دانشگاه تبریز در بین دانشگاه های تأثیر گذار جهان

به گزارش تبریز بیدار وزارت علوم روز گذشته گزارش داد، از سال 1392 تا بهمن 1394، تعداد دانشگاه‌های ایرانی در یک درصد دانشگاه‌های برتر و تأثیر‌گذار دنیا (طبقه‌بندی جهانی لایدن)، به 13 دانشگاه رسیده‌است.

این اتفاق در شرایطی رخ داد که تعداد این دانشگاه‌ها در سال 1391 تنها پنج دانشگاه بود و حالا به 13 دانشگاه رسیده است. 

پنج دانشگاه از ایران در میان دانشگاه‌های برتر، شامل دانشگاه امیرکبیر، صنعتی شریف، تربیت مدرس، تهران و علوم پزشکی تهران بودند اما امسال هشت دانشگاه جدید از جمله دانشگاه تبریز، صنعتی اصفهان، علم و صنعت ایران، شهید بهشتی، فردوسی مشهد، شیراز و دانشگاه آزاد اسلامی نیز اضافه شده‌اند و در مجموع در رتبه‌بندی جدید لایدن، 13 دانشگاه ایران با بالاترین میزان انتشارات علمی در میان 750 دانشگاه برتر جهان حضور دارند.

بر این اساس، دانشگاه صنعتی امیر کبیر با رتبه جهانی 461 بهترین جایگاه را در میان دانشگاه‌های ایران به خود اختصاص داده است، رتبه جهانی یازده دانشگاه دیگر از 496 تا 742 شامل دانشگاه تبریز با رتبه 492، دانشگاه صنعتی اصفهان با رتبه 518، دانشگاه علم و صنعت ایران با رتبه 526، دانشگاه صنعتی شریف با رتبه 538، دانشگاه تهران با رتبه 566، دانشگاه شهید بهشتی با رتبه 617، دانشگاه تربیت مدرس با رتبه 620، دانشگاه فردوسی مشهد با رتبه 669، دانشگاه شیراز با رتبه 677، دانشگاه آزاد اسلامی با رتبه 703 و دانشگاه علوم پزشکی تهران با رتبه 746 متغیر است. این آمار براساس گزارش تفصیلی وزارت علوم از عملکرد این وزارتخانه در سال‌های 1394 تا 1357 است. همچنین براساس این آمار تعداد دانشگاه‌های ایران در بین دانشگاه‌های برتر نظام رتبه‌بندی تایمز از یک دانشگاه در سال 1391 به هشت دانشگاه در سال 1394 رسیده است. ارتقای این رتبه‌ها در شرایطی است که افزایش سهم بودجه پژوهش در دانشگاه‌های ایران، افزایش کیفیت تولید علم و تلاش‌ها برای ارتقای دیپلماسی علمی، از جمله دلایل ارتقای دانشگاه‌ها در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی است که در ادامه به آنها اشاره می‌شود.

هم اکنون بررسی‌ها نشان می‌دهد، روند تولید علم ایران در سال ۲۰۱۶ وارد مرحله جدیدی شده است. در دولت محمود احمدی‌نژاد، مسئولان وزارت علوم با ایجاد پایگاه استنادی علوم جهان اسلام، سعی در ایجاد رقابت علمی میان کشور‌های اسلامی داشتند اما براساس جدید‌ترین آمار پایگاه معتبر اسکوپوس، ایران از سال ۲۰۱۴ با سبقت از ترکیه به عنوان جدی‌ترین رقیب منطقه‌ای خود و سایر کشور‌های اسلامی وارد سطح جدیدی از رقابت‌های علمی شد.

هم‌اکنون براساس جدید‌ترین آمار ایران در سال ۲۰۱۵ رتبه ۱۵ خود را درزمینه تعداد مقالات علمی تثبیت کرده است. این اتفاق در شرایطی است که در دو سال اخیر برخی معتقد بودند رشد علمی ایران متوقف شده است. گرچه ثبات علمی ایران به همین جا نیز ختم نمی‌شود چراکه براساس مدارک و مقالات علمی که قرار است در سال ۲۰۱۶ در پایگاه علمی اسکوپوس از سوی ایران منتشر شود، می‌توان رتبه ۱۳ را برای ایران پیش‌بینی کرد. سازوکار پایگاه‌های علمی به‌گونه‌ای است که محققان، تعداد مقالاتی که می‌خواهند در ‌بازه‌های زمانی شش یا هشت ماه بعد منتشر کنند، در درگاه‌های علمی نمایه می‌کنند و براین‌اساس، ایران تاکنون برای سال ۲۰۱۶ تعداد ۱۴۰۰ مقاله را نمایه کرده، در‌حالی‌که ترکیه 846 مقاله را نمایه کرده است. به‌همین‌دلیل می‌توان پیش‌بینی کرد ایران تا پایان سال ۲۰۱۶ بتواند رتبه ۱4 یا ۱3 تولید علم جهان را از آن خود کند اما نکته‌ای که می‌تواند دراین‌باره حائزاهمیت باشد، تغییر رقبای ایران است. براساس آمار سال ۲۰۱۵ کشور‌هایی مانند استرالیا، هلند، کره‌جنوبی، برزیل، سوئیس، سوئد، لهستان و تایوان، کشورهایی هستند که در رتبه‌های بالاتر از ایران قرار دارند و این مسئله به این معناست که برخی کشورهای اروپایی به همراه برخی دیگر از کشور‌های جهان مانند کره جنوبی و بزریل، حالا رقبای جدید ایران هستند.

 با شروع دولت یازدهم یکی از نکاتی که رهبر انقلاب در سخنرانی هایشان در دیدار مسئولین جامعه دانشگاهی همیشه مورد تاکید قرار دادند کاهش نیافتن سرعت رشد علمی کشور بود. نکته ای که علیرغم تذکر دلسوزانه رهبر انقلاب مورد غفت قرار گرفت و تصمیمات سیاسی و جنجال های بی هدف همچون پرونده بورسیه ها در 2/5 سال گذشته در دانشگاه های کشور موجب کاهش رشد علمی کشور شد.