ماه وصال (9) / طرح تذکار یکی از ساز و کارهای خداوند برای هدایت نوع بشر است

سخنرانی حجت‌الاسلام حاج شیخ محمد میرزامحمدی و مناجات مداحمعظم حاج مهدی خادم آذریان؛ هیئت انصار الحسین تبریز

جلسۀ نهم:

گاهی پروردگار عالم برای هدایت انسان از ضرب‌المثل استفاده می‌کند آیات 10 تا 12 سورۀ مبارکۀ تحریم می‌فرماید: «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِّلَّذِينَ كَفَرُوا اِمْرَأَةَ نُوحٍ وَاِمْرَأَةَ لُوطٍ كَانَتَا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَيْنِ فَخَانَتَاهُمَا فَلَمْ يُغْنِيَا عَنْهُمَا مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَقِيلَ ادْخُلَا النَّارَ مَعَ الدَّاخِلِينَ – وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًالِّلَّذِينَ آمَنُوا اِمْرَأَةَ فِرْعَوْنَ إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِندَكَ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِن فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ- وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِ وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ» (خداوند مثلي براي كساني كه كافر شده‏اند زده است، مثل به همسر نوح، و همسر لوط، آنها تحت سرپرستي دو بنده از بندگان صالح ما بودند، ولي به آن دو خيانت كردند، و ارتباط آنها با اين دو (پيامبر) سودي به حالشان (در برابر عذاب الهي) نداشت. و به آنها گفته شد: وارد آتش شويد همراه كساني كه وارد مي‏شوند! – و خداوند مثلي براي مؤ منان زده، به همسر فرعون، در آن هنگام كه گفت پروردگارا! خانه‏اي براي من نزد خودت در بهشت بساز، و مرا از فرعون و عمل او نجات ده، و مرا از قوم ظالم رهائي بخش – و همچنين مريم دختر عمران مثل زده كه دامان خود را پاك نگاه داشت، و ما از روح خود در او دميديم، او كلمات پروردگار و كتابهايش ‍ را تصديق كرد، و از مطيعان فرمان خدا بود. )

مفسرین فرموده‌اند: «فی سته ایام» که در قرآن آمده است ناظر به شبانه روز نیست چرا که ماه و خورشیدی خلق نشده بوده تا شب و روزی جعل شده باشند لذا این مفهوم نشانگر خلق عالم در شش دوره است که به ترتیب  آسمانها، زمین و هر آنچه بین آسمانها و زمین بود آفریده شده است.

قرآن از اسلوب نقل قصص اولیاء و انبیاء برای تذکار پیامبرش بهره می‌برد و می‌فرماید ای رسول ما، تو نیز برای امتت این قصص را تذکربده. آیات 175 تا 178 قصۀ بلعم باعوراست که خداوند به او اسم اعظم داده بود و آخر امر عاقبت به شر از دنیا رفت، می‌فرماید: «وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِيَ آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ – وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الأَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِن تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَث ذَّلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ – سَاء مَثَلًا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَ أَنفُسَهُمْ كَانُواْ يَظْلِمُونَ – مَن يَهْدِ اللّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِي وَمَن يُضْلِلْ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ»

(و براي آنها بخواهند سرگذشت آن كس را كه آيات خود را به او داديم ولي (سرانجام) از (دستور) آنها خارج گشت و شيطان به او دستيافت و از گمراهان شد – و اگر مي‏خواستيم (مقام) او را با اين آيات (و علوم و دانشها) بالا مي‏برديم (اما اجبار بر خلاف سنت ماست لذا او را به حال خود رها ساختيم) ولي اوبه پستي گرائيد و از هواي نفس خويش پيروي كرد او همچون سگ (هار) است كه اگر به او حمله كني دهانش را باز و زبانش را برون خواهد كرد و اگر او را به حال خود واگذاري باز همينكار را می‏كند (گوئي آنچنان تشنه دنيا پرستي است كه هرگز سيراب نمیشود) اين مثل جمعيتي است كه آيات ما را تكذيب كردند اين داستانها را (براي آنها) بازگو كن شايد بينديشند (و بيدار شوند) – چه بد مثلي دارند گروهي كه آيات ما را تكذيب كردند ولي آنها به خودشان ستم مي‏كردند – آن كس را كه خدا هدايت كند هدايت يافته (واقعي) او است و آنها را كه(به خاطر اعمالشان) گمراه سازد زيانكاران (واقعي) آنهايند.)

 یا به عنوان نمونه‌ای دیگر می‌فرماید: «وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ – قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ» (و براي ما مثالي زد و آفرينش خود را فراموش كرد، و گفت چه كسي اين استخوانها را زنده ميكند در حالي كه پوسيده است؟ – بگو: همان كسي آنرا زنده ميكند كه نخستين بار آنرا آفريد، و او به هر مخلوقي آگاه است!) طرح تذکار یکی از ساز وکارهای خداوند برای هدایت نوع بشر است.

دانلود صوت کامل مراسم

احکام ماه مبارک رمضان مطابق فتوای رهبر معظم انقلاب ؛ روزنهم:

کفاره‌ی افطار قضای ماه رمضان

۱. وجوب کفاره و موارد آن

کسی که قضای روزه‌ی ماه رمضان را گرفته جایز نیست بعد از ظهر روزه را باطل کند و اگر عمداً چنین کاری را انجام دهد باید کفاره بپردازد.

توجه:

کسی که روزه‌ی قضای ماه رمضان را به جا می‌آورد می‌تواند پیش از ظهر روزه را افطار کند، به شرط این که وقت برای قضای روزه تنگ نباشد، اما اگر وقت، تنگ باشد مثلاً پنج روز قضا به ذمه دارد و پنج روز هم بیشتر به ماه رمضان باقی نمانده افطار پیش از ظهر (همچون افطار بعد از ظهر) برای او به احتیاط (واجب) جایز نیست، هرچند اگر افطار کند کفاره ندارد.

اگرکسی برای گرفتن روزه‌ی قضای ماه رمضان اجیر شود و بعد از زوال افطار کند کفاره بر او واجب نیست.

۲. مقدار کفاره

کفاره‌ی افطار قضای ماه رمضان عبارت است از غذا دادن به ده فقیر و اگر نمی‌تواند واجب است سه روز روزه بنابر احتیاط واجب پی در پی بگیرد.

شرح دعای ابوحمزه ثمالی توسط آیة الله جوادی آملی (9)

وجود مبارك امام سجاد برای جذب و جلب رأفت و رحمت الهی دستور انعطاف را به انسان مرحمت می‌كند، تا یك نیایشگر به ذات أقدس إله عرض كند: اگر گناهی از ما صادر شده است، در اثر لِجاج و عِناد نبوده! ما می‌دانیم كه مستوجب عذاب الهی هستیم، لكن دو عامل ما را وادار می‌كند كه از ذات أقدس إله درخواست عفوكنیم؛

1- گناه ما روی لجاج و عِناد نیست. ما به عنوان اَلَدُّ الخِصامو مانند آن دست به گناه دراز نكرده‌ایم. بلكه بر اثر غفلت بوده است.

2- می‌دانیم شما بخشنده و مهربانی! پس قصور ما از یك سوی،كَرم شما از سوی دیگر ، این دو عامل ما را وادار می‌كند كه دست نیایش به سوی شما درازكنیم . اگر كسی بر اثر لجاج گناه كند، مستكبرانه دست به گناه دراز كند، چنین كسی درخُور عفو نیست! یا اگر مولائی كریمانه با بنده‌اش برخورد نكند، چنین بنده تبهكاری به خود اجازه درخواست عفو نمی‌دهد. لكن هر دو عامل در اینجا برای دعا وجود دارد؛ یكی غفلتو جهالت ما، دوّم كَرم و بزرگواری شما.

آنگاه عرض می‌كند: خدایا! نه تنها ما را ببخش، بلكه همه تبهكاران را ببخش! اگر راهی برای بخشش تبهكاران نباشد، اینها نا امید خواهند بود. آنگاه فرقیبین مولای رئوف، و عاقل رئوف نخواهد بود.

این جمله را با این صورت بازگو می‌كند كه: گرچه ما استحقاق گذشت نداریم، ولی شما مولای كَریمی!

“وَ إنْ كُنّا غِیرُ مُستوجِبینِ لِرَحمَتِكْ فَأنْتَ اَهلُ أنْ تَجُودَ عَلَینا وَ عَلَی المُذنِبینَ بِفَضلِ سَعَتِكْ .”