرفت مورد تفهیم و تفهم اصحاب و یاران امام قرار نگرفت؛ لذا نزدیکترین افراد به امام (ع) به نقل علامۀ مجلسی در جَلاءُ ألعُيون بزرگان شهیدی همچون حجر بن عدی و سلیمان بن صرد خزایی به جهت این آتش بس، امام (ع) را مضل المومنین خطاب کردند که نشان از طوفان بزرگ امتحانی است که معلوم نیست اگر ما آنجا بودیم در کدام جبهه می ایستادیم.

دشمن به گونه ای برنامه را چیده بود که در کربلا مردم تقرباً الی الله خون ابی عبدالله را ریختند. [فما رماه اذ رماه حرمله * و انما رماه من مهد له + سهم اتي من جانب السقيفه * و قوسه علي يد الخليفه + و ما اصاب سهمه نحر الصبي * بل کبد الدين و مهجة النبي یعنی حرمله نبود که تير انداخت، بلکه کسي که زمينه ساز آن بود، تيري از سوي سقيفه آمد که کمان آن به دست خليفه بود و تير او نه بر گلوي کودک، بلکه بر دل دين و قلب پيامبر نشست. اگر واقعه شوم سقيفه نبود، هرگز جنايتهاي بعدي که اوج آن در عاشورا بود، پيش‏ نمي‏آمد و مسير تاريخ اسلام و شيعه به گونه ديگري بود].

علی (ع) هنگامی که خلیفه بودند مردم در مسجد نماز مستحبی را به جماعت اقامه می کردند. حضرت امام حسن(ع) را فرستادند که حسن جانم برو به آن جماعت بگو پیامبر(ص) فرمود نماز مستحبی را به جماعت نمی خوانند این یک بدعت در دین است. امام مجتبی (ع) آمدند کنار منبر مسجد کوفه و پیام پدر را رساندند (شیعه و سنی نوشته اند) همۀ جماعت ایستادند و فریاد زدند «وا سنتا» و بین کلام پیامبر(ص) و بدعت خلفای قبلی، بدعت را پذیرفتند و عمل کردند و این رفتار نشانگر عمق نفوذ جریانی خاص میان مسلمین بود که همین انحراف به واقعۀ کربلا منجر شد.

دانلود صوت کامل مراسم

احکام ماه مبارک رمضان مطابق فتوای رهبر معظم انقلاب ؛ روز سیزدهم:

۴. زن باید ایامی را که به خاطر عادت ماهیانه و یا زایمان روزه نگرفته پس از ماه رمضان قضا کند.

۵. کسی که چند روز از ماه رمضان را به خاطر عذری روزه نگرفته، و تعداد آن روزها را نمی‌داند، مثلاً نمی‌داند که آیا در روز بیست و پنجم ماه رمضان به سفر رفته تا روزه‌هایی که از او فوت شده مثلاً شش روز باشد یا در روز بیست و ششم رفته که پنج روز باشد می‌تواند مقدار کمتر را قضا کند و اما در صورتی که هنگام شروع عذر (مثلاً سفر) را می‌داند، مثلاً می‌داند که در روز پنجم ماه به سفر رفته ولی نمی‌داند که در شب دهم برگشته تا پنج روز فوت شده باشد یا شب یازدهم برگشته تا شش روز فوت شده باشد، در این صورت احتیاط (واجب) آن است که مقدار بیشتر را قضا کند.

۶. اگر از چند ماه رمضان روزه‌ی قضا داشته باشد، قضای هر کدام را که اول بگیرد مانع ندارد، ولی اگر وقت قضای آخرین ماه رمضان تنگ باشد، مثلاً پنج روز از رمضان آخر قضا داشته باشد و پنج روز هم به ماه رمضان مانده باشد، در این صورت احتیاط (واجب) آن است که قضای رمضان آخر را بگیرد.

۷. کسی که روزه‌ی قضای ماه رمضان را به‌جا می‌آورد می‌تواند به پیش از ظهر روزه را افطار کند به شرط این که وقت برای قضای روزه، تنگ نباشد، ولی بعد ازظهر جایز نیست. ۸. هرگاه به واسطه‌ی بیماری، روزه‌ی ماه رمضان را نگیرد و بیماری او تا ماه رمضان سال بعد طولانی شود قضای روزه‌هایی را که نگرفته واجب نیست، ولی اگر به واسطه‌ی عذر دیگری (مثلاً به خاطر مسافرت) روزه نگرفته باشد و عذر او تا رمضان بعد باقی بماند واجب است روزه‌هایی را که نگرفته بعد از ماه رمضان قضا کند، همچنین اگر ترک روزه به خاطر بیماری بوده، بعد بیماری رفع شده و عذر دیگری مانند مسافرت پیش آمده است.

یک نکته در ارتباط با قضای روزه
ناتوانی از گرفتن روزه و قضای آن به صرف ضعف و عدم قدرت موجب سقوط قضای روزه نمی‌شود، بنابراین دختری که به سن تکلیف رسیده، ولی به علت ضعف جسمانی، توانایی روزه گرفتن ندارد و تا ماه رمضان آینده هم نمی‌تواند قضای آن را به جا آورد واجب است روزه‌هایی که از او فوت شده را قضا کند، همچنین فردی که چند سال روزه نگرفته و فعلاً توبه کرده و به سوی خدا بازگشته و تصمیم بر جبران آنها دارد، واجب است تمام روزه‌های فوت شده را قضا کند و چنانچه نتواند، قضای روزه‌ها از او ساقط نمی‌شود و بر عهده‌اش می‌ماند.

شرح دعای ابوحمزه ثمالی توسط آیة الله جوادی آملی (13)

یكی از آداب و سنن نیایش و دعا اِلحاح و اصرار است. اِلحاح و اصرار گاهی به تكرار یك جمله است، گاهی به تكرار مضمون یك جمله در عبارت‌های گوناگون؛ دعای ابوحمزه ثمالی از مصادیق بارز اِلحاح در دعاست. زیرا وجود مبارك امام سجاد سلام الله علیه در سحرهای ماه مبارك رمضان یك مطلب را با عبارت‌های گوناگون، با تعبیرهای مختلف بازگو می‌كنند، و آن بخشش گناهان است.

زیرا تا انسان تبهكاری او بخشوده نشود، قُرب الهی نصیبش نخواهد شد و تا قُرب الهی نصیب او نشود، از آن فُوز خاصّ طرفی نمی‌بندد. لذا در این جمله به ذات أقدس إله عرض می‌كند: پروردگارا ! اگر از گناهان من صرف نظر كردی، این كار سنّت دیرینه توست كه از تباهی تبهكاران صرف نظر كردی.

“‏فَإنْ عَفُوتَ یا رَبِّ فَطالَ مَا عَفُوتَ عَنِ المُذنِبینَ قَبلِی.”

من اوّلین گنهكاری نیستم كه تو بخشودی، چنین كه‌ آخرین گنهكاری هم نخواهم بود كه تو بخشیدی.