یکشنبه / ۴ مرداد / ۱۴۰۵ Sunday / 26 July / 2026
×

همه مي دانند قدر امشب کمتر از شب قدر نيست، امشب در خانه علي(ع) و فاطمه(س) کودکي به دنيا مي آيد که با آمدنش آسمان را به زمين مي آورد، امشب خانه علي(ع) و فاطمه(س) غرق در شادي تولد نخستين فرزند و بسط پيامبر است

  • تیر 11, 1394
  • به گزارش تبریز بیدار ،تقويم ها در نيمه ماه مبارک و پرخير و برکت رمضان به تپش در مي آيند، پانزده روز است ماه دل آراي رمضان را به انتظارنشسته ايم، «پانزده روز رياضت را در اين ماه طاعت، يک نفس دويده ايم تا در بشارت ولادت او، مژده عشق بشنويم و مژدگاني مهر بگيريم» صداي هلهله اي به گوش مي رسد، صداي تسبيح،صداي شور و نشاط عرشيان و ملکوتيان همه جا را فرا گرفته ، شهر مدينه به يمن قدوم «کريم اهل بيت» گسترده تر مي شود، همه مي دانند قدر امشب کمتر از شب قدر نيست، امشب در خانه علي(ع) و فاطمه(س) کودکي به دنيا مي آيد که با آمدنش آسمان را به زمين مي آورد، امشب خانه علي(ع) و فاطمه(س) غرق در شادي تولد نخستين فرزند و بسط پيامبر است، امشب ستاره ها جشن ساده علي(ع) و فاطمه(س) را چراغاني مي کنند، اندک اندک لحظه موعود فرا مي رسدو در نيمه راه برکت خيز رمضان شهر مدينه به نور جمال او روشن مي گردد. آري حسن، باچشمان علوي پاي بر زمين نهاد و آن را متبرک کرد، همو که صداي آمدنش طنين مهرباني وکرامت است.


    سيره و سيماي امام حسن مجتبي (ع)

    نخستين مظهر و نشانه‏ کوثر که بر دامان پاک فاطمه‏ اطهر (س) پا به عرصه‏ گيتي نهاد امام حسن عليه السلام بود. نشان ه‏اي از تجلي مقدس ‏ترين پديده‏اي که از خجسته‏ ترين پيوند برين انساني، نصيب حضرت محمد (ص)، علي مرتضي (ع)و فاطمه زهرا (س) گرديد.


     تولد و کودکي امام حسن (ع)

    فرزند گرامي رسول الله و نخستين نوه‏ او درمقدس ‏ترين ماه‏ هاي سال قمري يعني پانزدهم (3)رمضان سال سوم هجرت چشم به جهان گشود. امام حسن مجتبي عليه السلام در دامان حضرت زهرا (س) بزرگ شد. امام حسن عليه السلام از همان دوران کودکي از نبوغ سرشاري برخوردار بود وي با حافظه‏ ي نيرومندش، آياتي را که بر پيامبر اکرم (ص) نازل مي‏شد، مي‏شنيد و همه را حفظ مي‏ کرد و وقتي به خانه مي ‏رفت‏ براي مادرش مي ‏خواند و حضرت فاطمه (س) آن آيات و سخنان رسول الله (ص) را براي حضرت علي(ع) نقل مي ‏کرد و علي (ع )به شگفتي مي‏ پرسيد:اين آيات را چگونه شنيده است؟ و زهراي مرضيه مي‏ فرمود: از حسن عليه السلام شنيده‏ ام.

     

     امام حسن عليه السلام از منظر رسول الله 

    وقتي خبر ولادت امام مجتبي(ع) به گوش گرامي پيامبر اسلام رسيد، شادي و خوشحالي رخسار مبارک آن حضرت را فرا گرفت، و مردم نيز شادي کنان مي آمدند و به محضر مبارک پيامبر(ص) و علي و زهرا(عليهم السلام) تبريک مي گفتند.رسول خدا آنگاه که قنداقه حسن را بغل گرفت در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه خواند در روز هفتم ولادت، پيامبر اکرم گوسفندي را عقيقه (قرباني) کرد و هنگام ذبح گوسفند اين دعا را خواند: «بِسمِ اللّهِ عَقيقَةٌ عَنِ الحَسَنِ، اَللّهُمَّ عَظمُها بِعَظمِهِو لَحمُها بِلَحمِهِ شَعرُها بِشَعرِهِ اَللّهُمَّ اجعَلها وِقاءً لِمُحَمّدٍ و آله(ع)؛بنام خدا، عقيقه اي است، از جانب حسن، خدايا! استخوان عقيقه در مقابل استخوان حسن،و گوشتش در برابر گوشت او، خدايا! عقيقه را وسيله حفظ(او و بيمه جان او) قرار بده به(عظمت) محمّد و آل محمّد(ص) سپس پيامبر گرامي (ص) موهاي سر او را تراشيد و فاطمه زهرا(ع)هم وزن آن به مستمدان «درهم» نقره سکّه دار انفاق نمودحضرت ختمي مرتبت فضايل و امتيازات فرزندش امام حسن مجتبي عليه السلام را بين مسلمانان تبليغ مي‏کردو از ارتباط او با مقام نبوت و علاقه‏ ي حقيقي که به وي داشت همه‏ جا سخن مي‏گفت.

     

    فضائل و مناقب امام حسن(ع)

    تاريخ نويسان درباره امام حسن مجتبي(ع) فضايل و مناقبي را ذکر کرده‌اند که برخي از آنها چنين است:


    نام‌گذاري امام حسن از سوي خداوند

    جابر بن عبدالله مي‌گويد: هنگامي که حضرت زهرا امام حسن(ع) را به دنيا آورد، به امام علي(ع) گفت: «برايش نام انتخاب کن». علي(ع)فرمود: «من در نام‌گذاري اين فرزند بر پيامبر خدا پيش نمي‌گيرم». قنداقه امام حسن راخدمت رسول الله(ص) آوردند و گفتند: يا رسول الله! برايش نام انتخاب کن. پيامبر فرمود:«در اين نام‌گذاري بر خداي متعال سبقت نمي‌گيرم». پس خداي متعال به جبرئيل وحي فرستادکه محمد(ص) صاحب فرزند شد، به جانب وي برو، تبريک بگو، و به او بگو که علي نسبت به تو مثل هارون نسبت به موسي است، پس نام فرزند هارون را بر وي بگذار. جبرئيل بر پيامبر(ص)فرود آمد، تولد فرزند را از جانب خداوند بر وي تبريک گفت و گفت: خداي متعال فرمود:«نام مولود فاطمه را به اسم پسر هارون نام‌گذاري کن». پيامبر فرمود: «نام پسر هارون چيست؟» جبرئيل گفت: شبر. پيامبر(ص) فرمود: «زبان ما عربي است!» پس جبرئيل در جواب گفت:«او را حسن نام بگذار» و پيامبر نام حسن را برايش برگزيد.


    امام حسن؛ سرور جوانان بهشت

    جابر از پيامبر خدا(ص) نقل مي‌کند: «هر کس خواست سرور جوانان بهشت را ببيند، پس به چهره حسن بن علي نگاه کند.


    هيبت و ابهت امام حسن، هيبت رسول خدا

    ابن علي رافعي از پدرش، از جده‌اش زينب دخترابي رافع، نقل مي‌کند: حضرت فاطمه با دو پسرش حسن و حسين(ع) خدمت رسول خدا(ص) رسيد… و فرمود: «اين دو پسرانت هستند، پس چيزي به ارث و يادگار آن دو را بياموز»، پيامبر(ص)چنين درباره آنها فرمود: «حسن، هيبت و ابهت مرا دارد. اما حسين داراي جود و بخشش وشجاعت من است». مؤيّد اين روايت، روايتي است که محمد بن اسحاق نقل کرده است؛ کسي درشرافت بعد از رسول خدا(ص) به حسن بن علي نرسيده است. وي مي‌گويد من در مسير مکه خودشاهد بودم که امام حسن از مَرکبش پايين آمد و پياده مي‌رفت از همراهانش کسي نماند،مگر اين‌که او نيز از مرکبش پياده شد، حتي سعد بن ابي وقاص هم پياده شد و در کنار حضرت راه مي‌رفت.


    امام مجتبي؛ شبيه‌ترين مردم به رسول خدا

    از انس بن مالک نقل شده است: کسي در شباهت به رسول الله مانند حسن بن علي نبود.


    شديدترين ابراز محبت‌هاي رسول خدا نسبت به امام مجتبي

    اسامة بن زيد گويد: شبى از شب‌ها به خاطرحاجتى، در خانه رسول خدا(ص) را کوبيدم، آن‌حضرت از خانه بيرون آمد، نيازم را گفتم وپيامبر حاجتم را برآورده ساخت؛ در آن حال حضرتش را ديدم چيزى بر خود پيچيده بود که نام آن‌را نمي‌دانستم! گفتم: يا رسول الله! اين لباس چه نام دارد؟ رسول خدا(ص) لباس خود را باز کرد، ديدم حسن و حسين را در بغل داشت، سپس فرمود: «اين دو فرزند، فرزندمن و فرزند دخترم مي‌باشند! خدايا! من آنها را دوست مي‌دارم و تو دوست بدار هرکسي که آنها را دوست داشته باشد.

    در روايتي ديگر از بَراء بن عازب آمده است؛من ديدم که حسن بر دوش رسول الله بود، در حالي که مي‌فرمود: «خدايا! من او (حسن) رادوست مي‌دارم، تو نيز او را دوست بدار.


    زهد و عبادت امام حسن

    امام حسن مجتبي(ع)؛ عابدترين، زاهدترين وبا فضيلت‌ترين مردم زمانش بود و زماني که عازم حج مي‌شد، با پاي پياده مي‌رفت و گاهي هم پا برهنه. امام حسن زماني که ياد مرگ مي کرد مي‌گريست و هنگامي که به ياد قبر وقيامت مي‌افتاد، اشک از چشمانش سرازير مي‌شد


    بذل و بخشش در راه خدا

    امام مجتبي(ع) اهل جود و بخشش بود و در ميان مردم به اين خصلت معروف بود. روايات فراوان در اين‌باره آمده است؛ علامه مجلسي صاحب کتاب «بحار الانوار» از «حلية الاولياء» نقل مي‌کند: «امام حسن(ع) دو بار تمام زندگي‌اش را در راه خدا بين مستمندان تقسيم کرد.

     

    داستان هاي کوتاه درباره امام حسن

    مهرباني

    مهرباني با بندگان خدا از ويژگي هاي بارز ايشان بود. اَنس مي گويد که روزي در محضر امام بودم. يکي از کنيزان ايشان با شاخه گلي در دست، وارد شد و آن را به دست امام تقديم کرد. حضرت گل را از او گرفت و با مهرباني فرمود: «برو تو آزادي! من که از اين رفتار حضرت شگفت زده بودم. گفتم: اي فرزند رسول خدا! اين کنيز، تنها شاخه گلي به شما هديه کرد، آن گاه شما او را آزاد مي کنيد؟» امام در پاسخم فرمود: «خداوند بزرگ و مهربان به ما فرموده است: «و اذا حييتم بتحيه فحيّواباحسن منها؛ هر کس به شما مهرباني کرد، دو برابر او را پاسخ گوييد».

    سپس امام فرمود: «پاداش آزادي در برابر مهرباني او آزادي بود».

    گذشت

    امام بسيار با گذشت و بزرگوار بود و از ستم ديگران چشم پوشي مي کرد. بارها پيش مي آمد که واکنش حضرت به رفتار ناشايست ديگران، سبب تغيير رويه فرد خطاکار مي شد.

    در همسايگي ايشان، خانواده اي يهودي مي زيستندديوار خانه يهودي، شکاف برداشته و نجاست از منزل او به خانه امام نفوذ کرده بود. مرد يهودي از اين ماجرا باخبر شد. روزي زن يهودي براي درخواست نيازي به خانه آن حضرت رفت و ديد که شکاف ديوار سبب شده است که ديوار خانه امام نجس شود. بي درنگ، نزد شوهرش رفت و او را آگاه ساخت. مرد يهودي نزد حضرت آمد و از سهل انگاري خود پوزش خواست و از اينکه امام، در اين مدت سکوت کرده و چيزي نگفته بود، شرمنده شد.

    امام براي اينکه او بيش تر شرمنده نشود. فرمود:«از جدم رسول خدا (صلي الله عليه و آله) شنيدم که گفت به همسايه مهرباني کنيد».

    يهودي با ديدن گذشت و برخورد پسنديده ايشان به خانه اش برگشت و دست زن و بچه اش را گرفت و نزد امام آمد و از ايشان خواست تا آنان را به دين اسلام در آورد.

     

     شرح چگونگي شهادت، تشييع و دفن پيکر مطهر امام حسن مجتبي (ع)

    بنا به قول‌هاي معتبر، ‌امام حسن(ع) روز بيست و هشتم ماه صفر سال 49 هجري در سن 47 سالگي به خاطر خوردن زهر و مسموميت ناشي از آن به شهادت رسيد و در قبرستان بقيع به خاک سپرده شد.

    هنگامي که امام حسن(ع) به شهادت رسيد، امام حسين(ع) او را غسل داد و کفن کرد و جنازه او را درون تابوت گذاشت و به محلي که رسول خدا(ص) در آنجا بر جنازه‌ها نماز مي‌خواند، حرکت داد، و بر جنازه نماز خواند. اما اين اقدام‌ها همراه با فشارهاي افراد منسوب به بني‌اميه بود، به نحوي که آنها اجازه ندادندتا امام حسن(ع) در خانه حضرت رسول(ص) دفن شود و جسم پاک او را در قبرستان بقيع به خاک سپردند. اما اين کار نيز بدون حاشيه‌ها نبود و ايادي دنياطلب معاويه، با شقاوت و بي‌رحمي اقدام به تيرباران جسد فرزند رسول خدا(ص) کردند؛ در حالي‌که خود را مسلمانان واقعي مي‌ناميدند.

     

     

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *